Impresjonizm w poezji oddaje przede wszystkim

historię bohatera od narodzin do śmierci

dokładny opis faktów w kolejności zdarzeń

Czym symbol różni się od alegorii?

Ma wiele znaczeń i zostawia pole do interpretacji

Służy wyłącznie jako ozdoba

Ma zawsze jedno znaczenie zapisane w słowniku

połączenie wrażeń różnych zmysłów w jednym obrazie

rymowanie dwóch kolejnych wersów

użycie gwary w wypowiedzi bohatera

powtórzenie tej samej głoski w kilku wyrazach

Jaki efekt daje powtórzone na początku „cicho, cicho”?

Tworzy kołysankowy, spokojny nastrój

Zapowiada zmianę podmiotu mówiącego

Jak poprawnie odczytać symbol w wierszu?

Uwzględnić kontekst całego utworu i podać kilka możliwych znaczeń

Zawsze odnosić go do biografii autora

Przypisać mu jedno stałe znaczenie z listy symboli

Impresjonizm, symbolizm i synestezja w poezji Młodej Polski

ogarniam.edu.pl · Język polski · Młoda Polskaklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/jezyk-polski/impresjonizm-symbolizm-i-synestezja-w-poezji-mlodej-polski/

Zrozumiesz, jak poeci Młodej Polski łapali nastrój: wrażenie chwili, symbol i zmieszane zmysły.

1Impresjonizm: łap chwilę

Nazwa pochodzi od obrazu Moneta Impresja, wschód słońca. Impresjonista nie opisuje przedmiotu dokładnie, tylko oddaje chwilowe wrażenie: światło, barwy, dźwięk, nastrój.
W poezji pomagają mu niedopowiedzenia, rytm i muzyczność. Ważniejszy jest nastrój niż fabuła.

2Symbol: znak, który znaczy więcej

Symbol jest wieloznaczny: odsyła do sensów, których nie da się wyrazić wprost. Nie zamieniasz go na jedno hasło („mgła = smutek”), tylko odczytujesz w całym wierszu.
Alegoria ma jedno, z góry znane znaczenie (np. waga to sprawiedliwość). Symbol ma ich kilka i zostawia ci pole do interpretacji.

Sprawdź, czy rozumiesz

Nazwa „impresjonizm” pochodzi od obrazu

3Synestezja: mieszanie zmysłów

Synestezja łączy wrażenia różnych zmysłów w jednym obrazie: „słyszysz” kolor, „widzisz” dźwięk, „czujesz” zapach melodii.
Melodia mgieł nocnych Tetmajera: mgły nad Czarnym Stawem Gąsienicowym „śpiewają”. Epitety odwołują się do dźwięku, barwy i zapachu, a powtórzone na początku „cicho, cicho” brzmi jak kołysanka.

4Poezja i inne sztuki

Młodopolscy twórcy łączyli słowo z malarstwem i muzyką. Wyspiański był malarzem i poetą, Malczewski malował symboliczne obrazy (np. Melancholia), a Mehoffer tworzył w duchu secesji (np. Dziwny ogród).

Zapamiętaj

Impresjonizm to chwila i nastrój. Symbol ma wiele znaczeń. Synestezja miesza zmysły. Wszystkie trzy budują nastrój przez obraz i dźwięk, a nie przez opowieść.

Uwaga na błąd

Zamiana symbolu na jedno hasło w stylu „mgła to smutek”. Pokaż, jak znaczenie wynika z obrazów całego wiersza, i podaj kilka możliwych odczytań.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak w Melodii mgieł nocnych ukazane są mgły?

