ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Biologia · powtórka działu · kl. 2

Regulacja, ruch i rozwój – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Biologia · klasa 2 LOściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/lo/2/biologia/powtorka/regulacja-ruch-i-rozwoj/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Regulacja, ruch i rozwój”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (14 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Test z działu · 10 pytańPróbny sprawdzian na tej stronie ↓

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Hormony i sprzężenie zwrotne

  • Hormony tarczycy to gaz do dechy: za mało – zwolnienie, za dużo – gonitwa.
  • Hormon to substancja wytwarzana przez gruczoły dokrewne i niesiona krwią. Działa tylko na komórki z odpowiednim receptorem, jak klucz pasujący do zamka.
  • TRH → TSH → hormony tarczycy. Wysokie stężenie hormonów tarczycy hamuje podwzgórze i przysadkę: to ujemne sprzężenie zwrotne.

Układ nerwowy i odruchy

  • Neuron: ciało komórki, dendryty (odbierają bodźce) i akson (przewodzi impuls). Osłonka mielinowa przyspiesza przewodzenie.
  • Synapsa chemiczna: zakończenie aksonu wydziela neuroprzekaźnik do szczeliny, który wiąże się z receptorem następnej komórki (acetylocholina, dopamina, serotonina). Substancje psychoaktywne i leki mogą zmieniać pracę synaps.
  • Bezwarunkowe: wrodzone, stałe (kolanowy, cofania ręki). Warunkowe: nabyte w doświadczeniu, mogą zanikać, są podstawą uczenia się.

Zmysły, sen i zdrowie psychiczne

  • Mechanoreceptory (dotyk, słuch), chemoreceptory (smak, węch), fotoreceptory (wzrok), termoreceptory, receptory bólu. Różne receptory leżą w różnych narządach, a ich położenie wiąże się z odbieraną informacją.
  • Rogówka i soczewka skupiają światło, tęczówka reguluje wielkość źrenicy, soczewka zmienia kształt (akomodacja), obraz powstaje na siatkówce. Czopki to widzenie barwne i ostre, pręciki – widzenie zmierzchowe. Najostrzej widać w plamce żółtej, a w miejscu wyjścia nerwu wzrokowego jest ślepa plamka.
  • Kubki smakowe (słodki, słony, kwaśny, gorzki, umami) i nabłonek węchowy w jamie nosowej to chemoreceptory. Smak potraw to współpraca: bez węchu (katar) jedzenie wydaje się mdłe.

Szkielet i mięśnie

  • Mięsień potrafi tylko się kurczyć. Dlatego do ruchu w dwie strony potrzeba pary.
  • Szkielet osiowy: czaszka, kręgosłup, klatka piersiowa (mostek i żebra). Do tego obręcze i kończyny.
  • Obręcz barkowa: obojczyk i łopatka. Kończyna górna: kość ramienna, łokciowa i promieniowa, kości nadgarstka, śródręcza i palców.

Rozmnażanie i cykl menstruacyjny

  • Wykres czytasz tak: najpierw rośnie estrogen, potem skok LH, owulacja, a potem progesteron i gruba błona śluzowa macicy.
  • Męski: jądra (plemniki i testosteron), najądrza, nasieniowody, gruczoły dodatkowe (pęcherzyki nasienne, prostata), prącie.
  • Żeński: jajniki (komórki jajowe, estrogeny, progesteron), jajowody (miejsce zapłodnienia), macica (rozwój zarodka, endometrium), pochwa.

Ciąża i etapy życia

  • Rak szyjki macicy to wzorcowy przykład dwóch rodzajów profilaktyki: szczepienie przeciw HPV zapobiega zakażeniu (profilaktyka pierwotna), a cytologia wykrywa zmiany we wczesnym etapie (profilaktyka wtórna).
  • Łożysko umożliwia wymianę tlenu, składników odżywczych i produktów przemiany materii między krwią matki a płodu (krew się nie miesza) oraz wytwarza hormony. Owodnia z płynem owodniowym amortyzuje wstrząsy i stabilizuje temperaturę.
  • Badania prenatalne: USG, badania krwi, testy w kierunku wad genetycznych. Badanie przesiewowe wskazuje ryzyko, a diagnostyczne potwierdza lub wyklucza chorobę.

Skóra i ochrona organizmu

  • Czerniak jest groźniejszy niż rak podstawnokomórkowy, więc zmieniające się znamię należy pokazać lekarzowi.
  • Naskórek to nabłonek wielowarstwowy bez naczyń krwionośnych. Na dnie leży warstwa rozrodcza (komórki stale się dzielą i są tu komórki z barwnikiem melaniną), a na wierzchu warstwa rogowa z martwych, zrogowaciałych komórek, które się złuszczają.
  • Skóra właściwa (tkanka łączna): naczynia krwionośne, receptory, gruczoły potowe i łojowe, mieszki włosowe.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Insulina w organizmie:

    1. Apodwyższa stężenie glukozy we krwi
    2. Bobniża stężenie glukozy we krwi
    3. Crozkłada glikogen
    4. Dzwiększa filtrację w nerkach
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: obniża stężenie glukozy we krwi – Insulina wprowadza glukozę do komórek i sprzyja gromadzeniu glikogenu.

