✎Ściąga z działu
Zjednoczenie Włoch i Niemiec
- Włochy – Piemont, Cavour, Garibaldi (1861); Niemcy – Prusy, Bismarck, wojny 1864–1871 i cesarstwo w Wersalu (1871).
- Giuseppe Garibaldi na czele „Tysiąca Czerwonych Koszul” zdobył w 1860 roku Sycylię i Neapol. Ideę jedności głosił też Giuseppe Mazzini.
Wojna secesyjna w Stanach Zjednoczonych
- wojna secesyjna (1861–1865) to Północ kontra Południe; skutkiem było zniesienie niewolnictwa, ale nie pełna równość.
- Północ była uprzemysłowiona i opierała się na pracy najemnej. Południe było rolnicze, z plantacjami bawełny opartymi na niewolnictwie.
- XIII poprawka (1865) zniosła niewolnictwo w całych USA. Umocniła się władza federalna i rozwinął przemysł.
Kolonializm i imperializm
- imperializm napędzały surowce, rynki zbytu i rywalizacja mocarstw; skutki to zyski mocarstw, ale też ucisk i sztuczne granice.
- Imperializm to dążenie mocarstw do dominacji nad innymi terytoriami, powiązane z ich interesami gospodarczymi i politycznymi.
Przemiany społeczne i gospodarcze, nowe ideologie i demokratyzacja
- wynalazki, migracje i kultura masowa; trzy ideologie (nacjonalizm, socjalizm, ruch chrześcijańsko-społeczny); związki zawodowe i partie; demokratyzacja Zachodu.
- Migracje: miliony ludzi, także z ziem polskich, wyjeżdżały za pracą, najczęściej do USA, ale też do Brazylii i do Zagłębia Ruhry w Niemczech.
- Kultura masowa, czyli rozrywka dla milionów: tanie gazety, kino (od 1895, bracia Lumière) i sport (nowożytne igrzyska olimpijskie od 1896).
Kultura artystyczna przełomu XIX i XX wieku
- Realizm pokazuje świat takim, jaki jest; impresjonizm – wrażenie chwili; secesja – ornament; kubizm – bryły geometryczne.
- Fotografia (od 1839 roku) wiernie pokazywała rzeczywistość. Malarze nie musieli już tylko „kopiować” świata, więc zaczęli eksperymentować.
- Impresjonizm wziął nazwę od obrazu Moneta pokazanego na pierwszej wspólnej wystawie impresjonistów w Paryżu (1874). Krytyk użył tej nazwy jako kpiny.
Podział świata i modernizacja Japonii (rozszerzenie)
- konferencja berlińska 1884–1885 uporządkowała podział Afryki, a Japonia po 1868 roku zmodernizowała państwo i armię i wygrała z Chinami i Rosją.
- Konferencja berlińska (1884–1885) ustaliła zasady podziału Afryki. Liczyło się realne zajęcie terytorium i obecność administracji, a o losie Afrykanów nikt ich nie pytał. Uznano też Wolne Państwo Kongo króla Leopolda II.
Teoretycy ideologii i reformy w państwach zaborczych (rozszerzenie)
- Marks i Engels, Mazzini, Leon XIII to teoretycy trzech ideologii; reformy zaborców ułatwiały życie głównie ich własnym obywatelom, nie sprawie polskiej.
- Karol Marks i Fryderyk Engels: Manifest komunistyczny (1848). Krytykowali kapitalizm, mówili o walce klas i rewolucji robotniczej. Marks napisał też Kapitał.
- Eduard Bernstein: niemiecki socjaldemokrata, który zamiast rewolucji proponował stopniowe reformy (reformizm, tzw. rewizjonizm). Ten spór podzielił ruch socjalistyczny.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Zjednoczenie Włoch zainicjowało państwo
- APaństwo Kościelne
- BFrancja
- CKrólestwo Sardynii
- DAustria
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Królestwo Sardynii – Piemont stał się ośrodkiem jedności.