✎Ściąga: Impresjonizm, symbolizm i synestezja w poezji Młodej Polski

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Impresjonizm to chwila i nastrój. Symbol ma wiele znaczeń. Synestezja miesza zmysły. Wszystkie trzy budują nastrój przez obraz i dźwięk, a nie przez opowieść.
Symbol jest wieloznaczny: odsyła do sensów, których nie da się wyrazić wprost. Nie zamieniasz go na jedno hasło („mgła = smutek”), tylko odczytujesz w całym wierszu.
Synestezja łączy wrażenia różnych zmysłów w jednym obrazie: „słyszysz” kolor, „widzisz” dźwięk, „czujesz” zapach melodii.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Impresjonizm w poezji oddaje przede wszystkim
1. Achwilowe wrażenie i nastrój
2. Bhistorię bohatera od narodzin do śmierci
3. Cdokładny opis faktów w kolejności zdarzeń
4. Dprogram polityczny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: chwilowe wrażenie i nastrój – Impresjonista łapie moment: światło, barwę, dźwięk i nastrój.
Nazwa „impresjonizm” pochodzi od obrazu
1. AMalczewskiego Melancholia
2. BMoneta Impresja, wschód słońca
3. CMatejki Stańczyk
4. DMehoffera Dziwny ogród
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Moneta Impresja, wschód słońca – To obraz Claude’a Moneta dał nazwę prądowi w malarstwie.
Czym symbol różni się od alegorii?
1. AMa wiele znaczeń i zostawia pole do interpretacji
2. BSłuży wyłącznie jako ozdoba
3. CWystępuje tylko w prozie
4. DMa zawsze jedno znaczenie zapisane w słowniku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Ma wiele znaczeń i zostawia pole do interpretacji – Alegoria ma jedno, określone znaczenie, a symbol jest wieloznaczny.
Synestezja to
1. Arymowanie dwóch kolejnych wersów
2. Bużycie gwary w wypowiedzi bohatera
3. Cpowtórzenie tej samej głoski w kilku wyrazach
4. Dpołączenie wrażeń różnych zmysłów w jednym obrazie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: połączenie wrażeń różnych zmysłów w jednym obrazie – Przykład: dźwięk opisany barwą albo zapach opisany muzyką.
Jak w Melodii mgieł nocnych ukazane są mgły?
1. AJako opis fabryki w mieście
2. BJako dosłowny opis pogody bez żadnych odniesień do dźwięku
3. CJako coś, co „śpiewa”: obraz oddany językiem muzyki
4. DJako znak ostrzeżenia przed wojną
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Jako coś, co „śpiewa”: obraz oddany językiem muzyki – Mgła zostaje opisana jak melodia; to typowa synestezja i muzyczność wiersza.
Jaki efekt daje powtórzone na początku „cicho, cicho”?
1. AWprowadza gwarę ludową
2. BTworzy kołysankowy, spokojny nastrój
3. CWzmacnia ton buntu i krzyku
4. DZapowiada zmianę podmiotu mówiącego
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Tworzy kołysankowy, spokojny nastrój – Powtórzenie i miękkie głoski budują wrażenie szeptu i kołysanki.
Dziwny ogród to dzieło
1. ATadeusza Peipera
2. BJacka Malczewskiego
3. CJana Matejki
4. DJózefa Mehoffera
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Józefa Mehoffera – Mehoffer to malarz i twórca witraży związany z Młodą Polską i secesją.
Jak poprawnie odczytać symbol w wierszu?
1. AUwzględnić kontekst całego utworu i podać kilka możliwych znaczeń
2. BZawsze odnosić go do biografii autora
3. CPrzypisać mu jedno stałe znaczenie z listy symboli
4. DPominąć go jako ozdobę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Uwzględnić kontekst całego utworu i podać kilka możliwych znaczeń – Symbol jest wieloznaczny, więc jego sens wynika z całości tekstu.

Cały dział „Młoda Polska”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 10 🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 3

Argumentacja, perswazja i krytyczna lektura tekstów Notatka syntetyzująca i wypracowanie na maturze z polskiego Styl i środki językowe w lekturach klasy III Porównanie konwencji: symbolizm, awangarda, groteska i styl eseju Wypracowanie na maturze rozszerzonej Konteksty, źródła i samodzielna praca z lekturą Młoda Polska – modernizm, dekadentyzm i postawy wobec kryzysu Tetmajer i Staff – wybrane wiersze Stanisław Wyspiański – „Wesele”„Wesele” – widma, złoty róg i chocholi taniec Konwencje dramatu: Dziady cz. III i Kordian, Wesele i Szewcy Władysław Reymont – „Chłopi” (fragmenty)Dwudziestolecie – Skamander, awangarda, katastrofizm Tuwim i Pawlikowska-Jasnorzewska – wybrane wiersze Leśmian i Czechowicz – wybrane wiersze Przyboś i poetyka awangardy Stefan Żeromski – „Przedwiośnie”Witold Gombrowicz – „Ferdydurke” (fragmenty)Stanisław Ignacy Witkiewicz – „Szewcy”Franz Kafka – „Proces” (fragmenty)Bruno Schulz – „Sklepy cynamonowe” (wybrane opowiadania)Michaił Bułhakow – „Mistrz i Małgorzata”Krzysztof Kamil Baczyński – wybrane wiersze Tadeusz Borowski – „Proszę państwa do gazu”Gustaw Herling-Grudziński – „Inny świat” (fragmenty)Hanna Krall – „Zdążyć przed Panem Bogiem”Borowski, Herling-Grudziński, Krall – porównanie świadectw Formy wypowiedzi R: esej, interpretacja porównawcza, reportaż, felieton Lektury w klasie III: P, R i uzupełniające