ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Dziady cz. IIIklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/jezyk-polski/dramat-romantyczny-dziady-kordian-nie-boska-komedia-i-dziady-cz-iv/

Język polski · Dziady cz. III · kl. 2 · zakres rozszerzony

Dramat romantyczny – „Dziady”, „Kordian”, „Nie-Boska komedia” i „Dziady” cz. IV

Porównasz kilka dramatów romantycznych: co łączy ich konwencję i jak różnie odpowiadają na pytanie, jak działać dla wspólnoty.

ok. 3 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Wspólna konwencja

  • Dramat romantyczny łamie zasady klasyczne: ma kompozycję otwartą, miesza rodzaje (synkretyzm) i łączy realizm z fantastyką (wizje, duchy, diabły). Bohater to wyjątkowa, często samotna jednostka.
  • Wracają te same motywy: bunt, wina, ofiara, misja i przegrana.

2Cztery utwory w skrócie

UtwórBohaterGłówny problemJak się kończy
Dziady cz. IIIKonrad, ksiądz Piotrbunt kontra pokora, sens cierpienia naroduupadek Konrada i wizja zbawienia (mesjanizm)
KordianKordianczyn jednostki wobec zniewoleniaomdlenie przed sypialnią cara, otwarty finał przed plutonem
Nie-Boska komedia (Krasiński, 1835)hrabia Henryk, Pankracyrewolucja i obrona dawnego świataHenryk skacze z murów Okopów Świętej Trójcy, Pankracy umiera na widok Chrystusa
Dziady cz. IV (Mickiewicz, 1823)Gustawnieszczęśliwa miłość i rozpaczGustaw-Pustelnik powtarza gest samobójstwa i znika o świcie
Dziady cz. IIIKonrad, ksiądz Piotrbunt a pokorazbawienie przez cierpienienarodu (mesjanizm)KordianKordianczyn samotnej jednostkiwinkelriedyzmklęska: omdlenieNie-Boska komediaHenryk, Pankracyarystokracja a rewolucjażaden obóz nie jestostoją, obaj ginąpytanie wspólne: kto i jak zmienia los wspólnoty?
„Dziady” cz. III, „Kordian” i „Nie-Boska komedia”: trzy odpowiedzi na pytanie o los wspólnoty.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co łączy dramaty romantyczne w zakresie konwencji?

3Różne odpowiedzi na to samo pytanie

  • Mesjanizm (Dziady cz. III): cierpienie narodu ma sens i przyniesie wolność.
  • Winkelriedyzm (Kordian): trzeba złożyć ofiarę z siebie, ale samotny, źle przygotowany czyn zawodzi.
  • Nie-Boska komedia: żaden obóz nie jest ostoją. Arystokraci bronią przeszłości, rewolucjoniści niosą zniszczenie. W finale Pankracy pada z okrzykiem „Galilaee, vicisti!” („Galilejczyku, zwyciężyłeś”). Ostatnie słowo należy do Boga, nie do ludzi.
  • Dziady cz. IV: ten sam bohater, jeszcze jako werterowski kochanek, którego rozpacz prowadzi do samobójstwa.

4Jak porównywać krok po kroku

  • 1. Wybierz wspólny motyw (np. bunt, ofiara).
  • 2. W każdym utworze sprawdź: kto działa, w imię czego i z jakim skutkiem.
  • 3. Nazwij podobieństwa i różnice.
  • 4. Wyciągnij wniosek: co różnice mówią o wizji świata autorów.
Zapamiętaj

Wspólna konwencja (kompozycja otwarta, synkretyzm, fantastyka) i różne odpowiedzi: mesjanizm w Dziadach cz. III, winkelriedyzm w Kordianie, upadek obu obozów w Nie-Boskiej komedii.

Uwaga na błąd

Wrzucanie wszystkich bohaterów do jednej szuflady „romantyczny buntownik”. Konrad, Kordian i Henryk mają inne cele i inne skutki działań, a Gustaw z cz. IV buntuje się z miłości, nie za naród.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak najlepiej porównać dwa dramaty romantyczne?

✎Ściąga: Dramat romantyczny – „Dziady”, „Kordian”, „Nie-Boska komedia” i „Dziady” cz. IV

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Wspólna konwencja (kompozycja otwarta, synkretyzm, fantastyka) i różne odpowiedzi: mesjanizm w Dziadach cz. III, winkelriedyzm w Kordianie, upadek obu obozów w Nie-Boskiej komedii.
  • Mesjanizm (Dziady cz. III): cierpienie narodu ma sens i przyniesie wolność.
  • Winkelriedyzm (Kordian): trzeba złożyć ofiarę z siebie, ale samotny, źle przygotowany czyn zawodzi.
  • 1. Wybierz wspólny motyw (np. bunt, ofiara).
  • 2. W każdym utworze sprawdź: kto działa, w imię czego i z jakim skutkiem.
  • 3. Nazwij podobieństwa i różnice.
  • 4. Wyciągnij wniosek: co różnice mówią o wizji świata autorów.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co łączy dramaty romantyczne w zakresie konwencji?

