✎Ściąga z działu
„Dziady” cz. III – dramat romantyczny: kompozycja i tło
- Dziady cz. III (Drezno, 1832) to dramat otwarty i synkretyczny: sceny realistyczne i fantastyczne na tle represji wobec filomatów.
- Synkretyzm rodzajowy: w jednym utworze są epika (opowieść Sobolewskiego o kibitkach), liryka (Improwizacja, pieśni, modlitwy) i dramat (dialogi).
- 1. Nazwij scenę i miejsce, w którym się toczy.
„Dziady” cz. III – Konrad i Wielka Improwizacja
- Prometeizm to bunt w imię ludzi. W Wielkiej Improwizacji Konrad utożsamia się z narodem („Nazywam się Milijon”), żąda „rządu dusz”, w pysze dochodzi do bluźnierstwa i przegrywa.
- 1. Moc poety. Konrad czuje, że jego pieśń jest równa dziełom Boga i natury.
- 2. Utożsamienie z narodem. „Ja i ojczyzna to jedno. / Nazywam się Milijon – bo za milijony / Kocham i cierpię katusze”.
„Dziady” cz. III – ksiądz Piotr i mesjanizm
- Mesjanizm: Polska jak Chrystus narodów cierpi niewinnie, a jej ofiara ma przynieść wolność także innym. Ksiądz Piotr to pokora, Konrad to bunt.
- Ksiądz Piotr to pokorny bernardyn. Gdy Konrad upada po Improwizacji, ksiądz Piotr odprawia nad nim egzorcyzm, czyli wypędza złego ducha modlitwą.
- Mesjanizm to przekonanie, że cierpienie narodu ma głębszy sens: jest ofiarą, która przyniesie wolność także innym. Stąd hasło „Polska Chrystusem narodów”.
„Dziady” cz. III – martyrologia i obraz społeczeństwa
- Martyrologia młodych i ich rodzin kontra konformizm i lojalizm elit. Dramat oskarża władzę, ale też część polskiego społeczeństwa.
- Martyrologia to przedstawianie cierpienia i prześladowań. W scenie I młodzi więźniowie spotykają się w Wigilię w celi Konrada, w klasztorze bazylianów w Wilnie.
- Jan Sobolewski opowiada, jak wywożono kolegów kibitkami na Sybir. Młody Janczewski, skuty, wołał „Jeszcze Polska nie zginęła”, a zmęczonego śledztwem Wasilewskiego wynoszono jak zdjętego z krzyża.
„Dziady” cz. III – Ustęp: obraz Rosji, wolność i despotyzm
- Ustęp pokazuje Rosję jako państwo despotyzmu, ale oddziela naród rosyjski od cara. W Pomniku Piotra Wielkiego tyrania to „kaskada lodu”, która stopnieje w słońcu wolności.
- Ustęp to cykl siedmiu utworów poetyckich dołączony do Dziadów cz. III. Jest częścią dramatu, choć brzmi jak liryka i publicystyka.
- 1. Wybierz fragment i wskaż obraz (pomnik, mróz, parada).
Dramat romantyczny – „Dziady”, „Kordian”, „Nie-Boska komedia” i „Dziady” cz. IV (rozszerzenie)
- Wspólna konwencja (kompozycja otwarta, synkretyzm, fantastyka) i różne odpowiedzi: mesjanizm w Dziadach cz. III, winkelriedyzm w Kordianie, upadek obu obozów w Nie-Boskiej komedii.
- Mesjanizm (Dziady cz. III): cierpienie narodu ma sens i przyniesie wolność.
- Winkelriedyzm (Kordian): trzeba złożyć ofiarę z siebie, ale samotny, źle przygotowany czyn zawodzi.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Kiedy i gdzie powstały Dziady cz. III?
- AW 1832 r. w Dreźnie
- BW 1834 r. w Paryżu
- CW 1822 r. w Kownie
- DW 1823 r. w Wilnie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: W 1832 r. w Dreźnie – Mickiewicz napisał dramat w Dreźnie, po klęsce powstania listopadowego.
Jakie wydarzenia są historycznym tłem dramatu?
- APotop szwedzki
- BŚledztwo przeciw filomatom w Wilnie w latach 1823–24
- CPowstanie styczniowe
- DWojna polsko-bolszewicka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Śledztwo przeciw filomatom w Wilnie w latach 1823–24 – Mickiewicz pisał po klęsce powstania listopadowego, ale akcję umieścił w latach 1823–24.
Kto prowadził śledztwo i represje wobec młodzieży?
