ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Dziady cz. IIIklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/jezyk-polski/dziady-cz-iii-konrad-i-wielka-improwizacja/

Język polski · Dziady cz. III · kl. 2

„Dziady” cz. III – Konrad i Wielka Improwizacja

Poznasz Konrada, jego bunt przeciw Bogu i to, dlaczego Wielka Improwizacja kończy się klęską.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Od Gustawa do Konrada

  • W Prologu więzień zapisuje na ścianie po łacinie: zmarł Gustaw, narodził się Konrad (1 listopada 1823 r.). Nieszczęśliwy kochanek z Dziadów cz. IV staje się poetą, który myśli o losie narodu.
  • W scenie I, w celi, Konrad śpiewa pieśń zemsty (tzw. Mała Improwizacja). W scenie II, sam, wygłasza Wielką Improwizację.

2Wielka Improwizacja krok po kroku

1. Poeta-twórcaczuje moc, kocha naród jak siebie2. Żądaniechce od Boga „rządu dusz”3. OskarżenieBóg rządzi mądrością, nie miłością4. BluźnierstwoBóg jako „car”; słowo kończy Szatan5. UpadekKonrad traci przytomność
Pięć kroków monologu Konrada: od poczucia mocy do upadku.
  • 1. Moc poety. Konrad czuje, że jego pieśń jest równa dziełom Boga i natury.
  • 2. Utożsamienie z narodem. „Ja i ojczyzna to jedno. / Nazywam się Milijon – bo za milijony / Kocham i cierpię katusze”.
  • 3. Żądanie. Chce rządu dusz, czyli władzy nad ludźmi, żeby uczynić naród szczęśliwym.
  • 4. Oskarżenie. Zarzuca Bogu, że nie kocha świata: „Kłamca, kto Ciebie nazwał miłością, / Ty jesteś tylko mądrością”.
  • 5. Bluźnierstwo. Konrad chce wykrzyczeć, że Bóg nie jest ojcem świata, ale… – słowo „carem” wypowiada za niego głos diabła. Konrad pada nieprzytomny.
Sprawdź, czy rozumiesz

Jak kończy się Wielka Improwizacja?

3Prometeizm i pycha

  • Prometeizm to bunt przeciw Bogu w imię ludzi i gotowość do poświęcenia. Wzór: Prometeusz, który dał ludziom ogień i został za to ukarany.
  • U Konrada szlachetny cel miesza się z pychą: chce władzy na wzór Boga. Dlatego przegrywa.
  • W scenie III ksiądz Piotr odprawia nad nim egzorcyzm. Duszę Konrada ratuje to, że kochał naród, i modlitwy innych.

4Język monologu

  • Apostrofy do Boga, pytania retoryczne, wykrzyknienia, patos i mocne metafory. Brzmi to jak przemowa, nie jak zwykła rozmowa.
Zapamiętaj

Prometeizm to bunt w imię ludzi. W Wielkiej Improwizacji Konrad utożsamia się z narodem („Nazywam się Milijon”), żąda „rządu dusz”, w pysze dochodzi do bluźnierstwa i przegrywa.

Uwaga na błąd

Utożsamianie poglądów Konrada z poglądami Mickiewicza albo pisanie, że Konrad sam nazwał Boga carem. Słowo to wypowiada diabeł, a dramat pokazuje, jak niebezpieczna jest pycha wieszcza.

Sprawdź, czy rozumiesz

Czym jest prometeizm?

✎Ściąga: „Dziady” cz. III – Konrad i Wielka Improwizacja

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Prometeizm to bunt w imię ludzi. W Wielkiej Improwizacji Konrad utożsamia się z narodem („Nazywam się Milijon”), żąda „rządu dusz”, w pysze dochodzi do bluźnierstwa i przegrywa.
  • 1. Moc poety. Konrad czuje, że jego pieśń jest równa dziełom Boga i natury.
  • 2. Utożsamienie z narodem. „Ja i ojczyzna to jedno. / Nazywam się Milijon – bo za milijony / Kocham i cierpię katusze”.
  • 3. Żądanie. Chce rządu dusz, czyli władzy nad ludźmi, żeby uczynić naród szczęśliwym.
  • 4. Oskarżenie. Zarzuca Bogu, że nie kocha świata: „Kłamca, kto Ciebie nazwał miłością, / Ty jesteś tylko mądrością”.
  • 5. Bluźnierstwo. Konrad chce wykrzyczeć, że Bóg nie jest ojcem świata, ale… – słowo „carem” wypowiada za niego głos diabła. Konrad pada nieprzytomny.
  • Prometeizm to bunt przeciw Bogu w imię ludzi i gotowość do poświęcenia. Wzór: Prometeusz, który dał ludziom ogień i został za to ukarany.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kim był Konrad, zanim zmienił imię?

