1Przyczyny
- Północ była uprzemysłowiona i opierała się na pracy najemnej. Południe było rolnicze, z plantacjami bawełny opartymi na niewolnictwie.
- Spierano się o niewolnictwo, cła i rolę rządu federalnego wobec stanów. Największy konflikt dotyczył rozszerzania niewolnictwa na nowe stany.
- Po wyborze Abrahama Lincolna (1860) jedenaście stanów Południa ogłosiło secesję (wystąpienie z Unii) i utworzyło Konfederację z prezydentem Jeffersonem Davisem.
2Przebieg
- Wojna zaczęła się w 1861 roku od ataku Konfederatów na Fort Sumter.
- Północ miała przewagę: więcej ludzi, przemysł i koleje, a jej flota blokowała porty Południa.
- Przełom to bitwa pod Gettysburgiem (1863) i proklamacja emancypacji (1863): wolność niewolników w stanach zbuntowanych.
- W 1865 roku gen. Lee skapitulował pod Appomattox. W wojnie zginęło ponad 600 tysięcy żołnierzy (nowsze szacunki mówią nawet o ok. 750 tysiącach). Kilka dni później zamachowiec zastrzelił Lincolna.
Proklamacja emancypacji z 1863 roku
Wydał ją Lincoln.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Skutki
- XIII poprawka (1865) zniosła niewolnictwo w całych USA. Umocniła się władza federalna i rozwinął przemysł.
- Mimo to na Południu utrzymała się segregacja rasowa. Zniesienie niewolnictwa nie dało pełnej równości obywatelskiej.
wojna secesyjna (1861–1865) to Północ kontra Południe; skutkiem było zniesienie niewolnictwa, ale nie pełna równość.
Utożsamianie zniesienia niewolnictwa z równością praw. Segregacja trwała jeszcze przez dziesięciolecia.
✎Ściąga: Wojna secesyjna w Stanach Zjednoczonych
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- wojna secesyjna (1861–1865) to Północ kontra Południe; skutkiem było zniesienie niewolnictwa, ale nie pełna równość.
- Północ była uprzemysłowiona i opierała się na pracy najemnej. Południe było rolnicze, z plantacjami bawełny opartymi na niewolnictwie.
- XIII poprawka (1865) zniosła niewolnictwo w całych USA. Umocniła się władza federalna i rozwinął przemysł.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Wojna secesyjna toczyła się w latach
- A1861–1865
- B1776–1783
- C1848–1849
- D1914–1918
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 1861–1865 – Zaczęła się atakiem na Fort Sumter (1861), a skończyła kapitulacją gen. Lee (1865).
Prezydentem USA w czasie wojny był
- AJefferson Davis
- BAbraham Lincoln
- CThomas Jefferson
- DGeorge Washington
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Abraham Lincoln – Wygrał wybory w 1860 roku.
Południe opierało gospodarkę na
- Arzemiośle
- Bprzemyśle ciężkim
- Cplantacjach i niewolnictwie
- Dhandlu zagranicznym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: plantacjach i niewolnictwie – Uprawiano głównie bawełnę.
Secesja oznacza
- Azniesienie niewolnictwa
- Brewolucję robotniczą
- Cwystąpienie stanów z Unii
- Dzjednoczenie państw
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: wystąpienie stanów z Unii – Stany południowe utworzyły Konfederację.
Przełomem w wojnie była bitwa pod
- AWaterloo
- BGettysburgiem
- CSedanem
- DGrochowem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Gettysburgiem – Odbyła się w 1863 roku.
Proklamacja emancypacji z 1863 roku
- Arozwiązywała Kongres
- Bogłaszała wolność niewolników w stanach zbuntowanych
- Cogłaszała niepodległość Południa
- Dznosiła cła
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: ogłaszała wolność niewolników w stanach zbuntowanych – Wydał ją Lincoln.
Niewolnictwo w całych USA zniosła
- Aproklamacja Monroego
- BXIII poprawka z 1865 roku
- Cpokój w Wersalu
- Dkonstytucja z 1787 roku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: XIII poprawka z 1865 roku – Weszła w życie w grudniu 1865 roku i objęła cały kraj, nie tylko stany zbuntowane.
Po wojnie dawni niewolnicy
- Aopuścili kraj
- Botrzymali ziemię od rządu
- Cnadal doświadczali segregacji i dyskryminacji
- Duzyskali pełną równość
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: nadal doświadczali segregacji i dyskryminacji – Rasizm utrzymywał się długo.
Cały dział „Europa i świat do 1914 roku”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.