ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Biologia · powtórka działu · kl. 3

Różnorodność zwierząt – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Biologia · klasa 3 LOściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/lo/3/biologia/powtorka/roznorodnosc-zwierzat/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Różnorodność zwierząt”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (15 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Plany budowy i pokrewieństwo zwierząt (rozszerzenie)

  • Symetria jest „podpisem” trybu życia: osiadły lub dryfujący to zwykle promienista, aktywny ruch w jednym kierunku to dwuboczna.
  • „Zmiennocieplne” czy „płucodyszne” to tylko jedna cecha. Grupy kręgowców opisuj zestawem cech i pokazuj, gdzie na drzewie się pojawiły.
  • Listki zarodkowe to warstwy komórek zarodka, z których powstają wszystkie tkanki. Dwuwarstwowe (diploblastyczne) są parzydełkowce (i żebropławy): ektoderma i endoderma, między nimi galaretowata mezoglea. Trójwarstwowe (triploblastyczne) to cała reszta: dochodzi mezoderma, z której powstają m.in. mięśnie i układ krwionośny.

Parzydełkowce, płazińce i nicienie (rozszerzenie)

  • Cecha diagnostyczna to klucz: jedna dziura w jelicie to parzydełkowiec lub płaziniec, a przewód z ustami i odbytem plus obły kształt to nicień.
  • Parzydełkowce (stułbia, chełbia modra): symetria promienista, dwie warstwy ciała, jama chłonąco-trawiąca z jednym otworem (usta są też odbytem), komórki parzydełkowe do obrony i chwytania ofiar, sieć nerwowa. Występują jako osiadły polip albo unoszona meduza.
  • Płazińce: ciało spłaszczone grzbietobrzusznie, brak jamy ciała, jelito ślepo zakończone, często rozgałęzione (u tasiemców całkiem brak, wchłaniają pokarm całą powierzchnią), protonefrydia do wydalania. Wirki są wolnożyjące, przywry i tasiemce to pasożyty.

Pierścienice, mięczaki i stawonogi (rozszerzenie)

  • Układ krwionośny zamknięty mają pierścienice, głowonogi i kręgowce; otwarty stawonogi i większość mięczaków.
  • Pierścienice (dżdżownica, pijawka): ciało podzielone na segmenty, wtórna jama ciała (celoma) wypełniona płynem działa jak szkielet hydrostatyczny, układ krwionośny zamknięty, nefrydia i układ nerwowy drabinkowy.
  • Mięczaki: miękkie ciało, płaszcz, muszla (u niektórych zredukowana lub brak, np. pomrowy, ośmiornica), noga. Ślimaki mają tarkę zwaną radulą, a część lądowych oddycha płucem. Małże mają dwie skorupy i skrzela, które filtrują wodę. Głowonogi (ośmiornica) to aktywni drapieżnicy z zamkniętym układem krwionośnym, dużym mózgiem, rozwiniętymi oczami i ruchem odrzutowym.

Szkarłupnie i strunowce (rozszerzenie)

  • U kręgowców struna grzbietowa zostaje zastąpiona kręgosłupem, a cewka nerwowa staje się mózgowiem i rdzeniem kręgowym.
  • Szkarłupnie (rozgwiazda, jeżowiec): dorosłe mają symetrię promienistą (5-promienną), szkielet wapienny w skórze i układ ambulakralny z nóżkami ambulakralnymi (hydrauliczny układ rurek na wodę do poruszania i chwytania). Są wtórouste, więc bliżej im do nas niż do ślimaka.
  • Strunowce łączą cztery cechy, które mają przynajmniej w rozwoju: struna grzbietowa, grzbietowa cewka nerwowa, szczeliny skrzelowe w gardzieli i ogon zaodbytowy (ciało przedłużone za odbytem). Podtypy: osłonice, bezczaszkowce (lancetnik) i kręgowce.

Rozpoznawanie grup i znaczenie zwierząt (rozszerzenie)

  • Dobra odpowiedź: nazwa grupy, cecha diagnostyczna, krótkie „bo”.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Który zestaw zwierząt tworzy grupę owodniowców?

    1. AGady, ptaki i ssaki
    2. BPtaki, ssaki i płazy
    3. CPłazy, gady i ptaki
    4. DRyby, płazy i gady
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Gady, ptaki i ssaki – Owodniowce mają jajo z błonami płodowymi, czyli gady, ptaki i ssaki; płazy i ryby składają jaja bez owodni.

  2. Stułbia ma dwa listki zarodkowe. Które zdanie jest poprawne?

    1. ABrakuje u niej endodermy
    2. BBrakuje u niej mezodermy
    3. CMa za to mezodermę i endodermę, ale nie ektodermę
    4. DBrakuje u niej ektodermy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Brakuje u niej mezodermy – Parzydełkowce mają ektodermę i endodermę, a mezodermy nie wytwarzają.

  3. Meduza unosi się w wodzie i bodźce docierają do niej ze wszystkich stron. Jaką symetrię ciała ma i dlaczego to jej służy?

    1. APromienistą, bo ma wyraźną głowę z narządami zmysłów
    2. BDwuboczną, bo ma lustrzane połowy ciała
    3. CPromienistą, bo reaguje na bodźce z każdego kierunku
    4. DDwuboczną, bo szybko płynie do przodu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Promienistą, bo reaguje na bodźce z każdego kierunku – Symetria promienista pasuje do trybu życia osiadłego lub unoszącego się, gdy nie ma wyróżnionego przodu.

