ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Język polski · powtórka działu · kl. 3

Literatura wojny i Zagłady – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Język polski · klasa 3 LOściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/lo/3/jezyk-polski/powtorka/literatura-wojny-i-zaglady/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Literatura wojny i Zagłady”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (15 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Test z działu · 10 pytańPróbny sprawdzian na tej stronie ↓

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Krzysztof Kamil Baczyński – wybrane wiersze

  • Baczyński: Kolumb i żołnierz AK. Miłość i śmierć, apokaliptyczne obrazy, głos pokolenia zmuszonego do zabijania.
  • Krzysztof Kamil Baczyński (1921–1944) był poetą i żołnierzem Armii Krajowej. Studiował na tajnym uniwersytecie, ukończył podchorążówkę. Zginął 4 sierpnia 1944 r. w Powstaniu Warszawskim. Tomiki wydawał w podziemiu, m.in. pod pseudonimem Jan Bugaj.
  • Pokolenie Kolumbów to ludzie urodzeni około 1920 r., których młodość przypadła na wojnę. Nazwa pochodzi z powieści Romana Bratnego Kolumbowie. Rocznik 20 (1957): jak Kolumb, musieli odkrywać świat sami, tyle że świat wojny.

Tadeusz Borowski – „Proszę państwa do gazu”

  • Borowski: człowiek zlagrowany, obóz niszczy moralność także więźniów. Narracja chłodna, behawiorystyczna, bez komentarza.
  • Tadeusz Borowski (1922–1951) został aresztowany w 1943 r. i był więźniem Auschwitz-Birkenau, a potem Dachau. Proszę państwa do gazu weszło do tomu Pożegnanie z Marią (1948).
  • Człowiek zlagrowany to więzień, który przystosował się do obozu: przemoc stała się rutyną, a przetrwanie ważniejsze niż moralność.

Gustaw Herling-Grudziński – „Inny świat” (fragmenty)

  • Inny świat: świadectwo łagru, norma pracy, głód, donos i bunt. Pytanie, ile człowieczeństwa da się ocalić w systemie.
  • Gustaw Herling-Grudziński (1919–2000) w 1940 r. został aresztowany przez NKWD przy próbie przejścia granicy i skazany na łagier. Wyszedł na początku 1942 r. dzięki amnestii po układzie Sikorski–Majski i dołączył do armii Andersa.
  • Tytuł oznacza zamknięty świat łagru z własnymi prawami, w którym zwykłe zasady przestają działać.

Hanna Krall – „Zdążyć przed Panem Bogiem”

  • Krall: reportaż literacki z Edelmanem; dwa czasy (getto i szpital), tytuł to wyścig ze śmiercią o każde życie.
  • Hanna Krall (ur. 1935) to reporterka. Zdążyć przed Panem Bogiem (1977) jest reportażem literackim opartym na rozmowach z Markiem Edelmanem.
  • Kompozycja jest fragmentaryczna: przeplatają się dwa czasy – getto 1942–1943 i szpital w latach 70., gdzie Edelman z kardiochirurgiem prof. Janem Mollem ratuje chorych.

Borowski, Herling-Grudziński, Krall – porównanie świadectw

  • Borowski pokazuje zniszczenie moralności w obozie, Herling mechanizmy łagru i granice solidarności, Krall godność i ratowanie życia w getcie. Porównuj według wspólnego kryterium.
  • Świadectwo wymaga uwzględnienia autora, czasu powstania i perspektywy: inaczej pisze się w 1948, inaczej w 1977.

Formy wypowiedzi R: esej, interpretacja porównawcza, reportaż, felieton (rozszerzenie)

  • Esej to refleksja, interpretacja porównawcza to zestawienie według kryterium, reportaż to konkret i relacja, a felieton to krótka, osobista, aktualna wypowiedź.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Kim byli Kolumbowie?

    1. APisarzami emigracyjnymi z XIX w.
    2. BCzłonkami Awangardy Krakowskiej
    3. CGrupą poetycką z kawiarni Pod Picadorem
    4. DPokoleniem urodzonym około 1920 r., którego młodość przypadła na wojnę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Pokoleniem urodzonym około 1920 r., którego młodość przypadła na wojnę – Nazwa pochodzi z powieści Romana Bratnego.

  2. Kiedy i gdzie zginął Baczyński?

    1. AW obozie Auschwitz
    2. BW sierpniu 1944 r. w Powstaniu Warszawskim
    3. CW łagrze w Jercewie
    4. DWe wrześniu 1939 r. w bombardowaniu Lublina
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: W sierpniu 1944 r. w Powstaniu Warszawskim – Był żołnierzem AK; we wrześniu 1939 r. w Lublinie zginął Czechowicz.

