ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →
Chemia · powtórka działu · kl. 7

Atomy i cząsteczki – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Chemia · klasa 7ściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/sp/7/chemia/powtorka/atomy-i-czasteczki/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Atomy i cząsteczki”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (12 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Budowa atomu

  • Z – liczba atomowa = liczba protonów = liczba elektronów; A – liczba masowa = protony + neutrony; neutrony = A − Z
  • Jądro atomowe: protony p⁺ (ładunek dodatni) i neutrony n⁰ (bez ładunku) – razem to nukleony. W jądrze skupia się prawie cała masa atomu.
  • Dane: ²⁷₁₃Al, czyli A = 27, Z = 13.

Układ okresowy pierwiastków

  • Numer okresu = liczba powłok elektronowych. Grupy 1–2: liczba elektronów walencyjnych = numer grupy; grupy 13–18: numer grupy − 10.
  • Dmitrij Mendelejew (1869) ułożył pierwiastki w tablicę i sformułował prawo okresowości: właściwości pierwiastków powtarzają się okresowo.
  • Grupy – 18 kolumn pionowych (pierwiastki o podobnych właściwościach); okresy – 7 wierszy poziomych.

Wiązania chemiczne

  • Kowalencyjne: niemetal + niemetal (wspólne pary). Jonowe: metal + niemetal (przekazanie elektronów).
  • Elektroujemność – zdolność atomu do przyciągania elektronów; najwyższą ma fluor, wysoką – tlen, azot, chlor; metale mają niską.
  • Niespolaryzowane – atomy tego samego pierwiastka: H₂, Cl₂, O₂, N₂; para leży symetrycznie.

Wartościowość i wzory sumaryczne

  • Wartościowość pierwiastka A staje się indeksem pierwiastka B i odwrotnie; indeksy skracamy, jeśli się da.
  • Masa cząsteczkowa = suma mas atomowych wszystkich atomów w cząsteczce (w u).
  • Wartościowość – liczba wiązań, które tworzy atom danego pierwiastka; zapisujemy ją cyfrą rzymską.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Ile neutronów ma atom ²⁷₁₃Al?

    1. A40
    2. B14
    3. C13
    4. D27
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 14 – Neutrony = A − Z = 27 − 13 = 14.

  2. Liczba atomowa Z oznacza liczbę

    1. Anukleonów
    2. Bneutronów w jądrze
    3. Cpowłok elektronowych
    4. Dprotonów w jądrze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: protonów w jądrze – Z = liczba protonów (i elektronów w atomie obojętnym).

  3. Rozmieszczenie elektronów K² L⁸ M¹ należy do atomu

    1. Apotasu
    2. Bmagnezu
    3. Cneonu
    4. Dsodu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: sodu – 2 + 8 + 1 = 11 elektronów, więc Z = 11 – sód.

  4. Według czego uporządkowane są pierwiastki we współczesnym układzie okresowym?

    1. Arosnącej liczby atomowej
    2. Brosnącej liczby neutronów
    3. Cdaty odkrycia
    4. Dalfabetu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: rosnącej liczby atomowej – Liczba atomowa Z to liczba protonów w jądrze.

  5. Pierwiastek leży w 3. okresie i 2. grupie. Ile ma powłok elektronowych i elektronów walencyjnych?

    1. A3 powłoki, 2 elektrony walencyjne
    2. B2 powłoki, 3 elektrony walencyjne
    3. C2 powłoki, 2 elektrony walencyjne
    4. D3 powłoki, 12 elektronów walencyjnych
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 3 powłoki, 2 elektrony walencyjne – Okres = liczba powłok, grupy 1–2: numer grupy = liczba elektronów walencyjnych (to magnez).

  6. Ile elektronów walencyjnych ma atom azotu (15. grupa)?

    1. A15
    2. B5
    3. C3
    4. D7
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 5 – Dla grup 13–18: 15 − 10 = 5.

  7. Jakie wiązanie występuje w cząsteczce O₂?

    1. Ametaliczne
    2. Bkowalencyjne spolaryzowane
    3. Cjonowe
    4. Dkowalencyjne niespolaryzowane
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: kowalencyjne niespolaryzowane – Oba atomy to ten sam pierwiastek – para elektronowa nie jest przesunięta.

  8. W którym związku występuje wiązanie jonowe?

    1. ACO₂
    2. BHCl
    3. CH₂O
    4. DNaCl
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: NaCl – Sód (metal) oddaje elektron chlorowi (niemetal).

  9. Jakie wiązanie występuje w cząsteczce wody?

    1. Ajonowe
    2. Bkowalencyjne spolaryzowane
    3. Cmetaliczne
    4. Dkowalencyjne niespolaryzowane
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: kowalencyjne spolaryzowane – Tlen jest bardziej elektroujemny od wodoru, więc pary są przesunięte w jego stronę.

  10. Jaki wzór ma tlenek żelaza(III)?

    1. AFe₂O₃
    2. BFeO₃
    3. CFe₃O₂
    4. DFeO
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Fe₂O₃ – Fe(III), O(II): na krzyż – Fe₂O₃.

  11. Jaki wzór ma tlenek glinu?

    1. AAlO
    2. BAl₃O₂
    3. CAl₂O₃
    4. DAlO₃
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Al₂O₃ – Glin ma wartościowość III, tlen II.

  12. Jaką wartościowość ma siarka w SO₃?

    1. AIII
    2. BVI
    3. CIV
    4. DII
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: VI – 3 atomy O · II = 6, więc siarka jest sześciowartościowa.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.