ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Chemia · powtórka działu · kl. 4

Chemia wokół nas i środowisko – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Chemia · klasa 4 LOściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/lo/4/chemia/powtorka/chemia-wokol-nas-i-srodowisko/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Chemia wokół nas i środowisko”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (18 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Woda mineralna i napoje: jony, mineralizacja i twardość

  • Skład wody poznasz po jonach z etykiety. Wodorowęglany wapnia i magnezu dają twardość węglanową, którą usuwa gotowanie.

Leki i substancje w organizmie: antacida, węgiel aktywowany, aspiryna

  • Antacida zobojętniają HCl w żołądku. Węgiel aktywowany adsorbuje, a nie reaguje. Aspiryna daje fiolet z FeCl₃ dopiero po hydrolizie.
  • Mg(OH)₂ + 2HCl → MgCl₂ + 2H₂O
  • NaHCO₃ + HCl → NaCl + CO₂ + H₂O

Chemia w kuchni i w domu: udrażniacz, srebro, ciasto i sery

  • W udrażniaczu powstaje H₂, w czyszczeniu srebra H₂S, a w cieście CO₂. Z równań liczysz ilość gazu przez stosunek molowy.
  • Udrażniacz do rur zawiera NaOH, często z glinem: 2Al + 2NaOH + 6H₂O → 2Na[Al(OH)₄] + 3H₂↑. NaOH zmydla tłuszcze i rozkłada białka włosów, a ciepło reakcji i pęcherzyki H₂ przyspieszają ten proces.
  • Płyn do szyb to woda, alkohol (np. etanol) lub amoniak i detergent. Alkohol przyspiesza odparowanie, a amoniak i detergent usuwają tłuste zabrudzenia.

Powietrze: smog, kwaśne opady i efekt cieplarniany w zadaniach

  • SO₂ daje kwaśne opady, NOₓ i lotne związki organiczne smog fotochemiczny, CO₂ i CH₄ efekt cieplarniany. Zadania z pH rozwiązujesz przez c(H⁺) = 10−⁠pH.

Woda pitna i ścieki: uzdatnianie i oczyszczanie

  • Zawiesinę usuwa koagulacja i filtracja, związki organiczne bakterie i węgiel aktywowany, drobnoustroje dezynfekcja, fosforany strącanie.
  • Napowietrzanie: tlen utlenia jony żelaza(II) do trudno rozpuszczalnego osadu: 4Fe²⁺ + O₂ + 10H₂O → 4Fe(OH)₃↓ + 8H⁺.
  • Koagulacja i sedymentacja: sole glinu lub żelaza(III) tworzą kłaczki wodorotlenku, np. Al³⁺ + 3OH⁻ → Al(OH)₃↓. Kłaczki zbierają zawiesinę i opadają na dno.

Gleba: pomiar kwasowości, sorpcja i wapnowanie

  • pH_KCl jest zwykle niższe niż pH_H₂O. Wapnowanie podnosi pH, bo wapno zobojętnia H⁺.
  • pH_KCl jest niższe niż pH_H₂O, bo jony K⁺ wypierają z kompleksu sorpcyjnego jony H⁺ (i Al³⁺). W roztworze jest ich więcej.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Powyżej jakiej mineralizacji ogólnej woda jest wysokozmineralizowana?

    1. A50 mg/dm³
    2. B500 mg/dm³
    3. C100 mg/dm³
    4. D1500 mg/dm³
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 1500 mg/dm³ – Progi: do 50 bardzo niska, do 500 niska, 500–1500 średnia, powyżej 1500 wysoka.

  2. Które jony powodują twardość węglanową wody?

    1. ACa²⁺ i Mg²⁺ z wodorowęglanami
    2. BNa⁺ i Cl⁻
    3. CNH₄⁺ i SO₄²⁻
    4. DK⁺ i NO₃⁻
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Ca²⁺ i Mg²⁺ z wodorowęglanami – Wodorowęglany wapnia i magnezu rozkładają się podczas ogrzewania.

  3. Równanie rozkładu wodorowęglanu wapnia przy ogrzewaniu to

    1. ACaCO₃ → CaO + CO₂
    2. BCa(HCO₃)₂ → CaCO₃ + CO₂ + H₂O
    3. CCa(HCO₃)₂ → Ca + 2CO₂ + H₂
    4. DCa(HCO₃)₂ → CaO + 2CO₂ + H₂O
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Ca(HCO₃)₂ → CaCO₃ + CO₂ + H₂O – Powstaje osad węglanu i gaz CO₂.