  3. Co wyraża refren „Nas nauczono” w Pokoleniu?

    1. ARadość z odzyskanej wolności
    2. BŻe szkoła dobrze przygotowała ich do życia
    3. CZachwyt nad nauką
    4. DŻe wojna wychowała młodych do zabijania i zapominania
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Że wojna wychowała młodych do zabijania i zapominania – Przykład: „Nas nauczono. Nie ma litości”.

  4. Do którego tomu należy Proszę państwa do gazu?

    1. APożegnanie z Marią (1948)
    2. BInny świat
    3. CZdążyć przed Panem Bogiem
    4. DKamienny świat
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Pożegnanie z Marią (1948) – Kamienny świat to inny zbiór Borowskiego.

  5. Kim jest narrator opowiadania?

    1. AWięźniem Tadkiem
    2. BLekarzem obozowym
    3. CReporterem
    4. DEsesmanem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Więźniem Tadkiem – Opisuje obóz od środka, jako jeden z więźniów.

  6. Czym jest „Kanada” w opowiadaniu?

    1. ASzpitalem obozowym
    2. BKomandem rozładowującym transporty i sortującym rzeczy ofiar
    3. CKrajem, do którego uciekają więźniowie
    4. DKwaterą SS
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Komandem rozładowującym transporty i sortującym rzeczy ofiar – Nazwa kojarzyła się z bogactwem rzeczy, które tam trafiały.

  7. W jakim łagrze więziony był autor?

    1. AW Dachau
    2. BW Auschwitz
    3. CW Jercewie
    4. DW Treblince
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: W Jercewie – Jercewo leżało pod Archangielskiem, w Związku Sowieckim.

  8. Kiedy i jak Herling-Grudziński wyszedł z łagru?

    1. AW 1940 r., po ucieczce
    2. BW 1956 r., po odwilży
    3. CNa początku 1942 r., po amnestii wynikającej z układu Sikorski–Majski
    4. DW 1945 r., po zakończeniu wojny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Na początku 1942 r., po amnestii wynikającej z układu Sikorski–Majski – Potem dołączył do armii Andersa.

  9. Co to jest norma pracy w łagrze?

    1. ANagroda za donos
    2. BWymagana wydajność, od której zależy racja jedzenia
    3. CLiczba godzin snu
    4. DRegulamin odwiedzin
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Wymagana wydajność, od której zależy racja jedzenia – Im mniej więzień wykona, tym mniej je.

  10. Kim jest Marek Edelman?

    1. AAutorem reportażu
    2. BJednym z dowódców powstania w getcie, później kardiologiem
    3. CPrzywódcą ŻOB, który zginął w 1943 r.
    4. DKardiochirurgiem prof. Mollem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Jednym z dowódców powstania w getcie, później kardiologiem – Przywódcą ŻOB był Anielewicz; Edelman przeżył i został lekarzem.

  11. Kiedy ukazał się reportaż?

    1. AW 1990 r.
    2. BW 1948 r.
    3. CW 1951 r.
    4. DW 1977 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: W 1977 r. – To reportaż z lat 70.

  12. Skąd pochodzi tytuł?

    1. AZ modlitwy powstańców
    2. BZ porównania pracy lekarza do osłaniania świecy, zanim Bóg ją zgasi
    3. CZ tytułu gazety podziemnej
    4. DZ rozkazu dowództwa ŻOB
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Z porównania pracy lekarza do osłaniania świecy, zanim Bóg ją zgasi – Chodzi o ratowanie życia, zanim zabierze je śmierć.

  13. Który utwór jest reportażem-rozmową?

    1. AProszę państwa do gazu
    2. BZdążyć przed Panem Bogiem
    3. CInny świat
    4. DFerdydurke
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Zdążyć przed Panem Bogiem – Krall oparła książkę na rozmowie z Markiem Edelmanem.

  14. O jakim miejscu opowiada Inny świat?

    1. AO getcie warszawskim
    2. BO sowieckim łagrze w Jercewie
    3. CO niemieckim obozie Auschwitz
    4. DO wsi Lipce
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: O sowieckim łagrze w Jercewie – Herling-Grudziński opisał swoje doświadczenie więźnia łagru.

  15. Kto jest narratorem opowiadania Proszę państwa do gazu?

    1. ACezary Baryka
    2. BWięzień Tadek, który nie jest tożsamy z autorem
    3. CSam Marek Edelman
    4. DJózef K.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Więzień Tadek, który nie jest tożsamy z autorem – Należy odróżniać narratora od autora.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Test z działu · 10 pytańWszystkie tematy: Język polski