ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Język polski · powtórka działu · kl. 3

Młoda Polska – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Język polski · klasa 3 LOściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/lo/3/jezyk-polski/powtorka/mloda-polska/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Młoda Polska”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (18 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Test z działu · 10 pytańPróbny sprawdzian na tej stronie ↓

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Młoda Polska – modernizm, dekadentyzm i postawy wobec kryzysu

  • Młoda Polska (ok. 1890–1918) to odpowiedź na kryzys wartości. Dekadentyzm to schyłek i apatia, a obok niego są nietzscheanizm, witalizm, franciszkanizm i „sztuka dla sztuki”.
  • Młoda Polska to polska odmiana modernizmu, mniej więcej lata 1890–1918. Nazwę dał cykl artykułów Artura Górskiego w „Życiu” z 1898 roku.
  • Dekadentyzm to przekonanie, że cywilizacja chyli się ku upadkowi. Pojawia się apatia, nuda i bezsilność wobec świata. Wpłynął na niego pesymizm Schopenhauera i poezja Baudelaire’a.

Tetmajer i Staff – wybrane wiersze

  • Tetmajer to dekadentyzm, sztuka dla sztuki i impresjonizm. Staff to droga od nietzscheanizmu do franciszkanizmu. Obaj mają inne wyobrażenie roli artysty.

Impresjonizm, symbolizm i synestezja w poezji Młodej Polski

  • Impresjonizm to chwila i nastrój. Symbol ma wiele znaczeń. Synestezja miesza zmysły. Wszystkie trzy budują nastrój przez obraz i dźwięk, a nie przez opowieść.
  • Symbol jest wieloznaczny: odsyła do sensów, których nie da się wyrazić wprost. Nie zamieniasz go na jedno hasło („mgła = smutek”), tylko odczytujesz w całym wierszu.
  • Synestezja łączy wrażenia różnych zmysłów w jednym obrazie: „słyszysz” kolor, „widzisz” dźwięk, „czujesz” zapach melodii.

Stanisław Wyspiański – „Wesele”

  • Wesele to dramat symboliczny o narodzie. Na jawie pokazuje chłopomanię i wzajemne uprzedzenia, a nocą widma odsłaniają sumienie bohaterów.
  • Dramat symboliczny łączy realistyczne rozmowy z postaciami fantastycznymi i symbolami. Granica między jawą a wizją jest płynna.
  • Chłopomania to moda inteligencji na chłopskość i małżeństwa z chłopkami. Czasem to szczera fascynacja, ale częściej powierzchowna zabawa.

„Wesele” – widma, złoty róg i chocholi taniec

  • Widma odsłaniają winy i słabości bohaterów. Złoty róg to szansa działania, której nikt nie wykorzystał. Chocholi taniec to bezwład, ale Chochoł bywa też znakiem nadziei.
  • Widmo to postać fantastyczna, która odsłania pamięć, sumienie i winy bohatera. Każde ma swojego adresata i wskazuje jego słabość.
  • Wernyhora, legendarny wieszcz, zleca Gospodarzowi zwołanie ludu do walki. Znakiem wezwania jest złoty róg, który Gospodarz powierza Jaśkowi.

Konwencje dramatu: Dziady cz. III i Kordian, Wesele i Szewcy (rozszerzenie)

  • Wesele korzysta z konwencji romantycznej, ale ją podważa: widma nie prowadzą do czynu. Szewcy idą dalej: groteska i absurd zamiast wizji i nadziei.
  • Nawiązanie wyjaśnia konkretny sens: co autor przejął, co odwrócił i po co. Samo „podobne do” to za mało.

Władysław Reymont – „Chłopi” (fragmenty)

  • Chłopi to epopeja wsi: cykliczny czas, ziemia jako wartość, sąd wspólnoty nad jednostką, gwara łowicka.
  • Czas cykliczny to czas, który się powtarza: pory roku, święta i prace polowe (orka, siew, żniwa) wyznaczają rytm życia i kompozycję powieści.
  • Maciej Boryna – najbogatszy gospodarz we wsi, wdowiec. Żeni się z dużo młodszą Jagną.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Skąd pochodzi nazwa „Młoda Polska”?

    1. AZ tytułu powieści Żeromskiego
    2. BZ cyklu artykułów Artura Górskiego w „Życiu” z 1898 r.
    3. CZ nazwy pisma „Zwrotnica” z 1922 r.
    4. DZ nazwy grupy poetów z kawiarni Pod Picadorem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Z cyklu artykułów Artura Górskiego w „Życiu” z 1898 r. – Nazwę upowszechnił cykl artykułów Górskiego z 1898 roku.

  2. Którym określeniem nazywa się też Młodą Polskę?

    1. ANeoromantyzmem
    2. BAwangardą krakowską
    3. CKlasycyzmem
    4. DPozytywizmem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Neoromantyzmem – Neoromantyzm to inna nazwa epoki; podkreśla powrót romantycznych uczuć i roli poety.

  3. Dekadentyzm wyraża przede wszystkim

    1. Azachwyt nad miastem i maszyną
    2. Bkult prostoty wiejskiego życia
    3. Cwiarę w nieograniczony postęp techniki
    4. Dpoczucie schyłku cywilizacji, apatię i bezsilność
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: poczucie schyłku cywilizacji, apatię i bezsilność – Dekadent czuje, że świat chyli się ku upadkowi; tego nie ma w pozostałych odpowiedziach.