- ASenator Nowosilcow
- BKsiądz Piotr
- CWysocki z Salonu warszawskiego
- DJan Sobolewski
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Senator Nowosilcow – Nowosilcow to senator, który kieruje śledztwem przeciw filomatom.
Kim był Konrad, zanim zmienił imię?
- ASenatorem Nowosilcowem
- BGustawem z Dziadów cz. IV
- CJanem Sobolewskim
- DKsiędzem Piotrem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Gustawem z Dziadów cz. IV – Gustaw „umarł”, a w jego miejsce narodził się Konrad.
Jak Konrad kończy zdanie „Ja i ojczyzna to jedno”?
- A„Polska Winkelriedem narodów”
- B„Czucie i wiara silniej mówi do mnie”
- C„Nazywam się Milijon – bo za milijony / Kocham i cierpię katusze”
- D„Polska Chrystusem narodów”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: „Nazywam się Milijon – bo za milijony / Kocham i cierpię katusze” – Konrad czuje w sobie cierpienie całego narodu.
Czego Konrad żąda od Boga?
- ARządu dusz
- BPrzebaczenia win
- CDługiego życia
- DUwolnienia z więzienia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Rządu dusz – Chce władzy nad duszami, żeby uszczęśliwić naród.
Czym jest mesjanizm polski?
- APoglądem, że naród powinien biernie czekać na pomoc
- BPrzekonaniem, że cierpienie narodu ma sens odkupieńczy i przyniesie wolność także innym
- CHasłem pracy organicznej
- DWiarą w militarną wyższość Polaków
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Przekonaniem, że cierpienie narodu ma sens odkupieńczy i przyniesie wolność także innym – Mesjanizm łączy niewinne cierpienie narodu z jego misją odkupieńczą.
Jak w Widzeniu określono naród polski?
- AChrystus narodów
- BWinkelried narodów
- CStrażnik Europy
- DPan narodów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Chrystus narodów – Naród cierpi niewinnie jak Chrystus, a jego ofiara ma przynieść wolność; Winkelried to hasło Kordiana.
Jaka jest postawa księdza Piotra?
- ABunt i pycha
- BPokora i modlitwa
- CCynizm wobec władzy
- DIronia i dystans
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Pokora i modlitwa – Mówi o sobie przed Bogiem: „Prochem i niczem”.
Czym jest martyrologia?
- APrzedstawieniem cierpienia i prześladowań
- BKomicznym obrazem salonów
- COpisem podróży po obcych krajach
- DPochwałą władzy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Przedstawieniem cierpienia i prześladowań – Martyrologia pokazuje ofiary i ich cierpienie.
Gdzie są przetrzymywani młodzi więźniowie w Wilnie?
- AW klasztorze bazylianów zamienionym na więzienie
- BW Cytadeli Warszawskiej
- CW Twierdzy Pietropawłowskiej
- DW Belwederze
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: W klasztorze bazylianów zamienionym na więzienie – Władze urządziły więzienie w dawnym klasztorze bazylianów.
O czym opowiada w celi Jan Sobolewski?
- AO wywożeniu kolegów kibitkami na Sybir
- BO bitwie pod Grochowem
- CO balu u Senatora
- DO podróży na Krym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: O wywożeniu kolegów kibitkami na Sybir – To jeden z najbardziej poruszających obrazów martyrologii w dramacie.
Czym jest Ustęp?
- AOsobnym cyklem sonetów
- BCzęścią Dziadów cz. III z wierszami o Rosji
- CPrzedmową do dramatu
- DCzwartą częścią Dziadów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Częścią Dziadów cz. III z wierszami o Rosji – Ustęp należy do dramatu i opisuje Rosję oczami poety.
Jaki obraz Rosji tworzy Ustęp?
- APaństwa despotyzmu opartego na strachu
- BNeutralny opis geograficzny
- CKraju wolności i dobrobytu
- DIdealnego państwa prawa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Państwa despotyzmu opartego na strachu – Mickiewicz pokazuje Rosję jako państwo despotyczne.
Który zestaw tytułów należy do Ustępu?
- AOda do młodości, Romantyczność, Świteź
- BLilije, Pani Twardowska, Czatyrdah
- CPomnik Piotra Wielkiego, Przegląd wojsk, Do przyjaciół Moskali
- DStepy akermańskie, Burza, Ajudah
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Pomnik Piotra Wielkiego, Przegląd wojsk, Do przyjaciół Moskali – Pozostałe tytuły to ballady i sonety.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.