    1. ASenatorem Nowosilcowem
    2. BGustawem z Dziadów cz. IV
    3. CJanem Sobolewskim
    4. DKsiędzem Piotrem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Gustawem z Dziadów cz. IV – Gustaw „umarł”, a w jego miejsce narodził się Konrad.

  2. Jak Konrad kończy zdanie „Ja i ojczyzna to jedno”?

    1. A„Polska Winkelriedem narodów”
    2. B„Czucie i wiara silniej mówi do mnie”
    3. C„Nazywam się Milijon – bo za milijony / Kocham i cierpię katusze”
    4. D„Polska Chrystusem narodów”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: „Nazywam się Milijon – bo za milijony / Kocham i cierpię katusze” – Konrad czuje w sobie cierpienie całego narodu.

  3. Czego Konrad żąda od Boga?

    1. ARządu dusz
    2. BPrzebaczenia win
    3. CDługiego życia
    4. DUwolnienia z więzienia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Rządu dusz – Chce władzy nad duszami, żeby uszczęśliwić naród.

  4. Jaki zarzut stawia Bogu Konrad?

    1. AŻe nie dał ludziom rozumu
    2. BŻe stworzył świat zbyt szybko
    3. CŻe rządzi światem mądrością, a nie miłością
    4. DŻe wspiera powstańców
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Że rządzi światem mądrością, a nie miłością – „Kłamca, kto Ciebie nazwał miłością, / Ty jesteś tylko mądrością”.

  5. Czym jest prometeizm?

    1. APogardą dla zwykłych ludzi
    2. BWiarą wyłącznie w naukę
    3. CPokorną modlitwą o przebaczenie
    4. DBuntem przeciw Bogu w imię ludzi i gotowością do poświęcenia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Buntem przeciw Bogu w imię ludzi i gotowością do poświęcenia – Wzorem jest Prometeusz, który dał ludziom ogień wbrew bogom.

  6. Co przekreśla szlachetność buntu Konrada?

    1. APycha: chce władzy na wzór Boga
    2. BObojętność wobec więźniów
    3. CBrak odwagi
    4. DBrak miłości do ojczyzny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Pycha: chce władzy na wzór Boga – Szlachetny cel miesza się z pychą i bluźnierstwem.

  7. Jak kończy się Wielka Improwizacja?

    1. ASłowo „carem” wypowiada głos diabła, a Konrad pada nieprzytomny
    2. BBóg odpowiada głosem z nieba
    3. CKonrad zostaje uwolniony
    4. DKonrad prosi o przebaczenie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Słowo „carem” wypowiada głos diabła, a Konrad pada nieprzytomny – Konrad nie kończy bluźnierstwa; jego moc poety okazuje się niewystarczająca.

  8. Który zestaw środków dominuje w monologu Konrada?

    1. AGwara ludowa i humor
    2. BSuchy język urzędowy
    3. COpis krajobrazu bez emocji
    4. DApostrofy, pytania retoryczne i patos
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Apostrofy, pytania retoryczne i patos – Wzniosły ton i zwroty do Boga budują efekt przemowy.

Cały dział „Dziady cz. III”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Język polski, klasa 2

Romantyzm – nowa wizja człowieka i poznaniaAdam Mickiewicz – „Romantyczność” i inne balladyAdam Mickiewicz – „Oda do młodości”Adam Mickiewicz – „Sonety krymskie” i inne wierszeEuropejska poezja romantyczna – bohater byronicznyJuliusz Słowacki – „Testament mój”Cyprian Kamil Norwid – wybrane wierszeCyprian Norwid – „Fortepian Szopena”Juliusz Słowacki – „Kordian”„Dziady” cz. III – dramat romantyczny: kompozycja i tło„Dziady” cz. III – ksiądz Piotr i mesjanizm„Dziady” cz. III – martyrologia i obraz społeczeństwa„Dziady” cz. III – Ustęp: obraz Rosji, wolność i despotyzmDramat romantyczny – „Dziady”, „Kordian”, „Nie-Boska komedia” i „Dziady” cz. IVPozytywizm – program epoki i jego ideeRealizm i naturalizm w literaturzeBolesław Prus – „Lalka”: narracja i kompozycja„Lalka” – Stanisław Wokulski i konflikt wartości„Lalka” – Rzecki, Ochocki i obraz społeczeństwa„Lalka” – miasto, pieniądz i marzeniaHenryk Sienkiewicz – „Potop” (fragmenty)Fiodor Dostojewski – „Zbrodnia i kara”„Zbrodnia i kara” – Sonia, Petersburg i powieść psychologicznaRealistyczna powieść europejska (do wyboru)Stylizacja językowa – archaizacja i dialektyzacjaWieloznaczność, frazeologia i poprawność językowaInterpretacja porównawcza – motyw i kontekstySamokształcenie i wypowiedź ustnaArgument, kontrargument i chwyty erystyczneNotatka syntetyzująca i wypracowanie: ćwiczenia na materiale klasy IILektury w klasie II: P, R i uzupełniające