ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Chemia · Niemetale i materiały mineralneklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/chemia/fluorowce-i-laboratoryjne-otrzymywanie-h2-o2-i-cl2/

Chemia · Niemetale i materiały mineralne · kl. 2 · zakres rozszerzony

Fluorowce i laboratoryjne otrzymywanie H₂, O₂ i Cl₂

Fluor, chlor, brom i jod są podobne, ale różnią się siłą. Silniejszy fluorowiec wypiera słabszy. W laboratorium H₂, O₂ i Cl₂ otrzymuje się prostymi reakcjami.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Fluorowce – reaktywność maleje w dół grupy

  • Reaktywność: F₂ > Cl₂ > Br₂ > I₂. Im wyżej w grupie, tym silniejszy utleniacz: atom jest mniejszy, ma większą elektroujemność i silniej przyciąga elektron.
  • Silniejszy fluorowiec wypiera słabszy z roztworu soli: Cl₂ + 2KBr → 2KCl + Br₂ i Cl₂ + 2KI → 2KCl + I₂. Odwrotnie nie zachodzi: Br₂ + 2KCl → brak reakcji.
  • Z Br₂ reagują też metale i wodór: H₂ + Br₂ → 2HBr, 2Fe + 3Br₂ → 2FeBr₃.
F₂gazCl₂gazBr₂cieczI₂ciało stałemaleje reaktywność i siła utleniającasilniejszy wypiera słabszy: Cl₂ + 2Br⁻ → 2Cl⁻ + Br₂
Fluorowce od F₂ do I₂: siła utleniająca maleje, a barwa pierwiastka ciemnieje.
pierwiastekstan w temp. pokojowejbarwa
F₂gazjasnożółta
Cl₂gazżółtozielona
Br₂cieczbrunatnoczerwona
I₂ciało stałefioletowoszara
Sprawdź, czy rozumiesz

Jaki jest stan skupienia i barwa bromu w temperaturze pokojowej?

2Laboratoryjne otrzymywanie gazów

  • Wodór: Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂↑.
  • Tlen: rozkład KMnO₄ po ogrzaniu: 2KMnO₄ → K₂MnO₄ + MnO₂ + O₂↑. Albo rozkład nadtlenku wodoru z katalizatorem MnO₂: 2H₂O₂ → 2H₂O + O₂↑.
  • Chlor: MnO₂ + 4HCl → MnCl₂ + Cl₂↑ + 2H₂O (ogrzewanie). Z KMnO₄ nawet bez ogrzewania: 2KMnO₄ + 16HCl → 2KCl + 2MnCl₂ + 5Cl₂↑ + 8H₂O.
Zapamiętaj

Silniejszy fluorowiec wypiera słabszy z jego soli. Cl₂ wypiera Br₂ i I₂, ale nie F₂.

Uwaga na błąd

Katalizator MnO₂ w rozkładzie H₂O₂ nie zużywa się. W reakcji z HCl MnO₂ jest zaś utleniaczem i zużywa się.

✎Ściąga: Fluorowce i laboratoryjne otrzymywanie H₂, O₂ i Cl₂

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Silniejszy fluorowiec wypiera słabszy z jego soli. Cl₂ wypiera Br₂ i I₂, ale nie F₂.
  • Reaktywność: F₂ > Cl₂ > Br₂ > I₂. Im wyżej w grupie, tym silniejszy utleniacz: atom jest mniejszy, ma większą elektroujemność i silniej przyciąga elektron.
  • Wodór: Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂↑.
  • Tlen: rozkład KMnO₄ po ogrzaniu: 2KMnO₄ → K₂MnO₄ + MnO₂ + O₂↑. Albo rozkład nadtlenku wodoru z katalizatorem MnO₂: 2H₂O₂ → 2H₂O + O₂↑.
  • Chlor: MnO₂ + 4HCl → MnCl₂ + Cl₂↑ + 2H₂O (ogrzewanie). Z KMnO₄ nawet bez ogrzewania: 2KMnO₄ + 16HCl → 2KCl + 2MnCl₂ + 5Cl₂↑ + 8H₂O.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Który fluorowiec jest najsilniejszym utleniaczem?

    1. AI₂
    2. BBr₂
    3. CF₂
    4. DCl₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: F₂ – Reaktywność maleje w dół grupy, więc najsilniejszy jest fluor.

