1Nauka, technika i życie codzienne
- Wynalazki: żarówka (Edison), telefon (Bell), silnik spalinowy, elektryczność. Odkrycia: Pasteur, Maria Skłodowska-Curie, promienie Röntgena, teoria ewolucji Darwina.
- Migracje: miliony ludzi, także z ziem polskich, wyjeżdżały za pracą, najczęściej do USA, ale też do Brazylii i do Zagłębia Ruhry w Niemczech.
- Kultura masowa, czyli rozrywka dla milionów: tanie gazety, kino (od 1895, bracia Lumière) i sport (nowożytne igrzyska olimpijskie od 1896).
- Sufrażystki walczyły o prawa wyborcze kobiet. Kobiety coraz częściej studiowały i pracowały zawodowo.
2Ideologie
| Ideologia | Główna myśl |
|---|---|
| Nacjonalizm | naród jest najważniejszą wspólnotą |
| Socjalizm | sprawiedliwość społeczna; Marks i Engels, Manifest komunistyczny (1848) |
| Ruch chrześcijańsko-społeczny | godność pracy i sprawiedliwe płace; encyklika Rerum novarum (1891) |
Encyklika Rerum novarum (1891) dotyczyła
Leon XIII wypowiadał się o kwestii robotniczej.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Robotnicy się organizują
- Związek zawodowy broni interesów pracowników wobec pracodawcy. Partia walczy o władzę polityczną. Do tego dochodzą spółdzielczość i strajki.
- Międzynarodówki łączyły ruch robotniczy: I w 1864, II w 1889 roku.
4Demokratyzacja
- W Wielkiej Brytanii rozszerzano prawa wyborcze mężczyzn reformami z 1832, 1867 i 1884 roku. Powszechne prawo wyborcze mężczyzn wprowadziły m.in. Francja (1848) i Cesarstwo Niemieckie w wyborach do Reichstagu (1871).
- We Francji od 1870 roku działała Trzecia Republika. Rosły partie masowe i znaczenie parlamentów.
wynalazki, migracje i kultura masowa; trzy ideologie (nacjonalizm, socjalizm, ruch chrześcijańsko-społeczny); związki zawodowe i partie; demokratyzacja Zachodu.
Utożsamianie związku zawodowego z partią polityczną. Mają inne cele i metody działania.
Reformy wyborcze z lat 1832, 1867 i 1884 dotyczyły
Rozszerzały grono wyborców w Wielkiej Brytanii.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Przemiany społeczne i gospodarcze, nowe ideologie i demokratyzacja
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- wynalazki, migracje i kultura masowa; trzy ideologie (nacjonalizm, socjalizm, ruch chrześcijańsko-społeczny); związki zawodowe i partie; demokratyzacja Zachodu.
- Migracje: miliony ludzi, także z ziem polskich, wyjeżdżały za pracą, najczęściej do USA, ale też do Brazylii i do Zagłębia Ruhry w Niemczech.
- Kultura masowa, czyli rozrywka dla milionów: tanie gazety, kino (od 1895, bracia Lumière) i sport (nowożytne igrzyska olimpijskie od 1896).
- Sufrażystki walczyły o prawa wyborcze kobiet. Kobiety coraz częściej studiowały i pracowały zawodowo.
- Związek zawodowy broni interesów pracowników wobec pracodawcy. Partia walczy o władzę polityczną. Do tego dochodzą spółdzielczość i strajki.
- Międzynarodówki łączyły ruch robotniczy: I w 1864, II w 1889 roku.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Maria Skłodowska-Curie odkryła
- Apromienie Röntgena
- Bżarówkę i telefon
- Cpenicylinę
- Drad i polon
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: rad i polon – Odkrycia uczonej dotyczyły promieniotwórczości.
Telefon wynalazł
- AKarl Benz
- BGuglielmo Marconi
- CThomas Edison
- DAlexander Graham Bell
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Alexander Graham Bell – Edison zasłynął żarówką.
Sufrażystki walczyły o
- Aprawo do noszenia broni
- Bzniesienie podatków
- Cwolność religijną
- Dprawa wyborcze kobiet
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: prawa wyborcze kobiet – Domagały się prawa głosu w wyborach.
Dokąd najczęściej wyjeżdżali emigranci z Europy, także z ziem polskich, na przełomie XIX i XX wieku?
- ADo Chin
- BDo Japonii
- CDo USA
- DDo Indii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Do USA – Najwięcej emigrantów płynęło do USA, gdzie szukali pracy w fabrykach i kopalniach.
Manifest komunistyczny (1848) napisali
- AMetternich i Talleyrand
- BBismarck i Cavour
- CLenin i Stalin
- DKarol Marks i Fryderyk Engels
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Karol Marks i Fryderyk Engels – To kluczowy tekst socjalizmu.
Encyklika Rerum novarum (1891) dotyczyła
- Apochwały nacjonalizmu
- Bhandlu zagranicznego
- Csprawiedliwości społecznej i godności pracy
- Drozdziału Kościoła od państwa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: sprawiedliwości społecznej i godności pracy – Leon XIII wypowiadał się o kwestii robotniczej.
Związek zawodowy różni się od partii tym, że
- Awalczy o władzę w państwie
- Bbroni interesów pracowników wobec pracodawcy
- Cprowadzi wojny
- Dzarządza fabryką
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: broni interesów pracowników wobec pracodawcy – Partia walczy o władzę polityczną.
Reformy wyborcze z lat 1832, 1867 i 1884 dotyczyły
- AWielkiej Brytanii
- BNiemiec
- CPolski
- DRosji
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Wielkiej Brytanii – Rozszerzały grono wyborców w Wielkiej Brytanii.
Cały dział „Europa i świat do 1914 roku”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.