ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Historia · powtórka działu · kl. 4

Okupacje i Zagłada – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Historia · klasa 4 LOściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/lo/4/historia/powtorka/okupacje-i-zaglada/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Okupacje i Zagłada”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (15 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Życie pod okupacją, obozy i deportacje

  • Okupacja to kartki, łapanki, praca przymusowa i odpowiedzialność zbiorowa. Obozy koncentracyjne służyły wyniszczeniu pracą, a obozy zagłady masowemu mordowaniu.
  • Kartki na żywność były zbyt małe, żeby się wyżywić. Dlatego kwitł czarny rynek.
  • Łapanki (np. na ulicach Warszawy) kończyły się wywózką na roboty do Rzeszy albo do obozu.

Polityka okupantów: Niemcy i ZSRS w Polsce (rozszerzenie)

  • Niemcy chcieli zgermanizować ziemie włączone do Rzeszy i wymordować polskie elity (Intelligenzaktion, AB-Aktion), a ZSRS sowietyzował wschód i terroryzował NKWD. Obaj wykorzystywali konflikty narodowościowe.
  • Niemcy: ziemie włączone do Rzeszy (np. Kraj Warty) miały zostać zgermanizowane. Mieszkańców wpisywano do czterech grup niemieckiej listy narodowościowej (Deutsche Volksliste), a Polaków wysiedlano lub zmuszano do pracy.
  • ZSRS: sfałszowane wybory (22 X 1939) posłużyły jako pretekst do włączenia ziem wschodnich do USRR i BSRR. Wprowadzono sowieckie obywatelstwo, nacjonalizowano majątek i ograniczono wolności.

Zbrodnie niemieckie i sowieckie oraz pamięć o nich

  • Katyń to zbrodnia sowiecka, Auschwitz-Birkenau, Palmiry i Piaśnica to zbrodnie niemieckie. Pamięć o nich podtrzymują muzea, cmentarze i pomniki.
  • Katyń (IV–V 1940): NKWD zamordowało około 22 tys. polskich jeńców i więźniów na mocy decyzji Politbiura z 5 III 1940.
  • Auschwitz: założony w VI 1940 jako obóz koncentracyjny dla Polaków (pierwszy transport 14 VI 1940). Od 1942 roku w części Birkenau działało największe miejsce zagłady Żydów. Zginęło tam około 1,1 mln osób, w tym około 960 tys. Żydów.

Ludobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej

  • Wołyń i Małopolska Wschodnia 1943–1945: ludobójstwo Polaków przez OUN-B i UPA, apogeum 11 VII 1943, ok. 100 tys. ofiar. Od 2016 roku 11 lipca jest Narodowym Dniem Pamięci.
  • 11 VII 1943 (tzw. krwawa niedziela) i dzień później oddziały UPA zaatakowały ponad 100 polskich miejscowości. Szczyt rzezi trwał latem 1943 roku. W 1944 i 1945 mordy przeniosły się do Małopolski Wschodniej.

Zagłada Żydów: etapy i opór

  • Etapy: dyskryminacja, stygmatyzacja, izolacja, Zagłada. Wannsee (20 I 1942), niemieckie obozy zagłady, ok. 6 mln ofiar. Powstanie w getcie warszawskim od 19 IV 1943.
  • Dyskryminacja: ustawy norymberskie (1935) odbierały Żydom prawa. Stygmatyzacja: opaski z gwiazdą Dawida. Izolacja: getta, np. warszawskie (od XI 1940). Zagłada: masowe egzekucje na wschodzie od 1941 roku (Einsatzgruppen), od XII 1941 mordowanie gazem w Chełmnie nad Nerem, a od 1942 komory gazowe w kolejnych niemieckich obozach zagłady.
  • Powstanie w getcie (19 IV – 16 V 1943) wybuchło, gdy Niemcy rozpoczęli likwidację ostatnich mieszkańców. Walczyły ŻOB (Mordechaj Anielewicz) i ŻZW. Wiedziano, że nie ma szans na zwycięstwo. Walczono o godność i o to, by samemu wybrać sposób śmierci.

Postawy wobec Holokaustu i Sprawiedliwi

  • W GG za pomoc Żydom groziła kara śmierci. Spotykamy zarówno bohaterów (Sendlerowa, Żabińscy, Ulmowie), jak i obojętnych oraz szmalcowników. Karski przekazał Zachodowi informacje o Zagładzie.
  • Irena Sendlerowa kierowała referatem dziecięcym Żegoty. Według szacunków wraz ze współpracownikami uratowała z getta około 2,5 tys. dzieci.
  • Antonina i Jan Żabińscy ukrywali ludzi w warszawskim zoo.

Korzenie antysemityzmu i działania rządu RP wobec Zagłady (rozszerzenie)

  • Korzenie antysemityzmu są religijne, kulturowe i polityczne. Rząd RP informował aliantów (nota Raczyńskiego z 10 XII 1942, Karski) i powołał Żegotę, ale nie zdołał wywołać pomocy zbrojnej.
  • Religijne: w średniowieczu i później Żydów obwiniano o śmierć Jezusa (tzw. antyjudaizm). To budziło wrogość i pogromy.
  • Kulturowe i gospodarcze: stereotypy o Żydach (np. jako lichwiarzach) i zawiść o zawody, w których byli aktywni.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Czym były łapanki?

