Ewolucja – powtórka do sprawdzianu

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

1. Która zmienność może być materiałem doboru naturalnego?

   1. ADziedziczna, wynikająca z mutacji i rekombinacji
   2. BKażda, także opalenizna
   3. CNiedziedziczna, wynikająca z odżywiania
   4. DWywołana wyłącznie przez środowisko
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź A: Dziedziczna, wynikająca z mutacji i rekombinacji – Tylko cechy zapisane w genach przekazywane są potomstwu, więc dobór zmienia ich częstość.

2. Bakterie z kolonii wystawionej na antybiotyk w większości giną, a kilka przeżywa i się rozmnaża. Co jest najlepszym wyjaśnieniem?

   1. ABakterie zdecydowały się stać opornymi
   2. BAntybiotyk wywołał mutację oporności w każdej komórce
   3. COporność powstała, bo bakterie jej potrzebowały
   4. DOporne warianty już były w populacji, a antybiotyk działał jako czynnik selekcji
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź D: Oporne warianty już były w populacji, a antybiotyk działał jako czynnik selekcji – Mutacje są losowe, a środowisko wybiera tych, którzy je mają.

3. Co przekazuje się potomstwu?

   1. AZmianę zapisaną w DNA komórek rozrodczych
   2. BBliznę po urazie
   3. COpaleniznę
   4. DUmięśnienie wyrobione treningiem
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź A: Zmianę zapisaną w DNA komórek rozrodczych – Przekazywane są cechy zależne od genów w gametach, a nie nabyte w ciągu życia.

4. Dryf genetyczny to

   1. Aprzenoszenie alleli między populacjami
   2. Bkierunkowa zmiana częstości alleli korzystnych
   3. Cpowstawanie nowych alleli przez mutacje
   4. Dlosowa zmiana częstości alleli, szczególnie silna w małych populacjach
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź D: losowa zmiana częstości alleli, szczególnie silna w małych populacjach – O dryfie decyduje przypadek, a nie przewaga przystosowawcza.

5. Kilkanaście osobników zasiedla bezludną wyspę, a częstość allelu na wyspie różni się od częstości w populacji macierzystej. To przykład

   1. Aefektu założyciela
   2. Befektu wąskiego gardła
   3. Cchowu wsobnego
   4. Ddoboru stabilizującego
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź A: efektu założyciela – Mała grupa zakładająca nową populację niesie przypadkową próbkę alleli, która rzadko odpowiada puli genowej populacji macierzystej.

6. Po epidemii z populacji liczącej 5000 osobników przeżyło 30, a z nich odrodziła się nowa populacja. To przykład

   1. Aefektu założyciela
   2. Bdoboru różnicującego
   3. Cefektu wąskiego gardła
   4. Dprzepływu genów
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź C: efektu wąskiego gardła – Gwałtowny spadek liczebności zmniejsza zmienność, bo przeżywa losowa próbka puli genowej.

7. W populacji w równowadze Hardy’ego–Weinberga q² = 0,09. Jaka jest częstość heterozygot?

   1. A0,21
   2. B0,49
   3. C0,09
   4. D0,42
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź D: 0,42 – q = 0,3, p = 0,7, więc 2pq = 2 · 0,7 · 0,3 = 0,42.

8. Chorobę recesywną ma 1 osoba na 10 000. Jaka jest przybliżona częstość nosicieli (2pq)?

   1. Aok. 0,02
   2. Bok. 0,0001
   3. Cok. 0,01
   4. Dok. 0,2
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź A: ok. 0,02 – q² = 0,0001, q = 0,01, p ≈ 0,99, 2pq ≈ 2 · 0,99 · 0,01 ≈ 0,02.

9. Które zdarzenie narusza założenia równowagi Hardy’ego–Weinberga?

   1. AOsobniki kojarzą się głównie z krewnymi
   2. BKażdy genotyp ma tę samą przeżywalność
   3. CPopulacja jest duża
   4. DAllele nie mutują
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź A: Osobniki kojarzą się głównie z krewnymi – Kojarzenie nielosowe zmienia proporcje genotypów.

10. Muł jest niepłodną hybrydą klaczy i osła. To przykład izolacji

    1. Aprzedzygotowej behawioralnej
    2. Bprzedzygotowej czasowej
    3. Cprzedzygotowej przestrzennej
    4. Dpozygotowej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: pozygotowej – Zygota powstaje, ale hybryda nie wytwarza zdolnych do zapłodnienia gamet.

11. Dwa gatunki żab rozmnażają się w tym samym stawie, ale jeden w kwietniu, a drugi w czerwcu. To izolacja

    1. Aprzedzygotowa mechaniczna
    2. Bpozygotowa
    3. Cprzedzygotowa behawioralna
    4. Dprzedzygotowa czasowa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: przedzygotowa czasowa – Różnica terminów godów uniemożliwia spotkanie gamet.

12. Samce dwóch blisko spokrewnionych gatunków świetlików błyskają w innych rytmach, a samice odpowiadają tylko na własny rytm. To izolacja

    1. Aprzedzygotowa mechaniczna
    2. Bprzedzygotowa przestrzenna
    3. Cpozygotowa
    4. Dprzedzygotowa behawioralna
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: przedzygotowa behawioralna – Chodzi o zachowania godowe, więc zygota w ogóle nie powstaje.

13. Która kolejność taksonów (od najstarszego) jest poprawna?

    1. AH. habilis, A. afarensis, H. erectus, A. ramidus
    2. BA. afarensis, A. ramidus, H. habilis, H. erectus
    3. CA. ramidus, A. afarensis, H. habilis, H. erectus
    4. DH. erectus, H. habilis, A. afarensis, A. ramidus
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: A. ramidus, A. afarensis, H. habilis, H. erectus – Chronologia idzie od ok. 4,4 mln lat do ok. 1,9 mln lat.

14. Z którym gatunkiem wiąże się wytwarzanie narzędzi kamiennych w zestawieniu z listy?

    1. AAustralopithecus afarensis
    2. BHomo neanderthalensis
    3. CArdipithecus ramidus
    4. DHomo habilis
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Homo habilis – To cecha typowa dla H. habilis, jego nazwa oznacza człowieka zręcznego.

15. Który gatunek wiąże się z używaniem ognia w zestawieniu z listy?

    1. AAustralopithecus afarensis
    2. BArdipithecus ramidus
    3. CHomo habilis
    4. DHomo erectus
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Homo erectus – H. erectus miał też większy mózg niż poprzednicy.