1Tlenki
- Tlenek – związek tlenu z innym pierwiastkiem, np. CaO, Na₂O, CO₂, SO₂, P₄O₁₀.
- Większość tlenków metali ma charakter zasadowy – reaguje z kwasami: CaO + 2HCl → CaCl₂ + H₂O.
- Większość tlenków niemetali ma charakter kwasowy – reaguje z zasadami: CO₂ + 2NaOH → Na₂CO₃ + H₂O.
- Są też tlenki obojętne, które nie reagują ani z kwasami, ani z zasadami, ani z wodą, np. CO i NO.
2Tlenki i woda
| Tlenek | + woda | Produkt |
|---|---|---|
| CaO (tlenek metalu) | CaO + H₂O → Ca(OH)₂ | wodorotlenek wapnia |
| Na₂O (tlenek metalu) | Na₂O + H₂O → 2NaOH | wodorotlenek sodu |
| SO₂ (tlenek niemetalu) | SO₂ + H₂O → H₂SO₃ | kwas siarkowy(IV) |
| CO₂ (tlenek niemetalu) | CO₂ + H₂O → H₂CO₃ | kwas węglowy |
Tlenek metalu + woda → wodorotlenek; tlenek niemetalu + woda → kwas tlenowy
Tlenki niemetali o charakterze kwasowym reagują
Np. CO₂ + 2NaOH → Na₂CO₃ + H₂O.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Wodorotlenki i zasady
- Wodorotlenek – metal + grupa wodorotlenowa OH (jednowartościowa): NaOH, KOH, Ca(OH)₂, Fe(OH)₃. Liczba grup OH = wartościowość metalu (Ca – II, więc Ca(OH)₂).
- Zasada – wodorotlenek rozpuszczalny w wodzie, np. NaOH, KOH; w wodzie daje jony OH⁻: NaOH → Na⁺ + OH⁻.
- Cu(OH)₂ i Fe(OH)₃ są trudno rozpuszczalne w wodzie – to wodorotlenki, ale nie zasady.
4Kwasy
- Kwas – w wodzie dysocjuje na kationy wodoru H⁺ i aniony reszty kwasowej: HCl → H⁺ + Cl⁻.
- Kwasy beztlenowe (HCl, H₂S) i tlenowe (H₂SO₄, HNO₃, H₂CO₃).
„każdy tlenek niemetalu jest kwasowy”
CO i NO to tlenki obojętne – nie tworzą kwasów z wodą.
Który tlenek jest obojętny?
Tlenek węgla(II) nie reaguje z wodą, kwasami ani zasadami.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Tlenki, wodorotlenki i kwasy – powtórzenie
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Tlenek metalu + woda → wodorotlenek; tlenek niemetalu + woda → kwas tlenowy
- Tlenek – związek tlenu z innym pierwiastkiem, np. CaO, Na₂O, CO₂, SO₂, P₄O₁₀.
- Większość tlenków metali ma charakter zasadowy – reaguje z kwasami: CaO + 2HCl → CaCl₂ + H₂O.
- Większość tlenków niemetali ma charakter kwasowy – reaguje z zasadami: CO₂ + 2NaOH → Na₂CO₃ + H₂O.
- Wodorotlenek – metal + grupa wodorotlenowa OH (jednowartościowa): NaOH, KOH, Ca(OH)₂, Fe(OH)₃. Liczba grup OH = wartościowość metalu (Ca – II, więc Ca(OH)₂).
- Zasada – wodorotlenek rozpuszczalny w wodzie, np. NaOH, KOH; w wodzie daje jony OH⁻: NaOH → Na⁺ + OH⁻.
- Kwas – w wodzie dysocjuje na kationy wodoru H⁺ i aniony reszty kwasowej: HCl → H⁺ + Cl⁻.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Jaki charakter chemiczny ma tlenek wapnia CaO?
- Aobojętny
- Bkwasowy
- Czasadowy
- Dżaden – nie reaguje z niczym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: zasadowy – CaO to tlenek metalu – reaguje z kwasami i z wodą daje zasadę.
Który tlenek jest obojętny?
- ASO₂
- BCO₂
- CCO
- DCaO
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: CO – Tlenek węgla(II) nie reaguje z wodą, kwasami ani zasadami.
Co powstaje w reakcji SO₂ z wodą?
- AH₂SO₄
- BH₂SO₃
- CSO₃
- DH₂S
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: H₂SO₃ – SO₂ + H₂O → H₂SO₃ – kwas siarkowy(IV); H₂SO₄ powstaje z SO₃.
Który wodorotlenek jest zasadą?
- AAl(OH)₃
- BCu(OH)₂
- CKOH
- DFe(OH)₃
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: KOH – Zasada to wodorotlenek rozpuszczalny w wodzie; pozostałe są trudno rozpuszczalne.
Jak poprawnie zapisać dysocjację HCl?
- AHCl → H₂ + Cl₂
- BHCl → H⁻ + Cl⁺
- CHCl → H⁺ + Cl²⁻
- DHCl → H⁺ + Cl⁻
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: HCl → H⁺ + Cl⁻ – Kwas daje kationy wodoru i aniony reszty kwasowej.
Ile cząsteczek NaOH powstaje w reakcji Na₂O + H₂O?
- A4
- B2
- C3
- D1
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 2 – Na₂O + H₂O → 2NaOH – po obu stronach 2 atomy sodu.
Tlenki niemetali o charakterze kwasowym reagują
- Atylko z metalami
- Bz zasadami
- Cz żadną substancją
- Dtylko z kwasami
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: z zasadami – Np. CO₂ + 2NaOH → Na₂CO₃ + H₂O.
Grupa wodorotlenowa ma wzór
- AHO₂
- BO₂
- CH₂O
- DOH
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: OH – Grupa OH jest jednowartościowa, stąd Ca(OH)₂.
Cały dział „Powtórzenie wiadomości z klasy 7”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.