Czym jest martyrologia?

Przedstawieniem cierpienia i prześladowań

Opisem podróży po obcych krajach

Gdzie są przetrzymywani młodzi więźniowie w Wilnie?

W klasztorze bazylianów zamienionym na więzienie

O czym opowiada w celi Jan Sobolewski?

O wywożeniu kolegów kibitkami na Sybir

Służeniem władzy zaborczej, często dla korzyści

Co pokazuje scena z panią Rollison na balu?

Cenę represji dla ofiar i ich rodzin oraz okrucieństwo władzy

„Dziady” cz. III – martyrologia i obraz społeczeństwa

ogarniam.edu.pl · Język polski · Dziady cz. IIIklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/jezyk-polski/dziady-cz-iii-martyrologia-i-obraz-spoleczenstwa/

Porównasz scenę więzienną, Salon warszawski i Bal u Senatora i zobaczysz, jak Mickiewicz pokazuje młodych, elity i władzę.

1Martyrologia: scena więzienna

Martyrologia to przedstawianie cierpienia i prześladowań. W scenie I młodzi więźniowie spotykają się w Wigilię w celi Konrada, w klasztorze bazylianów w Wilnie.
Jan Sobolewski opowiada, jak wywożono kolegów kibitkami na Sybir. Młody Janczewski, skuty, wołał „Jeszcze Polska nie zginęła”, a zmęczonego śledztwem Wasilewskiego wynoszono jak zdjętego z krzyża.
Więźniowie żartują i śpiewają, by nie dać się złamać. To obraz solidarności i odwagi.

2Salon warszawski

To dwa światy w jednym pokoju. Przy stoliku arystokraci i literaci mówią po francusku o balach i literaturze. Nie chcą słuchać o więźniach.
Przy drzwiach młodzi patrioci mówią po polsku. Adolf opowiada o Cichowskim, który po latach śledztwa wrócił złamany. Wysocki porównuje naród do lawy: z wierzchu zimnej i twardej, w środku gorącej.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak różnią się grupy w Salonie warszawskim?

3Bal u Senatora

Nowosilcow bawi się w otoczeniu polskich dygnitarzy i ich żon, którzy zabiegają o jego łaski. To lojalizm (służenie zaborcy) i konformizm (dopasowanie się dla wygody). Wokół Senatora są m.in. Pelikan i Doktor.
Niewidoma pani Rollison błaga o litość dla torturowanego syna. Senator kłamie i drwi. Doktora, który pomagał w śledztwie, zabija piorun – to znak sprawiedliwości.

Scena	Postawa	Co pokazuje
Scena więzienna	solidarność i odwaga młodych	patriotyzm i cierpienie
Salon warszawski	młodzi patrioci kontra obojętne elity	podział w społeczeństwie
Bal u Senatora	lojaliści i konformiści wokół Nowosilcowa	władza, przemoc i służalczość

Zapamiętaj

Martyrologia młodych i ich rodzin kontra konformizm i lojalizm elit. Dramat oskarża władzę, ale też część polskiego społeczeństwa.

Uwaga na błąd

Przypisywanie porównania do lawy Konradowi. Mówi je Wysocki w Salonie warszawskim, a o Cichowskim opowiada Adolf.

