✎Ściąga z działu
Substancje, mieszaniny i ich rozdzielanie
- Metodę dobieramy do różnicy właściwości składników: wielkości cząstek, gęstości, temperatury wrzenia, rozpuszczalności.
- Substancja – materia o stałym składzie i określonych właściwościach, np. woda, tlen, glukoza, miedź.
- Właściwości fizyczne: stan skupienia, barwa, zapach, gęstość, temperatura topnienia i wrzenia, rozpuszczalność w wodzie.
Wewnętrzna budowa materii
- Z (liczba atomowa) = liczba protonów = liczba elektronów (w atomie); A (liczba masowa) = protony + neutrony; neutrony = A − Z
- Atom – najmniejsza, elektrycznie obojętna drobina pierwiastka; o tym, jaki to pierwiastek, decyduje liczba protonów.
- Jądro: protony (ładunek +) i neutrony (obojętne); wokół jądra elektrony (ładunek −).
Reakcje chemiczne i ich rodzaje
- 4Al + 3O₂ → 2Al₂O₃
- Reakcja chemiczna – przemiana, w której z substratów (lewa strona równania) powstają nowe substancje – produkty (prawa strona).
- Współczynniki stechiometryczne – liczby przed wzorami; mówią, ile cząsteczek lub atomów reaguje.
Tlenki, wodorotlenki i kwasy – powtórzenie
- Tlenek metalu + woda → wodorotlenek; tlenek niemetalu + woda → kwas tlenowy
- Tlenek – związek tlenu z innym pierwiastkiem, np. CaO, Na₂O, CO₂, SO₂, P₄O₁₀.
- Większość tlenków metali ma charakter zasadowy – reaguje z kwasami: CaO + 2HCl → CaCl₂ + H₂O.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Która mieszanina jest jednorodna?
- Aocet
- Bmleko z płatkami
- Cpiasek z opiłkami żelaza
- Dwoda z kredą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: ocet – W occie nie widać składników – to roztwór.
Która właściwość jest właściwością chemiczną?
- Arozpuszczalność w wodzie
- Bpalność
- Cgęstość
- Dtemperatura wrzenia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: palność – Palność opisuje zdolność do reakcji z tlenem.
Jak oddzielić etanol od wody?
- Adekantacją
- Bsedymentacją
- Cdestylacją
- Dfiltracją
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: destylacją – Etanol i woda mają różne temperatury wrzenia i tworzą roztwór.
Ile neutronów ma atom chloru o A = 35 i Z = 17?
- A52
- B17
- C35
- D18
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 18 – Neutrony = A − Z = 35 − 17 = 18.
Liczba atomowa Z to liczba
- Aprotonów i neutronów
- Bprotonów w jądrze
- Cpowłok elektronowych
- Dneutronów w jądrze
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: protonów w jądrze – Suma protonów i neutronów to liczba masowa A.
Izotopy tego samego pierwiastka różnią się liczbą
- Aelektronów walencyjnych
- Bneutronów
- Cprotonów
- Dpowłok elektronowych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: neutronów – Liczba protonów jest stała – decyduje, jaki to pierwiastek.
Jak poprawnie uzgodnić równanie Al + O₂ → Al₂O₃?
- A4Al + 3O₂ → 2Al₂O₃
- B2Al + 3O₂ → Al₂O₃
- C4Al + O₂ → 2Al₂O₃
- DAl + O₃ → Al₂O₃
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 4Al + 3O₂ → 2Al₂O₃ – Po obu stronach są 4 atomy glinu i 6 atomów tlenu.
Reakcja CaCO₃ → CaO + CO₂ to
- Aanaliza
- Bsynteza
- Cwymiana podwójna
- Dwymiana pojedyncza
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: analiza – Z jednego substratu powstają dwa produkty.
Spalono 12 g węgla w 32 g tlenu i powstał tylko CO₂. Ile gramów CO₂ otrzymano?
- A20 g
- B32 g
- C44 g
- D12 g
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 44 g – Z prawa zachowania masy: 12 g + 32 g = 44 g.
Jaki charakter chemiczny ma tlenek wapnia CaO?
- Aobojętny
- Bkwasowy
- Czasadowy
- Dżaden – nie reaguje z niczym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: zasadowy – CaO to tlenek metalu – reaguje z kwasami i z wodą daje zasadę.
Który tlenek jest obojętny?
- ASO₂
- BCO₂
- CCO
- DCaO
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: CO – Tlenek węgla(II) nie reaguje z wodą, kwasami ani zasadami.
Co powstaje w reakcji SO₂ z wodą?
- AH₂SO₄
- BH₂SO₃
- CSO₃
- DH₂S
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: H₂SO₃ – SO₂ + H₂O → H₂SO₃ – kwas siarkowy(IV); H₂SO₄ powstaje z SO₃.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.