  2. Co zajdzie po wprowadzeniu Cl₂ do roztworu KBr?

    1. APowstanie F₂
    2. BPowstanie Br₂
    3. CNic
    4. DPowstanie KClO
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Powstanie Br₂ – Cl₂ + 2KBr → 2KCl + Br₂. Chlor jest silniejszym utleniaczem od bromu.

  3. Co zajdzie po dodaniu Br₂ do roztworu KCl?

    1. ANic, brak reakcji
    2. BPowstanie KBrO
    3. CPowstanie KBr
    4. DWydzieli się Cl₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Nic, brak reakcji – Brom jest słabszym utleniaczem od chloru, więc go nie wyprze.

  4. Jaki jest stan skupienia i barwa bromu w temperaturze pokojowej?

    1. ABezbarwny gaz
    2. BŻółtozielony gaz
    3. CBrunatnoczerwona ciecz
    4. DFioletowe ciało stałe
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Brunatnoczerwona ciecz – Br₂ to jedyny fluorowiec będący cieczą w temp. pokojowej.

  5. Który zapis opisuje otrzymywanie wodoru w laboratorium?

    1. ACu + 2HCl → CuCl₂ + H₂
    2. B2H₂O₂ → 2H₂ + O₂
    3. C2NaCl → 2Na + Cl₂
    4. DZn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂ – Cynk (E° < 0) wypiera wodór z kwasu, a miedź nie.

  6. Co jest produktem rozkładu KMnO₄ po ogrzaniu?

    1. AKMnO₃ i O₂
    2. BK₂MnO₄, MnO₂ i O₂
    3. CMnO i O₂
    4. DK, Mn i O₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: K₂MnO₄, MnO₂ i O₂ – 2KMnO₄ → K₂MnO₄ + MnO₂ + O₂.

  7. Jaką rolę pełni MnO₂ w reakcji 2H₂O₂ → 2H₂O + O₂?

    1. ASubstratu
    2. BReduktora
    3. CKatalizatora
    4. DUtleniacza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Katalizatora – MnO₂ przyspiesza rozkład i po reakcji pozostaje bez zmian.

  8. W reakcji MnO₂ + 4HCl → MnCl₂ + Cl₂ + 2H₂O utleniaczem jest

    1. AHCl
    2. BCl₂
    3. CMnO₂
    4. DH₂O
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: MnO₂ – Mangan zmienia stopień z +IV na +II, czyli się redukuje, więc MnO₂ jest utleniaczem.

Cały dział „Niemetale i materiały mineralne”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Chemia, klasa 2

Kwasy, zasady i pHStała dysocjacji i prawo rozcieńczeń OstwaldaZobojętnianie i strącanieIloczyn rozpuszczalności i reakcje jonowe w mieszaninachTlenki, wodorki i amfoterycznośćAmfoteryczność i jony kompleksoweHydroliza soli i odczyn roztworów soliTeoria Brønsteda–Lowry'ego i odczyn roztworówStopnie utlenienia i bilans elektronowyBilans jonowo-elektronowy, środowisko reakcji i kierunek redoksOgniwo galwaniczne i obieg ładunkuPotencjały standardowe, szereg elektrochemiczny i SEM ogniwaBaterie, akumulatory i ochrona przed korozjąMetale bloków s i pMetale i kwasyŻelazo, miedź i metale przejścioweReaktywność metali i kwasy utleniające – produkty i bilansAnaliza jakościowa i ciągi przemianKompleksy oraz Fe, Cr i Mn na różnych stopniach utlenieniaReakcje wodoru, tlenu, chloru i siarkiAzot, siarka i ich związkiRedoks wodoru, tlenu, chloru, azotu i siarkiKrzemionka, szkło, wapień i wapnoTwardość wody, hydraty i zaprawa gipsowaWzory, nazwy, izomeria i typy reakcji organicznychAlkany i substytucjaAlkeny, alkiny i addycjaPolimery i benzenSurowce i paliwaGrupy funkcyjne i właściwościAlkohole i fenoleAldehydy i ketonyKwasy karboksylowe i estryAminy – wprowadzenieObliczenia chemiczneWydajność, równanie Clapeyrona i zadania wieloetapoweDoświadczenie i uzasadnienieProjektowanie identyfikacji i argumentowanie mechanizmemMaksymalne stopnie utlenienia, redoks w organice i kierunek reakcjiProjektowanie ogniw, ogniwa odwracalne i nieodwracalne