    1. AAkcjami AK
    2. BDostawami żywności
    3. CDoraźnym zatrzymywaniem ludzi na ulicach, np. do pracy w Rzeszy
    4. DTajnymi lekcjami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Doraźnym zatrzymywaniem ludzi na ulicach, np. do pracy w Rzeszy – Niemcy łapali przypadkowych ludzi i wywozili ich do pracy lub obozów.

  2. Na czym polegała odpowiedzialność zbiorowa?

    1. ANa karaniu przypadkowych osób za akcje podziemia
    2. BNa wspólnej pracy w polu
    3. CNa kartkach żywnościowych
    4. DNa wspólnym głosowaniu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Na karaniu przypadkowych osób za akcje podziemia – Okupant mordował zakładników lub palił wsie w odwecie.

  3. Dlaczego w okupowanej Polsce rozwinęło się tajne nauczanie?

    1. AWprowadzono naukę w domach z urzędu
    2. BNauczyciele nie chcieli uczyć
    3. CSzkoły były za drogie
    4. DNiemcy zamknęli szkoły średnie i wyższe
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Niemcy zamknęli szkoły średnie i wyższe – Okupant chciał pozbawić Polaków elit.

  4. Kto odpowiadał za zbrodnię katyńską?

    1. AArmia Krajowa
    2. BNKWD ZSRS
    3. CNiemcy
    4. DWehrmacht
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: NKWD ZSRS – Decyzję podjęło sowieckie Politbiuro 5 III 1940.

  5. Kiedy założono obóz Auschwitz?

    1. AW 1933 roku
    2. BW 1939 roku dla Żydów
    3. CW VI 1940 jako obóz dla Polaków
    4. DW 1944 roku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: W VI 1940 jako obóz dla Polaków – Auschwitz powstał jako obóz dla Polaków, a później stał się obozem zagłady.

  6. Ile osób zginęło w Auschwitz-Birkenau?

    1. AOkoło 10 tys.
    2. BOkoło 1,1 mln
    3. COkoło 100 tys.
    4. DOkoło 10 mln
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Około 1,1 mln – Wśród ofiar było około 960 tys. Żydów.

  7. Jaka organizacja dążyła do ukraińskiego państwa bez Polaków?

    1. ABataliony Chłopskie
    2. BNSZ
    3. COUN-B
    4. DAK
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: OUN-B – Radykalne skrzydło nacjonalistów kierowało czystką etniczną.

  8. Kiedy przypada apogeum rzezi na Wołyniu?

    1. A22 VII 1944
    2. B17 IX 1939
    3. C11 VII 1943
    4. D1 IX 1939
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 11 VII 1943 – 11 i 12 VII 1943 UPA zaatakowała ponad 100 polskich miejscowości.

  9. Ile polskich ofiar szacuje się łącznie na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej?

    1. AOkoło 100 tysięcy
    2. BOkoło 1 miliona
    3. COkoło 10 tysięcy
    4. DOkoło 1 tysiąca
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Około 100 tysięcy – To szacunki historyków dla lat 1943–1945.

  10. Co było ideologiczną podstawą Zagłady?

    1. AKomunizm
    2. BLiberalizm
    3. CRasizm i antysemityzm
    4. DPacyfizm
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Rasizm i antysemityzm – Naziści uznawali Żydów za „obcą rasę” i chcieli ich wymordować.

  11. Ustawy norymberskie (1935) były pierwszym etapem, czyli

    1. Adyskryminacją
    2. Bizolacją
    3. Cstygmatyzacją
    4. DZagładą
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: dyskryminacją – Odbierały Żydom prawa obywatelskie.

  12. Co oznaczały opaski z gwiazdą Dawida?

    1. AIzolację
    2. BDyskryminację
    3. CStygmatyzację
    4. DZagładę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Stygmatyzację – Miały odróżniać i upokarzać Żydów.

  13. Jaka kara groziła w GG za pomoc Żydom?

    1. AŚmierć, także dla rodziny
    2. BAreszt na tydzień
    3. CBrak kary
    4. DGrzywna
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Śmierć, także dla rodziny – Niemcy karali śmiercią nie tylko pomagających – często mordowali całe rodziny.

  14. Czym zajmowała się Żegota?

    1. AWywiadem wojskowym
    2. BPomocą Żydom w ramach polskiego podziemia
    3. CDywersją na kolejach
    4. DSzkoleniem spadochroniarzy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Pomocą Żydom w ramach polskiego podziemia – Rada Pomocy Żydom działała od XII 1942.

  15. Kim była Irena Sendlerowa?

    1. ADziałaczką Żegoty, która kierowała ratowaniem dzieci z getta
    2. BPilotką
    3. CDowódczynią AK
    4. DPremierką rządu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Działaczką Żegoty, która kierowała ratowaniem dzieci z getta – Według szacunków uratowano ok. 2,5 tys. dzieci z getta warszawskiego.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.