  2. Pacjent ma niskie stężenie hormonów tarczycy i wysokie TSH. Co to oznacza?

    1. Aprzysadka dostaje za mało hamującego sygnału i intensywnie pobudza tarczycę
    2. BADH jest za niskie
    3. Ctarczyca produkuje za dużo hormonów
    4. Dprzysadka jest wyłączona
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: przysadka dostaje za mało hamującego sygnału i intensywnie pobudza tarczycę – Niska ilość hormonów tarczycy osłabia hamowanie, więc TSH rośnie.

  3. Jon, którego napływ powoduje depolaryzację błony neuronu, to:

    1. ACl⁻
    2. BNa⁺
    3. CK⁺
    4. DCa²⁺
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Na⁺ – W depolaryzacji do komórki wpływają jony sodu.

  4. Osłonka mielinowa:

    1. Awytwarza neuroprzekaźnik
    2. Bzatrzymuje impuls
    3. Codbiera bodźce
    4. Dprzyspiesza przewodzenie impulsu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: przyspiesza przewodzenie impulsu – Mielina izoluje akson i przyspiesza przewodzenie.

  5. Za widzenie barwne i ostre odpowiadają:

    1. Apręciki
    2. Bkubki smakowe
    3. Ckomórki glejowe
    4. Dczopki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: czopki – Czopki działają przy dobrym oświetleniu i rozróżniają barwy.

  6. Akomodacja oka polega na:

    1. Azmianie barwy tęczówki
    2. Bzmianie wielkości źrenicy
    3. Czmianie kształtu soczewki
    4. Dprzesuwaniu siatkówki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: zmianie kształtu soczewki – Soczewka staje się bardziej lub mniej wypukła, aby obraz padał na siatkówkę.

  7. Podczas zginania ręki w łokciu:

    1. Aoba są rozluźnione
    2. Boba kurczą się maksymalnie, a ręka nie rusza
    3. Cbiceps się kurczy, a triceps rozluźnia
    4. Dtriceps się kurczy, a biceps rozluźnia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: biceps się kurczy, a triceps rozluźnia – Zginacz skraca się, a prostownik jest rozluźniony i się wydłuża.

  8. Mięśnie synergistyczne:

    1. Anie przyczepiają się do kości
    2. Bnależą do tkanki nerwowej
    3. Cdziałają przeciwstawnie
    4. Ddziałają wspólnie w tym samym kierunku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: działają wspólnie w tym samym kierunku – Synergiści wspierają się w tym samym ruchu.

  9. Wzrost LH w cyklu menstruacyjnym wywołuje:

    1. Amiesiączkę
    2. Bzapłodnienie
    3. Cresorpcję endometrium
    4. Dowulację
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: owulację – Skok LH prowadzi do pęknięcia pęcherzyka i uwolnienia komórki jajowej.

  10. Ciałko żółte wydziela:

    1. ALH
    2. BFSH
    3. Ctestosteron
    4. Dprogesteron
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: progesteron – Progesteron przygotowuje i utrzymuje endometrium.

  11. Rola łożyska polega na:

    1. Awytwarzaniu plemników
    2. Bmieszaniu krwi matki i płodu
    3. Camortyzacji wstrząsów
    4. Dwymianie substancji między krwią matki i płodu bez mieszania krwi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: wymianie substancji między krwią matki i płodu bez mieszania krwi – Wymiana odbywa się przez ścianę naczyń, ale krew się nie miesza.

  12. Mężczyzna po 60. roku życia skarży się na częste parcie na mocz i słaby strumień. Najbardziej prawdopodobna przyczyna to:

    1. Aprzerost prostaty uciskający cewkę moczową
    2. Bnadmierna produkcja plemników
    3. Czakażenie wirusem różyczki
    4. Dzablokowanie jajowodów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: przerost prostaty uciskający cewkę moczową – Powiększona prostata otacza początek cewki moczowej i ją zwęża; objawy wymagają jednak badania lekarskiego, bo bywają podobne do raka prostaty.

  13. Za barwę skóry odpowiada:

    1. Ainsulina
    2. Bkeratyna
    3. Cmelanina
    4. Dhemoglobina
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: melanina – Komórki naskórka zawierają melaninę.

  14. Gruczoły potowe znajdują się w:

    1. Anaskórku
    2. Btkance podskórnej
    3. Cskórze właściwej
    4. Dwarstwie rogowej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: skórze właściwej – Skóra właściwa zawiera naczynia, receptory i gruczoły.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Test z działu · 10 pytańWszystkie tematy: Biologia