1Decyzje o terytorium i ludności
- Niemcy: ziemie włączone do Rzeszy (np. Kraj Warty) miały zostać zgermanizowane. Mieszkańców wpisywano do czterech grup niemieckiej listy narodowościowej (Deutsche Volksliste), a Polaków wysiedlano lub zmuszano do pracy.
- ZSRS: sfałszowane wybory (22 X 1939) posłużyły jako pretekst do włączenia ziem wschodnich do USRR i BSRR. Wprowadzono sowieckie obywatelstwo, nacjonalizowano majątek i ograniczono wolności.
2Rola okupantów w konfliktach narodowościowych
- Wilno z częścią Wileńszczyzny ZSRS oddał Litwie w X 1939. Napięcie polsko-litewskie rosło, bo władze litewskie ograniczały polskie szkoły i instytucje (zamknęły np. Uniwersytet Stefana Batorego). Później niektórzy Litwini w niemieckiej służbie brali udział w zbrodniach (np. w Ponarach).
- W stosunkach polsko-ukraińskich Niemcy wykorzystywali pomocniczą policję ukraińską, a ZSRS w 1939 roku grał na antagonizmach społecznych (Ukraińcy i Białorusini przeciw „panom”). To zaostrzyło konflikt, który skończył się zbrodniami 1943 roku.
Co zrobił ZSRS po wyborach 22 X 1939?
Sfałszowane wybory miały uzasadnić aneksję.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Porównanie metod
| III Rzesza | ZSRS | |
|---|---|---|
| Cel | germanizacja, „przestrzeń życiowa” | sowietyzacja, ujednolicenie ustrojowe |
| Wobec elit | Intelligenzaktion, AB-Aktion (mordy na inteligencji) | aresztowania NKWD, Katyń, deportacje |
| Narzędzia | Gestapo, SS, obozy, wysiedlenia | NKWD, łagry, deportacje |
| Wobec Polaków | pozbawienie praw, praca przymusowa | sowieckie obywatelstwo, nacjonalizacja, początki kolektywizacji |
Niemcy chcieli zgermanizować ziemie włączone do Rzeszy i wymordować polskie elity (Intelligenzaktion, AB-Aktion), a ZSRS sowietyzował wschód i terroryzował NKWD. Obaj wykorzystywali konflikty narodowościowe.
Pisanie, że oba reżimy działały tak samo. Cele i metody były podobne w okrucieństwie, ale różne: germanizacja i eksterminacja Żydów oraz sowietyzacja i terror polityczny.
✎Ściąga: Polityka okupantów: Niemcy i ZSRS w Polsce
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Niemcy chcieli zgermanizować ziemie włączone do Rzeszy i wymordować polskie elity (Intelligenzaktion, AB-Aktion), a ZSRS sowietyzował wschód i terroryzował NKWD. Obaj wykorzystywali konflikty narodowościowe.
- Niemcy: ziemie włączone do Rzeszy (np. Kraj Warty) miały zostać zgermanizowane. Mieszkańców wpisywano do czterech grup niemieckiej listy narodowościowej (Deutsche Volksliste), a Polaków wysiedlano lub zmuszano do pracy.
- ZSRS: sfałszowane wybory (22 X 1939) posłużyły jako pretekst do włączenia ziem wschodnich do USRR i BSRR. Wprowadzono sowieckie obywatelstwo, nacjonalizowano majątek i ograniczono wolności.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Czym była Deutsche Volksliste?
- ANiemiecką listą dzielącą mieszkańców ziem wcielonych do Rzeszy na grupy według pochodzenia
- BSpisem ludności ZSRS
- CListą polskich więźniów
- DListą oficerów AK
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Niemiecką listą dzielącą mieszkańców ziem wcielonych do Rzeszy na grupy według pochodzenia – Niemcy decydowali o prawach ludzi na podstawie pochodzenia.
Co zrobił ZSRS po wyborach 22 X 1939?
- APrzywrócił władze polskie
- BOddał je Niemcom
- CWłączył wschodnie województwa do USRR i BSRR
- DUtworzył Generalne Gubernatorstwo
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Włączył wschodnie województwa do USRR i BSRR – Sfałszowane wybory miały uzasadnić aneksję.
Intelligenzaktion i AB-Aktion to
- Aplan odbudowy kraju
- Bnazwy obozów
- Csowieckie deportacje
- Dniemieckie akcje mordowania polskiej inteligencji i elit
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: niemieckie akcje mordowania polskiej inteligencji i elit – Niemcy chcieli pozbawić Polaków przywódców.
Komu ZSRS oddał Wilno w X 1939?
- AŁotwie
- BNiemcom
- CLitwie
- DPolsce
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Litwie – Przekazanie Wilna zaostrzyło relacje polsko-litewskie.
Jak okupanci wykorzystywali konflikty narodowościowe?
- AŁagodzili je
- BNie miało to żadnego znaczenia
- CFaworyzowali jedne grupy i napuszczali je na inne
- DNie interesowali się nimi
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Faworyzowali jedne grupy i napuszczali je na inne – To zaostrzało napięcia polsko-litewskie i polsko-ukraińskie.
Celem polityki niemieckiej wobec ziem włączonych do Rzeszy była
- Afederacja
- Bgermanizacja
- Cprzywrócenie państwa polskiego
- Dsowietyzacja
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: germanizacja – Niemcy chcieli zastąpić Polaków osadnikami niemieckimi.
Które narzędzie było charakterystyczne dla terroru sowieckiego?
- ASS
- BNKWD
- CGestapo
- DWehrmacht
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: NKWD – NKWD aresztował, deportował i mordował.
Co łączyło obu okupantów?
- ASzacunek dla praw Polaków
- BBrak przemocy
- CWspólna obrona granicy
- DDążenie do złamania polskiego państwa i terror wobec elit
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Dążenie do złamania polskiego państwa i terror wobec elit – Obie okupacje oznaczały terror, choć miały inne cele.
Cały dział „Okupacje i Zagłada”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.