1Jak mierzy się kwasowość
- Pomiar w zawiesinie gleby w wodzie destylowanej daje pH_H₂O, a w zawiesinie w roztworze KCl pH_KCl. Proporcja gleby do cieczy jest zawsze taka sama, a pH mierzysz pH-metrem lub papierkiem.
- pH_KCl jest niższe niż pH_H₂O, bo jony K⁺ wypierają z kompleksu sorpcyjnego jony H⁺ (i Al³⁺). W roztworze jest ich więcej.
2Sorpcja kationów
- Koloidy próchnicze i ilaste mają ładunek ujemny i wiążą kationy: Ca²⁺, Mg²⁺, K⁺, NH₄⁺, H⁺.
- Doświadczenie: roztwór błękitu metylenowego (barwnika kationowego) przesączasz przez glebę. Przesącz jest odbarwiony, bo kationy barwnika zostały związane.
Dlaczego w roztworze KCl pH jest niższe niż w wodzie?
W roztworze jest więcej jonów H⁺.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Wapnowanie
- Wapno zobojętnia jony H⁺: CaCO₃ + 2H⁺ → Ca²⁺ + CO₂ + H₂O oraz CaO + 2H⁺ → Ca²⁺ + H₂O. pH rośnie, a Ca²⁺ wchodzi do kompleksu sorpcyjnego.
- Dane: w 1 kg gleby jest 0,020 mol H⁺ do zobojętnienia. M(CaCO₃) = 100 g/mol, M(CaO) = 56 g/mol. Szukane: masa CaCO₃ albo CaO.
- Wzór: m = n · M (m – masa [g], n – liczba moli [mol], M – masa molowa [g/mol]). Z równań: 1 mol CaCO₃ lub CaO zobojętnia 2 mol H⁺.
- Obliczenia: z równania n(CaCO₃) = 0,020 : 2 = 0,010 mol, m = 0,010 · 100 = 1,0 g. Dla CaO: n = 0,010 mol, m = 0,010 · 56 = 0,56 g.
- Odpowiedź: potrzeba 1,0 g CaCO₃ albo 0,56 g CaO na 1 kg gleby.
pH_KCl jest zwykle niższe niż pH_H₂O. Wapnowanie podnosi pH, bo wapno zobojętnia H⁺.
Nie porównuj pH_H₂O jednej gleby z pH_KCl drugiej. Zanim porównasz wyniki, sprawdź, w jakim roztworze mierzono.
✎Ściąga: Gleba: pomiar kwasowości, sorpcja i wapnowanie
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- pH_KCl jest zwykle niższe niż pH_H₂O. Wapnowanie podnosi pH, bo wapno zobojętnia H⁺.
- pH_KCl jest niższe niż pH_H₂O, bo jony K⁺ wypierają z kompleksu sorpcyjnego jony H⁺ (i Al³⁺). W roztworze jest ich więcej.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Które pH gleby jest zwykle niższe?
- Aoba są zawsze równe
- Bnie da się porównać
- CpH_KCl
- DpH_H₂O
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: pH_KCl – Jony K⁺ wypierają H⁺ z kompleksu sorpcyjnego.
Dlaczego w roztworze KCl pH jest niższe niż w wodzie?
- Agleba rozpuszcza się w KCl
- BKCl reaguje z CaCO₃
- CK⁺ wypiera H⁺ z kompleksu sorpcyjnego
- DKCl jest kwasem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: K⁺ wypiera H⁺ z kompleksu sorpcyjnego – W roztworze jest więcej jonów H⁺.
Kompleks sorpcyjny gleby wiąże głównie
- Acząsteczki niepolarne
- Bkationy
- Cgazy szlachetne
- Daniony
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: kationy – Koloidy gleby mają ładunek ujemny.
Błękit metylenowy w doświadczeniu z glebą jest
- Abarwnikiem anionowym
- Bsolą żelaza
- Cbarwnikiem kationowym
- Dzasadą nieorganiczną
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: barwnikiem kationowym – Kationy barwnika zostają związane w glebie, a przesącz jest bezbarwny.
Wapnowanie gleby
- Ausuwa kompleks sorpcyjny
- Bpodnosi jej pH
- Cnie zmienia pH
- Dobniża jej pH
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: podnosi jej pH – Wapno zobojętnia jony H⁺.
Równanie wapnowania węglanem wapnia to
- ACaCO₃ + 2H⁺ → Ca²⁺ + CO₂ + H₂O
- BCaO + CO₂ → CaCO₃
- CCaCO₃ → Ca + CO₃
- DCaCO₃ + 2OH⁻ → Ca(OH)₂ + CO₃²⁻
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: CaCO₃ + 2H⁺ → Ca²⁺ + CO₂ + H₂O – Węglan reaguje z jonami wodorowymi, a powstają Ca²⁺, CO₂ i H₂O.
Ile gramów CaCO₃ zobojętni 0,040 mol H⁺? (M = 100 g/mol)
- A2,0 g
- B0,80 g
- C1,0 g
- D4,0 g
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 2,0 g – n(CaCO₃) = 0,040 : 2 = 0,020 mol, m = 0,020 · 100 = 2,0 g.
Zakwaszona gleba traci składniki odżywcze, bo
- AH⁺ wypierają Ca²⁺ i K⁺ z kompleksu, a te są wymywane
- BCaCO₃ opada na dno
- CH⁺ rozpuszczają korzenie
- Djony K⁺ zamieniają się w gaz
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: H⁺ wypierają Ca²⁺ i K⁺ z kompleksu, a te są wymywane – Wymienione kationy przechodzą do roztworu glebowego i są wymywane.
Cały dział „Chemia wokół nas i środowisko”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.