✎Ściąga: „Dziady” cz. III – martyrologia i obraz społeczeństwa

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Martyrologia młodych i ich rodzin kontra konformizm i lojalizm elit. Dramat oskarża władzę, ale też część polskiego społeczeństwa.
Martyrologia to przedstawianie cierpienia i prześladowań. W scenie I młodzi więźniowie spotykają się w Wigilię w celi Konrada, w klasztorze bazylianów w Wilnie.
Jan Sobolewski opowiada, jak wywożono kolegów kibitkami na Sybir. Młody Janczewski, skuty, wołał „Jeszcze Polska nie zginęła”, a zmęczonego śledztwem Wasilewskiego wynoszono jak zdjętego z krzyża.
Przy drzwiach młodzi patrioci mówią po polsku. Adolf opowiada o Cichowskim, który po latach śledztwa wrócił złamany. Wysocki porównuje naród do lawy: z wierzchu zimnej i twardej, w środku gorącej.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Czym jest martyrologia?
1. APrzedstawieniem cierpienia i prześladowań
2. BKomicznym obrazem salonów
3. COpisem podróży po obcych krajach
4. DPochwałą władzy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Przedstawieniem cierpienia i prześladowań – Martyrologia pokazuje ofiary i ich cierpienie.
Gdzie są przetrzymywani młodzi więźniowie w Wilnie?
1. AW klasztorze bazylianów zamienionym na więzienie
2. BW Cytadeli Warszawskiej
3. CW Twierdzy Pietropawłowskiej
4. DW Belwederze
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: W klasztorze bazylianów zamienionym na więzienie – Władze urządziły więzienie w dawnym klasztorze bazylianów.
O czym opowiada w celi Jan Sobolewski?
1. AO wywożeniu kolegów kibitkami na Sybir
2. BO bitwie pod Grochowem
3. CO balu u Senatora
4. DO podróży na Krym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: O wywożeniu kolegów kibitkami na Sybir – To jeden z najbardziej poruszających obrazów martyrologii w dramacie.
Jak różnią się grupy w Salonie warszawskim?
1. AWszyscy rozmawiają po rosyjsku
2. BMłodzi przy drzwiach mówią po polsku o cierpieniu narodu, elity przy stoliku – po francusku o balach i literaturze
3. CWszyscy planują powstanie
4. DMłodzi bawią się, a starsi walczą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Młodzi przy drzwiach mówią po polsku o cierpieniu narodu, elity przy stoliku – po francusku o balach i literaturze – Język i tematy rozmów oddają podział na patriotów i obojętnych.
Kto w Salonie porównuje naród do lawy?
1. ASenator
2. BWysocki
3. CKonrad
4. DKsiądz Piotr
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Wysocki – Lawa z wierzchu twardnieje, a w środku pozostaje gorąca.
Czym jest lojalizm?
1. ASłużeniem władzy zaborczej, często dla korzyści
2. BWiarą w mesjanizm
3. CWalką zbrojną z zaborcą
4. DPracą u podstaw
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Służeniem władzy zaborczej, często dla korzyści – Lojaliści układają się z władzą, bo tak jest wygodnie.
Co pokazuje scena z panią Rollison na balu?
1. APomoc ze strony władz
2. BCenę represji dla ofiar i ich rodzin oraz okrucieństwo władzy
3. CSukces śledztwa
4. DObojętność młodych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Cenę represji dla ofiar i ich rodzin oraz okrucieństwo władzy – Niewidoma matka błaga o litość dla syna, a Senator kłamie.
Co spotyka Doktora, współpracownika Senatora?
1. AGinie od pioruna
2. BZostaje zesłany na Sybir
3. CUcieka do Paryża
4. DZostaje ułaskawiony
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Ginie od pioruna – Śmierć Doktora, zapowiedziana przez księdza Piotra, jest znakiem kary za zło.

Cały dział „Dziady cz. III”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 10 🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 2

Romantyzm – nowa wizja człowieka i poznania Adam Mickiewicz – „Romantyczność” i inne ballady Adam Mickiewicz – „Oda do młodości”Adam Mickiewicz – „Sonety krymskie” i inne wiersze Europejska poezja romantyczna – bohater byroniczny Juliusz Słowacki – „Testament mój”Cyprian Kamil Norwid – wybrane wiersze Cyprian Norwid – „Fortepian Szopena”Juliusz Słowacki – „Kordian”„Dziady” cz. III – dramat romantyczny: kompozycja i tło „Dziady” cz. III – Konrad i Wielka Improwizacja „Dziady” cz. III – ksiądz Piotr i mesjanizm „Dziady” cz. III – Ustęp: obraz Rosji, wolność i despotyzm Dramat romantyczny – „Dziady”, „Kordian”, „Nie-Boska komedia” i „Dziady” cz. IV Pozytywizm – program epoki i jego idee Realizm i naturalizm w literaturze Bolesław Prus – „Lalka”: narracja i kompozycja „Lalka” – Stanisław Wokulski i konflikt wartości „Lalka” – Rzecki, Ochocki i obraz społeczeństwa „Lalka” – miasto, pieniądz i marzenia Henryk Sienkiewicz – „Potop” (fragmenty)Fiodor Dostojewski – „Zbrodnia i kara”„Zbrodnia i kara” – Sonia, Petersburg i powieść psychologiczna Realistyczna powieść europejska (do wyboru)Stylizacja językowa – archaizacja i dialektyzacja Wieloznaczność, frazeologia i poprawność językowa Interpretacja porównawcza – motyw i konteksty Samokształcenie i wypowiedź ustna Argument, kontrargument i chwyty erystyczne Notatka syntetyzująca i wypracowanie: ćwiczenia na materiale klasy II Lektury w klasie II: P, R i uzupełniające