ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Chemia · Chemia wokół nas i środowiskoklasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/chemia/powietrze-smog-kwasne-opady-i-efekt-cieplarniany-w-zadaniach/

Chemia · Chemia wokół nas i środowisko · kl. 4

Powietrze: smog, kwaśne opady i efekt cieplarniany w zadaniach

Źródła zanieczyszczeń znasz z klasy III. Tu liczysz masę SO₂ z węgla, porównujesz pH deszczu i rozpoznajesz typ smogu, czyli robisz zadania takie jak na maturze.

ok. 4 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Dwa typy smogu

cechasmog londyńskismog fotochemiczny
porazima, wilgotnolato, słońce
składnikiSO₂, pyły, dymNOₓ, lotne związki organiczne, O₃
źródłospalanie węglaruch samochodowy

2Kwaśne opady

  • Naturalny deszcz ma pH około 5,6 przez rozpuszczony CO₂. Kwaśny deszcz ma pH poniżej 5,6.
  • SO₂ → H₂SO₄: 2SO₂ + O₂ + 2H₂O → 2H₂SO₄. Kwas niszczy wapień i marmur: CaCO₃ + H₂SO₄ → CaSO₄ + CO₂ + H₂O.
  • Tlenki azotu też zakwaszają opady: 4NO₂ + O₂ + 2H₂O → 4HNO₃.
  • Przykład 1 – dane: 1 t węgla z 1% siarki. M(S) = 32 g/mol, M(SO₂) = 64 g/mol. Szukane: masa SO₂.
  • Wzór: n = m przez M (n – liczba moli [mol], m – masa [g], M – masa molowa [g/mol]). Z równania S + O₂ → SO₂: 1 mol S daje 1 mol SO₂.
  • Obliczenia: m(S) = 1% · 1000 kg = 10 000 g. n(S) = 10 000 : 32 = 312,5 mol = n(SO₂). m(SO₂) = 312,5 · 64 = 20 000 g.
  • Odpowiedź: powstaje 20 kg SO₂.
  • Przykład 2: porównaj deszcz o pH 4,0 z naturalnym o pH 5,6. c(H⁺) = 10−⁠pH (c(H⁺) – stężenie jonów H⁺ w mol/dm³), czyli 1,0 · 10⁻⁴ mol/dm³ i 10−⁠5,6 ≈ 2,5 · 10⁻⁶ mol/dm³. Stosunek 10⁻⁴ : (2,5 · 10⁻⁶) = 40. Deszcz o pH 4,0 ma 40 razy więcej jonów H⁺.
Sprawdź, czy rozumiesz

Smog fotochemiczny powstaje głównie z udziałem

3Efekt cieplarniany

  • Gazy cieplarniane: CO₂, CH₄, N₂O, para wodna. Pochłaniają promieniowanie podczerwone. Stężenie CO₂ w atmosferze przekracza dziś 420 ppm (ok. 0,04%).
  • Spalenie 1 kg węgla (C) daje 1000 : 12 ≈ 83,3 mol CO₂, czyli 83,3 · 44 ≈ 3670 g ≈ 3,67 kg.

4Warstwa ozonowa

  • Ozon w stratosferze pochłania UV. Freony (CFC) uwalniają tam atomy Cl, które katalizują rozpad ozonu: Cl + O₃ → ClO + O₂. Skutek: do ziemi dociera więcej UV.
Zapamiętaj

SO₂ daje kwaśne opady, NOₓ i lotne związki organiczne smog fotochemiczny, CO₂ i CH₄ efekt cieplarniany. Zadania z pH rozwiązujesz przez c(H⁺) = 10−⁠pH.

Uwaga na błąd

Zmiana pH o 1 to dziesięciokrotna zmiana c(H⁺), a nie zmiana o 1 mol/dm³. Deszcz o pH 5,6 nie jest „kwaśnym deszczem", bo to naturalna wartość.

