ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Okupacje i Zagładaklasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/historia/postawy-wobec-holokaustu-i-sprawiedliwi/

Historia · Okupacje i Zagłada · kl. 4

Postawy wobec Holokaustu i Sprawiedliwi

Wobec Zagłady ludzie zachowywali się bardzo różnie: od pomocy, przez obojętność, po donosy. Zobaczysz przykłady i to, co wiedział świat.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Postawy Polaków

  • Od X 1941 roku za pomoc Żydom w Generalnym Gubernatorstwie groziła kara śmierci. Niemcy często mordowali całe rodziny. Mimo to wielu ludzi pomagało.
  • Byli też tacy, którzy wydawali Żydów lub ich szantażowali (tzw. szmalcownicy). Wielu było obojętnych.
  • Ratunek Żydów organizowała też konspiracja, m.in. Rada Pomocy Żydom „Żegota” (od XII 1942), działająca przy Delegaturze Rządu na Kraj.
PostawaPrzykładyPomocŻegota, Irena Sendlerowa, Żabińscy, UlmowieObojętnośćwiele osób, które się nie angażowały w obawie przedkarą śmierciSzantaż idenuncjacjeszmalcownicy szantażujący i wydający ŻydówReakcja świataKarski informuje Zachód; alianci wiedzą, ale niepodejmują dużych akcji ratunkowych
Postawy wobec Zagłady

2Sprawiedliwi

  • Irena Sendlerowa kierowała referatem dziecięcym Żegoty. Według szacunków wraz ze współpracownikami uratowała z getta około 2,5 tys. dzieci.
  • Antonina i Jan Żabińscy ukrywali ludzi w warszawskim zoo.
  • Rodzina Ulmów z Markowej ukrywała Żydów. Niemcy zamordowali ją 24 III 1944 razem z ukrywanymi. W 2023 roku Ulmowie zostali beatyfikowani.
  • Tytuł Sprawiedliwy wśród Narodów Świata przyznaje izraelski instytut Yad Vashem. Polacy mają najwięcej takich tytułów (ponad 7 tys.).
Sprawdź, czy rozumiesz

Tytuł Sprawiedliwy wśród Narodów Świata przyznaje

3Co wiedział świat

  • Jan Karski, kurier Polskiego Państwa Podziemnego, w 1942 roku przedostał się do getta warszawskiego i do obozu przejściowego w Izbicy. Potem informował rządy zachodnie, w 1943 roku także prezydenta Roosevelta. Alianci wiedzieli o Zagładzie, ale nie podjęli wielkich działań ratunkowych.
Zapamiętaj

W GG za pomoc Żydom groziła kara śmierci. Spotykamy zarówno bohaterów (Sendlerowa, Żabińscy, Ulmowie), jak i obojętnych oraz szmalcowników. Karski przekazał Zachodowi informacje o Zagładzie.

Uwaga na błąd

Uogólnianie jednego przykładu na całe społeczeństwo, np. „wszyscy pomagali” albo „nikt nie pomagał”. Postawy były różne.

✎Ściąga: Postawy wobec Holokaustu i Sprawiedliwi

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • W GG za pomoc Żydom groziła kara śmierci. Spotykamy zarówno bohaterów (Sendlerowa, Żabińscy, Ulmowie), jak i obojętnych oraz szmalcowników. Karski przekazał Zachodowi informacje o Zagładzie.
  • Irena Sendlerowa kierowała referatem dziecięcym Żegoty. Według szacunków wraz ze współpracownikami uratowała z getta około 2,5 tys. dzieci.
  • Antonina i Jan Żabińscy ukrywali ludzi w warszawskim zoo.
  • Rodzina Ulmów z Markowej ukrywała Żydów. Niemcy zamordowali ją 24 III 1944 razem z ukrywanymi. W 2023 roku Ulmowie zostali beatyfikowani.
  • Jan Karski, kurier Polskiego Państwa Podziemnego, w 1942 roku przedostał się do getta warszawskiego i do obozu przejściowego w Izbicy. Potem informował rządy zachodnie, w 1943 roku także prezydenta Roosevelta. Alianci wiedzieli o Zagładzie, ale nie podjęli wielkich działań ratunkowych.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jaka kara groziła w GG za pomoc Żydom?

    1. AŚmierć, także dla rodziny
    2. BAreszt na tydzień
    3. CBrak kary
    4. DGrzywna
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Śmierć, także dla rodziny – Niemcy karali śmiercią nie tylko pomagających – często mordowali całe rodziny.

  2. Czym zajmowała się Żegota?

    1. AWywiadem wojskowym
    2. BPomocą Żydom w ramach polskiego podziemia
    3. CDywersją na kolejach
    4. DSzkoleniem spadochroniarzy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Pomocą Żydom w ramach polskiego podziemia – Rada Pomocy Żydom działała od XII 1942.