    1. AWyłącznie sceny realistyczne
    2. BKompozycja otwarta i połączenie realizmu z fantastyką
    3. CBrak wątków historycznych i narodowych
    4. DŚcisłe trzy jedności
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Kompozycja otwarta i połączenie realizmu z fantastyką – Dramat romantyczny łamie zasady dramatu klasycznego.

  2. Czym jest winkelriedyzm w Kordianie?

    1. ACierpieniem całego narodu jak Chrystusa
    2. BPracą organiczną
    3. CPokorną modlitwą o cud
    4. DOfiarą jednostki złożoną dla dobra innych
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Ofiarą jednostki złożoną dla dobra innych – Od Winkelrieda, który wziął na siebie włócznie wrogów.

  3. Jak kończy się spisek Kordiana?

    1. AUcieczką Kordiana do Anglii
    2. BKlęską: Kordian mdleje przed sypialnią cara
    3. CZwycięstwem spiskowców
    4. DZabiciem cara
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Klęską: Kordian mdleje przed sypialnią cara – Bohater nie potrafi dokonać zamachu i zostaje aresztowany.

  4. Kto jest głównym bohaterem Nie-Boskiej komedii?

    1. AHrabia Henryk (obok przywódcy rewolucji Pankracego)
    2. BKordian
    3. CKonrad
    4. DGustaw
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Hrabia Henryk (obok przywódcy rewolucji Pankracego) – W utworze Krasińskiego ścierają się Henryk i Pankracy.

  5. Jaki konflikt dominuje w Nie-Boskiej komedii?

    1. AMłodzi kontra starzy w Wilnie
    2. BRozum kontra wiara w balladzie
    3. CMiłość nieszczęśliwa kontra obowiązek
    4. DArystokracja kontra rewolucja
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Arystokracja kontra rewolucja – Dramat pokazuje starcie dawnego porządku z rewolucją.

  6. Co woła Pankracy w finale Nie-Boskiej komedii?

    1. A„Jeszcze Polska nie zginęła”
    2. B„Polska Winkelriedem narodów!”
    3. C„Ja i ojczyzna to jedno”
    4. D„Galilaee, vicisti!”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: „Galilaee, vicisti!” – Okrzyk znaczy „Galilejczyku, zwyciężyłeś” i oznacza zwycięstwo Chrystusa.

  7. W którym utworze pojawia się nieszczęśliwy kochanek Gustaw?

    1. AW Nie-Boskiej komedii
    2. BW Dziadach cz. IV
    3. CW Fortepianie Szopena
    4. DW Kordianie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: W Dziadach cz. IV – Gustaw, który później „staje się” Konradem, to bohater Dziadów cz. IV.

  8. Jak najlepiej porównać dwa dramaty romantyczne?

    1. AWypisać same podobieństwa
    2. BPodać daty powstania
    3. CStreścić każdy po kolei
    4. DWybrać wspólny motyw i pokazać podobieństwa i różnice w każdym utworze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Wybrać wspólny motyw i pokazać podobieństwa i różnice w każdym utworze – Porównanie to analiza motywu, a nie suche streszczenie.

Cały dział „Dziady cz. III”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 2

Romantyzm – nowa wizja człowieka i poznaniaAdam Mickiewicz – „Romantyczność” i inne balladyAdam Mickiewicz – „Oda do młodości”Adam Mickiewicz – „Sonety krymskie” i inne wierszeEuropejska poezja romantyczna – bohater byronicznyJuliusz Słowacki – „Testament mój”Cyprian Kamil Norwid – wybrane wierszeCyprian Norwid – „Fortepian Szopena”Juliusz Słowacki – „Kordian”„Dziady” cz. III – dramat romantyczny: kompozycja i tło„Dziady” cz. III – Konrad i Wielka Improwizacja„Dziady” cz. III – ksiądz Piotr i mesjanizm„Dziady” cz. III – martyrologia i obraz społeczeństwa„Dziady” cz. III – Ustęp: obraz Rosji, wolność i despotyzmPozytywizm – program epoki i jego ideeRealizm i naturalizm w literaturzeBolesław Prus – „Lalka”: narracja i kompozycja„Lalka” – Stanisław Wokulski i konflikt wartości„Lalka” – Rzecki, Ochocki i obraz społeczeństwa„Lalka” – miasto, pieniądz i marzeniaHenryk Sienkiewicz – „Potop” (fragmenty)Fiodor Dostojewski – „Zbrodnia i kara”„Zbrodnia i kara” – Sonia, Petersburg i powieść psychologicznaRealistyczna powieść europejska (do wyboru)Stylizacja językowa – archaizacja i dialektyzacjaWieloznaczność, frazeologia i poprawność językowaInterpretacja porównawcza – motyw i kontekstySamokształcenie i wypowiedź ustnaArgument, kontrargument i chwyty erystyczneNotatka syntetyzująca i wypracowanie: ćwiczenia na materiale klasy IILektury w klasie II: P, R i uzupełniające