  4. Który wiersz Tetmajera jest hymnem na cześć sztuki, z refrenem w obcym języku?

    1. AEvviva l’arte!
    2. BKoniec wieku XIX
    3. CKowal
    4. DDeszcz jesienny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Evviva l’arte! – Refren Evviva l’arte! wzmacnia hasło o wyższości sztuki nad codziennym życiem.

  5. Kogo w Evviva l’arte! podmiot nazywa „filistrami”?

    1. AKrytyków literackich z Krakowa
    2. BGrupę poetów awangardowych
    3. CChłopów z Bronowic
    4. DMieszczański tłum dbający o wygody
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Mieszczański tłum dbający o wygody – Filister to w tym wierszu mieszczanin, który ceni wygodę, a nie sztukę.

  6. Kowal otwierał debiutancki tom Staffa, który nosił tytuł

    1. AGałąź kwitnąca
    2. BŁąka
    3. CSny o potędze
    4. DDzień duszy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Sny o potędze – Sny o potędze ukazały się w 1901 roku.

  7. Impresjonizm w poezji oddaje przede wszystkim

    1. Achwilowe wrażenie i nastrój
    2. Bhistorię bohatera od narodzin do śmierci
    3. Cdokładny opis faktów w kolejności zdarzeń
    4. Dprogram polityczny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: chwilowe wrażenie i nastrój – Impresjonista łapie moment: światło, barwę, dźwięk i nastrój.

  8. Nazwa „impresjonizm” pochodzi od obrazu

    1. AMalczewskiego Melancholia
    2. BMoneta Impresja, wschód słońca
    3. CMatejki Stańczyk
    4. DMehoffera Dziwny ogród
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Moneta Impresja, wschód słońca – To obraz Claude’a Moneta dał nazwę prądowi w malarstwie.

  9. Czym symbol różni się od alegorii?

    1. AMa wiele znaczeń i zostawia pole do interpretacji
    2. BSłuży wyłącznie jako ozdoba
    3. CWystępuje tylko w prozie
    4. DMa zawsze jedno znaczenie zapisane w słowniku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Ma wiele znaczeń i zostawia pole do interpretacji – Alegoria ma jedno, określone znaczenie, a symbol jest wieloznaczny.

  10. Na kanwie czyjego wesela powstało Wesele?

    1. AKazimierza Przerwy-Tetmajera z Jadwigą z Lipiec
    2. BWłodzimierza Tetmajera z chłopką z Zakopanego
    3. CWyspiańskiego z Panną Młodą z Krakowa
    4. DLucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną w Bronowicach
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną w Bronowicach – Wesele odbyło się w listopadzie 1900 roku, a Wyspiański był gościem.

  11. Kto był pierwowzorem Pana Młodego?

    1. AKazimierz Przerwa-Tetmajer
    2. BLucjan Rydel
    3. CWłodzimierz Tetmajer
    4. DRudolf Starzewski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Lucjan Rydel – Pan Młody w dramacie odpowiada Rydlowi; poeta ożenił się z chłopką.

  12. Kto jest pierwowzorem Poety w Weselu?

    1. AStanisław Wyspiański
    2. BLeopold Staff
    3. CLucjan Rydel
    4. DKazimierz Przerwa-Tetmajer
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Kazimierz Przerwa-Tetmajer – Poeta to Tetmajer; jego brat Włodzimierz jest pierwowzorem Gospodarza.

  13. Komu ukazuje się Stańczyk?

    1. APoecie
    2. BDziennikarzowi
    3. CGospodarzowi
    4. DPanu Młodemu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Dziennikarzowi – Stańczyk wzbudza w Dziennikarzu wyrzuty sumienia i wypomina bierność.

  14. Co zarzuca Panu Młodemu Hetman Branicki?

    1. AZgubienie złotego rogu
    2. BZbyt wiele rozmów z Dziadem
    3. CZdradę własnej warstwy
    4. DBrak talentu poetyckiego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Zdradę własnej warstwy – Hetman jest symbolem zdrady; Pan Młody ożenił się z chłopką i bratanie się z wsią okazuje się pozorne.

  15. Komu ukazuje się Rycerz Czarny (Zawisza)?

    1. ACzepcowi
    2. BMarysi
    3. CPoecie
    4. DDziennikarzowi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Poecie – Rycerz pokazuje Poecie sen o potędze i pustkę, która kryje się za słowami.

  16. Jak nazywają się kolejne tomy Chłopów?

    1. ALato, Jesień, Zima, Wiosna
    2. BJesień, Zima, Wiosna, Lato
    3. CWiosna, Lato, Jesień, Zima
    4. DZima, Wiosna, Lato, Jesień
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Jesień, Zima, Wiosna, Lato – Powieść zaczyna się jesienią i kończy latem.

  17. Gdzie toczy się akcja Chłopów?

    1. AW Bronowicach
    2. BWe wsi Lipce
    3. CW Łodzi
    4. DW Nawłoci
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: We wsi Lipce – Bronowice to Wesele, Nawłoć – Przedwiośnie, a Łódź – Ziemia obiecana.

  18. Kim jest Antek dla Macieja Boryny?

    1. ABratem
    2. BSynem
    3. CZięciem
    4. DParobkiem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Synem – Spór ojca z synem dotyczy ziemi i Jagny.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Test z działu · 10 pytańWszystkie tematy: Język polski