ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Chemia · powtórka działu · kl. 2

Niemetale i materiały mineralne – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Chemia · klasa 2 LOściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/lo/2/chemia/powtorka/niemetale-i-materialy-mineralne/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Niemetale i materiały mineralne”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (12 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Reakcje wodoru, tlenu, chloru i siarki

  • Wodór reaguje z niemetalami jako reduktor. Chlor utlenia metale mocniej niż siarka: Fe → FeCl₃ i FeS.
  • H₂ + Cl₂ → 2HCl (po naświetleniu lub zapaleniu). 2H₂ + O₂ → 2H₂O. H₂ + S → H₂S (ogrzewanie).
  • N₂ + 3H₂ ⇌ 2NH₃ wymaga katalizatora (Fe), wysokiego ciśnienia i wysokiej temperatury. Reakcja jest odwracalna.

Azot, siarka i ich związki

  • SO₂ → SO₃ → H₂SO₄. Nawozy mają N, P i K. Nadmiar biogenów prowadzi do eutrofizacji.
  • N₂ to główny składnik powietrza. Jest mało reaktywny, bo cząsteczki mają mocne wiązanie potrójne.
  • NH₃ to bezbarwny gaz o ostrym zapachu, bardzo dobrze rozpuszczalny w wodzie. Roztwór jest zasadowy: NH₃ + H₂O ⇌ NH₄⁺ + OH⁻. Z kwasami tworzy sole: NH₃ + HCl → NH₄Cl.

Redoks wodoru, tlenu, chloru, azotu i siarki (rozszerzenie)

  • Najpierw wyznacz stopnie utlenienia, potem nazwij utleniacz i reduktor, a dopiero na końcu dobieraj współczynniki.

Krzemionka, szkło, wapień i wapno

  • Kwarc to krystaliczna sieć SiO₂, a szkło to bezpostaciowy produkt stopienia SiO₂ z sodą i wapieniem. CaCO₃ ogrzany daje CaO i CO₂.
  • SiO₂ występuje jako kwarc, kryształ górski i piasek. Opal to odmiana bezpostaciowa (amorficzna).
  • Szkło to ciało amorficzne. Powstaje ze stopienia piasku, sody i wapienia: Na₂CO₃ + SiO₂ → Na₂SiO₃ + CO₂ oraz CaCO₃ + SiO₂ → CaSiO₃ + CO₂.

Twardość wody, hydraty i zaprawa gipsowa

  • Twardość przemijająca znika po gotowaniu. Gips palony wiąże wodę i twardnieje.
  • Twardość wody powodują jony Ca²⁺ i Mg²⁺. W twardej wodzie mydło słabo się pieni.
  • Twardość przemijającą dają wodorowęglany. Usuwa ją gotowanie: Ca(HCO₃)₂ → CaCO₃↓ + CO₂↑ + H₂O. Osad to kamień kotłowy.

Fluorowce i laboratoryjne otrzymywanie H₂, O₂ i Cl₂ (rozszerzenie)

  • Silniejszy fluorowiec wypiera słabszy z jego soli. Cl₂ wypiera Br₂ i I₂, ale nie F₂.
  • Reaktywność: F₂ > Cl₂ > Br₂ > I₂. Im wyżej w grupie, tym silniejszy utleniacz: atom jest mniejszy, ma większą elektroujemność i silniej przyciąga elektron.
  • Wodór: Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂↑.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Co powstaje w reakcji żelaza z chlorem?

    1. AFeCl₂
    2. BFeCl₃
    3. CFeCl
    4. DFe₂Cl₃
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: FeCl₃ – Chlor jest silnym utleniaczem i utlenia żelazo do +III: 2Fe + 3Cl₂ → 2FeCl₃.

  2. Co powstaje w reakcji żelaza z siarką po ogrzaniu?

    1. AFe₃S
    2. BFeS₂
    3. CFe₂S₃
    4. DFeS
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: FeS – Siarka jest słabszym utleniaczem niż chlor: Fe + S → FeS.

  3. Który zapis reakcji miedzi z siarką jest poprawny?

    1. ACu + S₂ → Cu₂S
    2. B2Cu + 2S → Cu₂S₂
    3. CCu + S → CuS₂
    4. D2Cu + S → Cu₂S
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 2Cu + S → Cu₂S – Z siarką miedź tworzy tu Cu₂S, w którym ma stopień utlenienia +I.

  4. Jaki odczyn ma wodny roztwór amoniaku?

    1. AAmfoteryczny
    2. BZasadowy
    3. CKwasowy
    4. DObojętny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Zasadowy – NH₃ + H₂O ⇌ NH₄⁺ + OH⁻, więc w roztworze są jony OH⁻.

  5. Który zapis opisuje utlenianie SO₂ do SO₃?

    1. A2SO₂ + O₂ ⇌ 2SO₃
    2. BSO₂ + O₂ → SO₃
    3. CSO₂ + H₂ → SO₃
    4. D2SO₂ → 2SO₃
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 2SO₂ + O₂ ⇌ 2SO₃ – Po zbilansowaniu 2 cząsteczki SO₂ reagują z 1 cząsteczką O₂.

  6. Który zapis opisuje powstanie kwasu siarkowego(VI) z tlenku?

    1. ASO₃ + H₂O → H₂SO₄
    2. BSO₂ + H₂O → H₂SO₄
    3. CSO₃ + H₂ → H₂SO₄
    4. DS + H₂O → H₂SO₄
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: SO₃ + H₂O → H₂SO₄ – SO₃ to tlenek kwasowy, który z wodą daje H₂SO₄.

  7. Czym jest SiO₂ pod względem budowy?

    1. AKowalencyjną strukturą sieciową
    2. BKryształem jonowym
    3. CCząsteczką gazu
    4. DMetalem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Kowalencyjną strukturą sieciową – W kwarcu atomy Si i O tworzą wspólną sieć połączoną wiązaniami kowalencyjnymi.

  8. Który odczynnik rozpuszcza krzemionkę?

    1. AHCl
    2. BHF
    3. CH₂SO₄
    4. DHNO₃
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: HF – SiO₂ reaguje z HF, a z innymi kwasami zwykle nie.

  9. Jaki charakter ma SiO₂?

    1. AKwasowy
    2. BZasadowy
    3. CObojętny
    4. DAmfoteryczny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Kwasowy – SiO₂ reaguje z zasadami: SiO₂ + 2NaOH → Na₂SiO₃ + H₂O.

  10. Jakie jony powodują twardość wody?

    1. ACa²⁺ i Mg²⁺
    2. BH⁺ i OH⁻
    3. CCl⁻ i NO₃⁻
    4. DNa⁺ i K⁺
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Ca²⁺ i Mg²⁺ – Twardość wody wynika z obecności jonów wapnia i magnezu.

  11. Którą twardość usuwa gotowanie?

    1. APrzemijającą
    2. BŻadną
    3. CObie
    4. DTrwałą
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Przemijającą – Wodorowęglany rozkładają się po ogrzaniu na węglany, a kamień wytrąca się.

  12. Co powstaje z Ca(HCO₃)₂ podczas gotowania?

    1. ACaO i H₂
    2. BCaCO₃, CO₂ i H₂O
    3. CCa(OH)₂ i CO₂
    4. DCaCl₂ i H₂O
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: CaCO₃, CO₂ i H₂O – Ca(HCO₃)₂ → CaCO₃ + CO₂ + H₂O.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.