Premierem Piemontu, który zawarł sojusz z Francją, był
- ACamillo Cavour
- BOtto von Bismarck
- CGiuseppe Garibaldi
- DWiktor Emanuel II
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Camillo Cavour – Kierował dyplomacją zjednoczenia.
Giuseppe Garibaldi dowodził
- A„Tysiącem Czerwonych Koszul”
- Barmią pruską
- Cwojskiem papieskim
- Dlegionami polskimi
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: „Tysiącem Czerwonych Koszul” – Zdobył Sycylię i Neapol.
Wojna secesyjna toczyła się w latach
- A1861–1865
- B1776–1783
- C1848–1849
- D1914–1918
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 1861–1865 – Zaczęła się atakiem na Fort Sumter (1861), a skończyła kapitulacją gen. Lee (1865).
Prezydentem USA w czasie wojny był
- AJefferson Davis
- BAbraham Lincoln
- CThomas Jefferson
- DGeorge Washington
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Abraham Lincoln – Wygrał wybory w 1860 roku.
Południe opierało gospodarkę na
- Arzemiośle
- Bprzemyśle ciężkim
- Cplantacjach i niewolnictwie
- Dhandlu zagranicznym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: plantacjach i niewolnictwie – Uprawiano głównie bawełnę.
Imperializm to
- Apokojowa współpraca państw
- Bdążenie mocarstw do dominacji nad innymi terytoriami
- Csystem wolnego handlu bez granic
- Dodrzucenie posiadania kolonii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: dążenie mocarstw do dominacji nad innymi terytoriami – Imperializm łączył ekspansję z interesami mocarstw.
Które zdanie opisuje ekonomiczną przyczynę kolonializmu?
- AKolonie miały rozwijać wyłącznie rolnictwo Europy
- BKolonie miały zmniejszyć liczbę urzędników
- CMocarstwa chciały zakończyć handel
- DMocarstwa potrzebowały surowców i rynków zbytu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Mocarstwa potrzebowały surowców i rynków zbytu – Surowce i rynki zbytu napędzały podboje.
Największe imperium kolonialne miała
- ADania
- BNiemcy
- CBelgia
- DWielka Brytania
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Wielka Brytania – Brytyjczycy panowali m.in. w Indiach, Egipcie i Australii.
Maria Skłodowska-Curie odkryła
- Apromienie Röntgena
- Bżarówkę i telefon
- Cpenicylinę
- Drad i polon
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: rad i polon – Odkrycia uczonej dotyczyły promieniotwórczości.
Telefon wynalazł
- AKarl Benz
- BGuglielmo Marconi
- CThomas Edison
- DAlexander Graham Bell
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Alexander Graham Bell – Edison zasłynął żarówką.
Sufrażystki walczyły o
- Aprawo do noszenia broni
- Bzniesienie podatków
- Cwolność religijną
- Dprawa wyborcze kobiet
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: prawa wyborcze kobiet – Domagały się prawa głosu w wyborach.
Impresjoniści przede wszystkim
- Anaśladowali sztukę antyczną
- Brozbijali przedmioty na bryły geometryczne
- Cutrwalali wrażenie chwili, światło i kolor
- Dmalowali wyłącznie sceny historyczne
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: utrwalali wrażenie chwili, światło i kolor – Nazwa pochodzi od obrazu Moneta Impresja, wschód słońca.
Pierwsza wspólna wystawa impresjonistów odbyła się w Paryżu w
- A1815 roku
- B1907 roku
- C1848 roku
- D1874 roku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 1874 roku – Od niej liczy się początek impresjonizmu jako nurtu.
Który twórca należy do kubizmu?
- AAlfons Mucha
- BClaude Monet
- CGustave Courbet
- DPablo Picasso
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Pablo Picasso – Picasso namalował Panny z Awinionu (1907), uznawane za początek kubizmu.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.