ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Chemia · powtórka działu · kl. 4

Sacharydy – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Chemia · klasa 4 LOściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/lo/4/chemia/powtorka/sacharydy/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Sacharydy”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (12 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Test z działu · 10 pytańPróbny sprawdzian na tej stronie ↓

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Szereg D, wzory Hawortha i anomery glukozy (rozszerzenie)

  • D/L to ostatnie centrum stereogeniczne, α/β to położenie –OH przy węglu anomerycznym. Glukoza tworzy piranozę, fruktoza furanozę.
  • α: –OH przy C1 w dół, po przeciwnej stronie niż CH₂OH. β: –OH przy C1 w górę, po tej samej stronie co CH₂OH.

Reakcje glukozy i fruktozy: Tollens, Trommer i woda bromowa (rozszerzenie)

  • Tollens i Trommer wykrywają grupę –CHO, ale fruktoza w środowisku zasadowym też jest dodatnia. Glukozę od fruktozy odróżnia woda bromowa.
  • Tollens: HOCH₂(CHOH)₄CHO + 2[Ag(NH₃)₂]OH → HOCH₂(CHOH)₄COONH₄ + 2Ag + 3NH₃ + H₂O. Obserwacja: lustro srebra na ściankach probówki.
  • Trommer: świeży Cu(OH)₂ rozpuszcza się w glukozie na zimno do szafirowego roztworu (wiele grup –OH, jak w glicerolu). Po ogrzaniu wytrąca się ceglasty Cu₂O: C₆H₁₂O₆ + 2Cu(OH)₂ → C₆H₁₂O₇ + Cu₂O + 2H₂O (zapis uproszczony).

Disacharydy: wiązanie O-glikozydowe, maltoza, celobioza i sacharoza (rozszerzenie)

  • (1→4) czytaj jako: C1 jednej reszty łączy się z C4 drugiej. Redukuje ten disacharyd, który ma wolny węgiel anomeryczny.
  • Sacharoza to α-D-glukopiranozylo-(1→2)-β-D-fruktofuranozyd. Oba węgle anomeryczne są w wiązaniu, więc nie została wolna grupa półacetalowa i nie redukuje.
  • Glikozyd to związek, w którym półacetalowa grupa –OH cukru zastąpiona jest grupą –OR. Glukoza + CH₃OH (H⁺) → metyloglukozyd + H₂O. Taki związek nie redukuje.

Skrobia i celuloza: wiązania, rozgałęzienia i hydroliza (rozszerzenie)

  • Skrobia: α-1,4 (amyloza) i α-1,6 (rozgałęzienia amylopektyny). Celuloza: β-1,4, proste łańcuchy. Obie hydrolizują do glukozy.
  • Amyloza: łańcuch nierozgałęziony, wiązania α-1,4, skręcony w helisę.
  • Amylopektyna: wiązania α-1,4 i rozgałęzienia α-1,6 (co około 25 reszt).

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Szereg D glukozy w projekcji Fischera oznacza, że –OH przy C5 jest

    1. Aobok grupy –CHO
    2. Bpo prawej stronie
    3. Cpo lewej stronie
    4. Du góry
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: po prawej stronie – O szeregu decyduje ostatnie centrum stereogeniczne.

  2. Glukoza w roztworze tworzy głównie pierścień

    1. Apięcioczłonowy (furanozę)
    2. Btrzyczłonowy
    3. Csześcioczłonowy (piranozę)
    4. Dczteroczłonowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: sześcioczłonowy (piranozę) – Pięć atomów C i jeden tlen tworzą pierścień piranozowy.

  3. Węgiel anomeryczny w glukozie to

    1. AC5
    2. BC2
    3. CC1
    4. DC6
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: C1 – To węgiel grupy aldehydowej, który po zamknięciu pierścienia dostaje nową grupę –OH.

  4. Co obserwujesz w próbie Tollensa z glukozą?

    1. Alustro srebra
    2. Bceglasty osad
    3. Cniebieski osad
    4. Dodbarwienie roztworu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: lustro srebra – Jony Ag⁺ redukują się do metalicznego srebra.

  5. Świeżo strącony Cu(OH)₂ na zimno w roztworze glukozy daje

    1. Aszafirowy roztwór
    2. Bceglasty osad
    3. Cczarny osad
    4. Dlustro srebra
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: szafirowy roztwór – Wiele grup –OH tworzy z Cu²⁺ rozpuszczalny kompleks.

  6. Ceglasty osad w próbie Trommera po ogrzaniu to

    1. ACuO
    2. BCu(OH)₂
    3. CCuSO₄
    4. DCu₂O
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Cu₂O – Grupa –CHO redukuje miedź(II) do miedzi(I).

  7. Wiązanie O-glikozydowe łączy

    1. Adwa atomy azotu
    2. Bdwa atomy tlenu
    3. Cwęgiel anomeryczny jednej reszty z grupą –OH drugiej
    4. Ddwie grupy –CHO
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: węgiel anomeryczny jednej reszty z grupą –OH drugiej – Odszczepia się przy tym cząsteczka wody.

  8. W maltozie reszty glukozy łączy wiązanie

    1. Aα-1,4
    2. Bα-1,2
    3. Cβ-1,4
    4. Dβ-1,6
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: α-1,4 – Maltoza ma wiązanie α-1,4, a celobioza β-1,4.

  9. Celobioza w odróżnieniu od maltozy ma wiązanie

    1. Aα-1,4
    2. Bα-1,6
    3. Cβ-1,4
    4. Dpeptydowe
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: β-1,4 – Różnią się konfiguracją przy C1 uczestniczącym w wiązaniu.

  10. Amyloza ma wiązania

    1. Aα-1,4
    2. Bα-1,6 w całym łańcuchu
    3. Cpeptydowe
    4. Dβ-1,4
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: α-1,4 – Amyloza to nierozgałęziony łańcuch z wiązaniami α-1,4.

  11. Rozgałęzienia w amylopektynie tworzą wiązania

    1. Aα-1,6
    2. Bα-1,2
    3. Cβ-1,4
    4. Dα-1,4
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: α-1,6 – Przy węglu C6 odchodzi boczna gałąź.

  12. Celulozę buduje glukoza połączona wiązaniami

    1. Aβ-1,4
    2. Bα-1,4
    3. Cα-1,6
    4. Dβ-1,2
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: β-1,4 – Wiązania β-1,4 dają prosty łańcuch.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Test z działu · 10 pytańWszystkie tematy: Chemia