  4. Która cecha odróżnia nicienie od płazińców?

    1. ARozdzielnopłciowość u wszystkich płazińców
    2. BKompletny przewód pokarmowy z odbytem
    3. CObecność protonefrydiów
    4. DCiało spłaszczone grzbietobrzusznie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Kompletny przewód pokarmowy z odbytem – Nicienie mają usta i odbyt oraz obłe ciało, a płazińce jelito rozgałęzione albo wcale.

  5. Co jest wspólne dla stułbi i chełbi modrej?

    1. APierwotna jama ciała i oskórek
    2. BProtonefrydia
    3. CKompletny przewód pokarmowy
    4. DKomórki parzydełkowe i jama chłonąco-trawiąca
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Komórki parzydełkowe i jama chłonąco-trawiąca – To parzydełkowce, a ich cechy to komórki parzydełkowe i jama chłonąco-trawiąca z jednym otworem.

  6. Jak człowiek może zarazić się tasiemcem uzbrojonym?

    1. AJedząc surową wołowinę z wągrami
    2. BPijąc wodę ze ślimakami błotniarkami
    3. CPołykając jaja owsika z rąk
    4. DZjadając niedogotowane wieprzowe mięso z wągrami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Zjadając niedogotowane wieprzowe mięso z wągrami – Żywicielem pośrednim tasiemca uzbrojonego jest świnia, a larwy (wągry) są w jej mięsie.

  7. Którą cechą różnią się pajęczaki od owadów?

    1. AMają otwarty układ krwionośny
    2. BMają szkielet zewnętrzny z chityny
    3. CMają trzy pary odnóży
    4. DMają cztery pary odnóży i nie mają czułków
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Mają cztery pary odnóży i nie mają czułków – Chityna i otwarty układ krwionośny dotyczą wszystkich stawonogów, a odróżnia pajęczaki liczba odnóży i brak czułków.

  8. Dlaczego stawonogi muszą linieć?

    1. AChitynowy szkielet zewnętrzny nie rośnie razem z ciałem
    2. BTracą starą hemolimfę
    3. CMuszą wymienić skrzela
    4. DChitynowy szkielet jest elastyczny i się rozciąga
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Chitynowy szkielet zewnętrzny nie rośnie razem z ciałem – Sztywny pancerz zewnętrzny ogranicza wzrost, więc zwierzę zrzuca stary i wytwarza nowy.

  9. W jamie ciała zwierzęcia krąży hemolimfa, która bezpośrednio omywa narządy. Jaki to układ krwionośny i kto go ma?

    1. AOtwarty, np. głowonogi
    2. BOtwarty, np. owady
    3. CZamknięty, np. owady
    4. DZamknięty, np. dżdżownica
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Otwarty, np. owady – Otwarty układ mają stawonogi i większość mięczaków, a głowonogi i pierścienice mają zamknięty.

  10. Które cztery cechy mają wszystkie strunowce przynajmniej w rozwoju?

    1. AKręgosłup, szczęki, płuca, sierść
    2. BStruna grzbietowa, cewka nerwowa, szczeliny skrzelowe, ogon zaodbytowy
    3. CStruna brzuszna, mózg, serce, skrzela
    4. DSegmentacja, szkielet zewnętrzny, odnóża, układ otwarty
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Struna grzbietowa, cewka nerwowa, szczeliny skrzelowe, ogon zaodbytowy – Strunowce mają grzbietową strunę i cewkę nerwową, szczeliny skrzelowe w gardzieli i ogon zaodbytowy.

  11. Która para opisuje szkarłupnie?

    1. AMuszla i radula
    2. BPłaszcz i szczeliny skrzelowe
    3. CSzkielet chitynowy i tchawki
    4. DSzkielet wapienny i nóżki ambulakralne
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Szkielet wapienny i nóżki ambulakralne – Rozgwiazda i jeżowiec mają szkielet wapienny w skórze i układ ambulakralny z nóżkami.

  12. Jaja bez skorupy składane w wodzie, naga wilgotna skóra i larwa ze skrzelami. Jaka to gromada?

    1. ARyby
    2. BGady
    3. CSsaki
    4. DPłazy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Płazy – To komplet cech płazów: wodne jaja, skóra uczestnicząca w oddychaniu i larwy wodne.

  13. Zwierzę ma ciało podzielone na tagmy, szkielet zewnętrzny z chityny, trzy pary odnóży i skrzydła. Do jakiej grupy należy?

    1. ASkorupiaki
    2. BOwady
    3. CPajęczaki
    4. DPierścienice
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Owady – Trzy pary odnóży i skrzydła są cechą diagnostyczną owadów.

  14. Co jest najlepszą odpowiedzią na pytanie „do jakiej grupy należy zwierzę?”

    1. A„Pajęczak”
    2. B„Pajęczak, bo ma nogi”
    3. C„Pajęczak, bo ma cztery pary odnóży i brak czułków”
    4. D„Stawonóg, bo żyje na lądzie”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: „Pajęczak, bo ma cztery pary odnóży i brak czułków” – Poprawna odpowiedź zawiera grupę i jednoznaczną cechę diagnostyczną.

  15. Które zwierzę jest wektorem choroby człowieka?

    1. ADżdżownica
    2. BRozgwiazda
    3. CPszczoła miodna
    4. DKleszcz przenoszący bakterie boreliozy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Kleszcz przenoszący bakterie boreliozy – Wektor przenosi patogen między żywicielami; kleszcz przenosi bakterie wywołujące boreliozę.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.