Strefowość i zależności środowiskowe – powtórka do sprawdzianu

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

1. Podstawową przyczyną strefowości jest

   1. Aruch obiegowy Księżyca
   2. Bzmienny kąt padania promieni słonecznych wraz z szerokością geograficzną
   3. Crozmieszczenie złóż surowców
   4. Dzasolenie wód oceanicznych
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź B: zmienny kąt padania promieni słonecznych wraz z szerokością geograficzną – Od kąta padania promieni zależy ilość energii słonecznej, a z nią cyrkulacja atmosfery i cały układ stref.

2. Który czynnik jest astrefowy?

   1. APrąd morski
   2. BKąt padania promieni słonecznych
   3. CDługość dnia polarnego
   4. DPołożenie względem równika
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź A: Prąd morski – Prąd morski zmienia klimat niezależnie od szerokości, a pozostałe opcje wynikają z szerokości geograficznej.

3. Dlaczego nad zwrotnikami leżą duże pustynie?

   1. APadają tam deszcze zenitalne
   2. BJest tam bardzo zimno
   3. CPanują tam wyże, w których powietrze opada i nie powstają chmury opadowe
   4. DNie ma tam wiatrów
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź C: Panują tam wyże, w których powietrze opada i nie powstają chmury opadowe – Opadające powietrze ogrzewa się i oddala od nasycenia, więc chmury deszczowe nie powstają.

4. Jakie opady są typowe dla strefy równikowej?

   1. AGłównie zimą, przy suchym lecie
   2. BPoniżej 100 mm w roku
   3. CPowyżej 2000 mm przez cały rok
   4. DTylko w porze deszczowej, przy długiej porze suchej
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź C: Powyżej 2000 mm przez cały rok – W strefie równikowej deszcz pada obficie przez cały rok, a roczna amplituda temperatury jest mała.

5. Dlaczego gleby ferralitowe w lesie równikowym są ubogie?

   1. APanuje tam wieczna zmarzlina
   2. BIntensywne wietrzenie i wymywanie, a składniki krążą w biomasie
   3. CNie ma tam roślinności
   4. DBrakuje tam wody
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź B: Intensywne wietrzenie i wymywanie, a składniki krążą w biomasie – Ciepło i wilgoć sprzyjają szybkiemu rozkładowi i wymywaniu, więc zasobny w składniki jest las, a nie gleba.

6. Dla strefy podrównikowej charakterystyczne są

   1. Amakia i terra rossa
   2. Bpustynie lodowe
   3. Cpora deszczowa i sucha oraz sawanny
   4. Dtajga i gleby bielicowe
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź C: pora deszczowa i sucha oraz sawanny – Zmienność opadów w roku daje wyraźne pory roku, a roślinnością są sawanny i lasy monsunowe.

7. Czarnoziemy są typowe dla

   1. Atundry
   2. Blasów równikowych
   3. Cstepów i leśnostepów
   4. Dtajgi
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź C: stepów i leśnostepów – Czarnoziemy są żyzne, bogate w próchnicę i powstają pod trawiastą roślinnością stepów.

8. Gleby bielicowe występują głównie w

   1. Astrefie zwrotnikowej
   2. Btajdze
   3. Cstrefie równikowej
   4. Dstepie
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź B: tajdze – Gleby bielicowe są kwaśne i ubogie, powstają pod lasami iglastymi chłodnej części strefy umiarkowanej.

9. Wieczna zmarzlina to grunt zamarznięty nieprzerwanie przez co najmniej

   1. A1 miesiąc
   2. B2 lata
   3. Cjedną zimę
   4. D100 lat
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź B: 2 lata – Za wieczną zmarzlinę uznaje się grunt, który pozostaje zamarznięty minimum dwa kolejne lata.

10. Dlaczego po wycięciu lasu równikowego gleba szybko ubożeje?

    1. APo wycince opady całkowicie zanikają
    2. BSkładniki były zgromadzone głównie w biomasie, a ulewy wymywają resztę
    3. CPod lasem leży wieczna zmarzlina
    4. DGleba była silnie zasolona
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Składniki były zgromadzone głównie w biomasie, a ulewy wymywają resztę – W lesie równikowym składniki krążą w roślinach, a po wycince nic ich nie zatrzymuje i ulewy wypłukują glebę.

11. Który ciąg jest poprawnym łańcuchem zależności dla strefy równikowej?

    1. AZmarzlina, zastój wody, tajga
    2. BMało opadów, wolny rozkład, gleby żyzne
    3. CWyże, susza, gleby inicjalne
    4. DDużo energii i wilgoci, szybki rozkład i wietrzenie, cienkie ubogie gleby
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Dużo energii i wilgoci, szybki rozkład i wietrzenie, cienkie ubogie gleby – Ciepło i wilgoć przyspieszają rozkład materii i wietrzenie, a to daje cienką warstwę ubogich gleb.

12. Jak wieczna zmarzlina wpływa na wodę w tundrze?

    1. AWarstwa czynna jest nasycona wodą, bo woda nie może wsiąknąć w głąb
    2. BPowoduje suszę glebową
    3. CPrzyspiesza odpływ wód podziemnych
    4. DZwiększa parowanie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Warstwa czynna jest nasycona wodą, bo woda nie może wsiąknąć w głąb – Zamarznięty grunt nie przepuszcza wody w głąb, więc latem teren jest podmokły.

13. O ile średnio spada temperatura powietrza na każde 100 m wysokości?

    1. Aok. 0,6°C
    2. Bok. 1,6°C
    3. Cok. 0,06°C
    4. Dok. 6°C
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ok. 0,6°C – Przyjmuje się średnio 0,6°C na 100 m, czyli ok. 6°C na kilometr.

14. U podnóża góry jest 20°C. Jakiej temperatury możesz oczekiwać 3000 m wyżej?

    1. Aok. 2°C
    2. Bok. 14°C
    3. Cok. −⁠10°C
    4. Dok. 18°C
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ok. 2°C – 3000 m : 100 m = 30, 30 · 0,6°C = 18°C, więc 20°C − 18°C = 2°C.

15. U podnóża jest 15°C. O ile metrów wyżej temperatura spadnie do 0°C (przy 0,6°C na 100 m)?

    1. A2500 m
    2. B900 m
    3. C1500 m
    4. D250 m
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 2500 m – 15°C : 0,6°C = 25 odcinków po 100 m, czyli 2500 m.