  4. Który zapis przedstawia działanie środka zobojętniającego kwas żołądkowy?

    1. A2Mg + O₂ → 2MgO
    2. BMgCl₂ + 2NaOH → Mg(OH)₂ + 2NaCl
    3. CMg + 2HCl → MgCl₂ + H₂
    4. DMg(OH)₂ + 2HCl → MgCl₂ + 2H₂O
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Mg(OH)₂ + 2HCl → MgCl₂ + 2H₂O – Wodorotlenek magnezu zobojętnia HCl i powstaje sól oraz woda.

  5. Przy zobojętnianiu kwasu węglanem wapnia dodatkowo wydziela się

    1. ACO₂
    2. BH₂
    3. CCl₂
    4. DO₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: CO₂ – CaCO₃ + 2HCl → CaCl₂ + CO₂ + H₂O.

  6. Ile moli HCl zobojętnia 0,10 mol CaCO₃?

    1. A0,10 mol
    2. B0,20 mol
    3. C0,40 mol
    4. D0,050 mol
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 0,20 mol – Stosunek molowy CaCO₃ : HCl wynosi 1 : 2.

  7. Gaz powstający w udrażniaczu z Al i NaOH to

    1. ACO₂
    2. BCl₂
    3. CH₂
    4. DO₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: H₂ – 2Al + 2NaOH + 6H₂O → 2Na[Al(OH)₄] + 3H₂.

  8. Z 0,10 mol Al w reakcji z NaOH i wodą powstaje wodór (n.c.) w objętości

    1. A3,36 dm³
    2. B2,24 dm³
    3. C1,12 dm³
    4. D6,72 dm³
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 3,36 dm³ – Stosunek Al : H₂ wynosi 2 : 3, więc 0,15 mol · 22,4 = 3,36 dm³.

  9. Czarny nalot na srebrze to

    1. AAg₂O
    2. BAgNO₃
    3. CAgCl
    4. DAg₂S
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Ag₂S – Siarka z powietrza tworzy siarczek srebra.

  10. Naturalny deszcz ma pH około

    1. A7,0
    2. B9,0
    3. C3,0
    4. D5,6
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 5,6 – Rozpuszczony CO₂ lekko zakwasza wodę opadową.

  11. Smog fotochemiczny powstaje głównie z udziałem

    1. Afreonów
    2. Btlenków azotu i światła słonecznego
    3. Cmetanu
    4. DSO₂ i pyłu węglowego zimą
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: tlenków azotu i światła słonecznego – NOₓ i lotne związki organiczne tworzą ozon przy słońcu, zwykle latem.

  12. Z 10 kg siarki w spalanym węglu powstaje SO₂ (M(S) = 32, M(SO₂) = 64 g/mol)

    1. A40 kg
    2. B10 kg
    3. C64 kg
    4. D20 kg
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 20 kg – Masa SO₂ jest dwa razy większa od masy S, bo 64 : 32 = 2.

  13. Koagulację w uzdatnianiu wody wywołuje dodatek

    1. Awęgla aktywowanego
    2. Bsoli glinu lub żelaza(III)
    3. CNaCl
    4. Dchloru
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: soli glinu lub żelaza(III) – Powstają kłaczki wodorotlenku, które zbierają zawiesinę.

  14. Napowietrzanie wody głębinowej służy do

    1. Astrącania fosforanów
    2. Bzmiękczania wody
    3. Cdezynfekcji
    4. Dutlenienia Fe²⁺ do Fe(OH)₃
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: utlenienia Fe²⁺ do Fe(OH)₃ – Tlen utlenia żelazo(II) do trudno rozpuszczalnego osadu.

  15. Węgiel aktywowany w filtrze

    1. Azabija bakterie
    2. Badsorbuje zapachy i związki organiczne
    3. Czobojętnia kwasy
    4. Dutlenia Fe²⁺
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: adsorbuje zapachy i związki organiczne – Działa dzięki rozwiniętej powierzchni.

  16. Które pH gleby jest zwykle niższe?

    1. Aoba są zawsze równe
    2. Bnie da się porównać
    3. CpH_KCl
    4. DpH_H₂O
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: pH_KCl – Jony K⁺ wypierają H⁺ z kompleksu sorpcyjnego.

  17. Dlaczego w roztworze KCl pH jest niższe niż w wodzie?

    1. Agleba rozpuszcza się w KCl
    2. BKCl reaguje z CaCO₃
    3. CK⁺ wypiera H⁺ z kompleksu sorpcyjnego
    4. DKCl jest kwasem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: K⁺ wypiera H⁺ z kompleksu sorpcyjnego – W roztworze jest więcej jonów H⁺.

  18. Kompleks sorpcyjny gleby wiąże głównie

    1. Acząsteczki niepolarne
    2. Bkationy
    3. Cgazy szlachetne
    4. Daniony
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: kationy – Koloidy gleby mają ładunek ujemny.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.