Sprawdź, czy rozumiesz

Za rozkład warstwy ozonowej odpowiadają głównie

✎Ściąga: Powietrze: smog, kwaśne opady i efekt cieplarniany w zadaniach

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • SO₂ daje kwaśne opady, NOₓ i lotne związki organiczne smog fotochemiczny, CO₂ i CH₄ efekt cieplarniany. Zadania z pH rozwiązujesz przez c(H⁺) = 10−⁠pH.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Naturalny deszcz ma pH około

    1. A7,0
    2. B9,0
    3. C3,0
    4. D5,6
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 5,6 – Rozpuszczony CO₂ lekko zakwasza wodę opadową.

  2. Smog fotochemiczny powstaje głównie z udziałem

    1. Afreonów
    2. Btlenków azotu i światła słonecznego
    3. Cmetanu
    4. DSO₂ i pyłu węglowego zimą
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: tlenków azotu i światła słonecznego – NOₓ i lotne związki organiczne tworzą ozon przy słońcu, zwykle latem.

  3. Z 10 kg siarki w spalanym węglu powstaje SO₂ (M(S) = 32, M(SO₂) = 64 g/mol)

    1. A40 kg
    2. B10 kg
    3. C64 kg
    4. D20 kg
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 20 kg – Masa SO₂ jest dwa razy większa od masy S, bo 64 : 32 = 2.

  4. Deszcz o pH 4 ma c(H⁺) większe niż deszcz o pH 5

    1. A10 razy
    2. B4 razy
    3. C2 razy
    4. D100 razy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 10 razy – pH to ujemny logarytm dziesiętny, więc różnica o 1 to dziesięciokrotność.

  5. Kwaśny deszcz niszczy marmur, bo

    1. Amarmur jest metalem aktywnym
    2. Bmarmur ulega polimeryzacji
    3. Cmarmur jest zasadą dobrze rozpuszczalną
    4. DCaCO₃ reaguje z kwasem, a wydziela się CO₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: CaCO₃ reaguje z kwasem, a wydziela się CO₂ – CaCO₃ + H₂SO₄ → CaSO₄ + CO₂ + H₂O.

  6. Który gaz jest gazem cieplarnianym?

    1. AN₂
    2. BAr
    3. CO₂
    4. DCH₄
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: CH₄ – Metan, CO₂, N₂O i para wodna pochłaniają podczerwień.

  7. Ile moli CO₂ powstaje przy spaleniu 24 g węgla (C)?

    1. A1,0 mol
    2. B0,5 mol
    3. C4,0 mol
    4. D2,0 mol
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 2,0 mol – C + O₂ → CO₂, 24 : 12 = 2,0 mol węgla, czyli 2,0 mol CO₂.

  8. Za rozkład warstwy ozonowej odpowiadają głównie

    1. ACO₂
    2. Bfreony
    3. Cmetan
    4. DSO₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: freony – Chlor ze związków chlorowcopochodnych katalizuje rozpad O₃.

Cały dział „Chemia wokół nas i środowisko”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Chemia, klasa 4

Aminy: budowa, rzędowość i nazwyAminy jako zasady: sole, moc zasad i anilinaAminokwasy białkowe: szereg L, reszty i formy w roztworzePeptydy: sekwencje, hydroliza i obliczeniaStruktura II- i III-rzędowa białekDenaturacja, wysalanie i koagulacjaPróby na białka: dobór odczynników i wnioskiSzereg D, wzory Hawortha i anomery glukozyReakcje glukozy i fruktozy: Tollens, Trommer i woda bromowaDisacharydy: wiązanie O-glikozydowe, maltoza, celobioza i sacharozaSkrobia i celuloza: wiązania, rozgałęzienia i hydrolizaWoda mineralna i napoje: jony, mineralizacja i twardośćLeki i substancje w organizmie: antacida, węgiel aktywowany, aspirynaChemia w kuchni i w domu: udrażniacz, srebro, ciasto i seryWoda pitna i ścieki: uzdatnianie i oczyszczanieGleba: pomiar kwasowości, sorpcja i wapnowanieObliczenia: mol, masa i stężenie w zadaniach z biochemiiObliczenia wieloetapowe: wydajność, pH i redoksCiągi przemian i identyfikacja substancjiJak zapisać odpowiedź na maturze: wzory, ładunki, jednostki i karta wzorów