  3. Kim była Irena Sendlerowa?

    1. ADziałaczką Żegoty, która kierowała ratowaniem dzieci z getta
    2. BPilotką
    3. CDowódczynią AK
    4. DPremierką rządu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Działaczką Żegoty, która kierowała ratowaniem dzieci z getta – Według szacunków uratowano ok. 2,5 tys. dzieci z getta warszawskiego.

  4. Jak ocalili Żydów Antonina i Jan Żabińscy?

    1. AUkrywali ich w warszawskim zoo
    2. BFałszowali pieniądze
    3. CWywozili za granicę
    4. DDowodzili AK
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Ukrywali ich w warszawskim zoo – W budynkach zoo ukrywali wielu ludzi.

  5. Co spotkało rodzinę Ulmów z Markowej?

    1. ANiemcy zamordowali ją za ukrywanie Żydów
    2. BWróciła do domu
    3. CWyemigrowała do USA
    4. DDostała Krzyż Walecznych za życia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Niemcy zamordowali ją za ukrywanie Żydów – Zbrodnia miała miejsce 24 III 1944.

  6. Kim byli szmalcownicy?

    1. AKurierami rządu RP
    2. BŁącznikami AK
    3. CCzłonkami Żegoty
    4. DOsobami szantażującymi lub wydającymi Żydów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Osobami szantażującymi lub wydającymi Żydów – Szmalcownicy szantażowali ukrywających się Żydów.

  7. Co zrobił Jan Karski?

    1. APrzekazał Zachodowi informacje o Zagładzie
    2. BDowodził powstaniem w getcie
    3. CBył premierem
    4. DProwadził obóz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Przekazał Zachodowi informacje o Zagładzie – Jego raporty miały uświadomić aliantom skalę zbrodni.

  8. Tytuł Sprawiedliwy wśród Narodów Świata przyznaje

    1. AONZ
    2. BWatykan
    3. CRząd RP
    4. DYad Vashem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Yad Vashem – To instytut z Jerozolimy; najwięcej tytułów mają Polacy.

Cały dział „Okupacje i Zagłada”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Historia, klasa 4

Wojna obronna Polski w 1939 rokuKampania 1939: potencjały, decyzje i ocenyII wojna światowa: fronty i klęska OsiDaleki Wschód, Afryka i Włochy: inne fronty wojnyKonferencje Wielkiej Trójki: Teheran, Jałta, PoczdamWielka Koalicja i współpraca Niemiec z ZSRSLudność cywilna i jeńcy w II wojnie światowejŻycie pod okupacją, obozy i deportacjePolityka okupantów: Niemcy i ZSRS w PolsceZbrodnie niemieckie i sowieckie oraz pamięć o nichLudobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce WschodniejZagłada Żydów: etapy i opórKorzenie antysemityzmu i działania rządu RP wobec ZagładyRząd RP na uchodźstwie i układ Sikorski–MajskiPolacy na frontach i sprawa polska w polityce mocarstwArmia Andersa, Polskie Siły Zbrojne i położenie rządu RPPolskie Państwo Podziemne i Armia KrajowaAkcja „Burza” i powstanie warszawskieSkutki II wojny światowejRozliczenie zbrodni wojennych i ocena ONZPoczątek zimnej wojny, NATO i Układ WarszawskiSowietyzacja Europy Środkowo-Wschodniej i bunty: NRD, Węgry, CzechosłowacjaKonflikt arabsko-izraelski i Bliski WschódPowstanie Izraela i przemiany w ChinachDekolonizacja oraz Wietnam, Kuba i AfganistanRok Afryki i terroryzmIntegracja europejska, nauka i przemiany kulturyZagrożenia cywilizacyjne, Sobór Watykański II i kultura masowaUSA po II wojnie światowej: makkartyzm i prawa obywatelskiePolska po wojnie: straty, nowe granice i odbudowaPrzesiedlenia i nowe granice: skutki społeczneJak komuniści przejęli władzę w PolsceStalinizm w Polsce: ustrój, terror i KościółPropaganda, socrealizm, plan sześcioletni i odwilżPoznański Czerwiec 1956 i Październik 1956System władzy i gospodarka PRL w latach 60. i 70.Kryzysy: Marzec 1968, Grudzień 1970, Czerwiec 1976Kościół, opozycja i „Solidarność”Postawy wobec władzy, milenium 1966 i ludzie „Solidarności”Stan wojenny w PolsceStan wojenny: reakcje świata, Kościół i życie codzienneOkrągły Stół i wybory 1989Jesień Ludów, rozpad ZSRS i wojny lat 90.Obalanie komunizmu i transformacja w regionieTransformacja ustrojowa i Konstytucja 1997Spory polityczne i koszty transformacji w latach 90.Polska w NATO i Unii EuropejskiejPolska i sąsiedzi po 1989 rokuŚwiat po 2000 roku: Chiny, terroryzm i wojna na UkrainieŹródła XX wieku: jak je czytać i oceniaćSpory o XX wiek: interpretacje i argumentacjaPowtórka: cezury i problemy od starożytności do 2004 rokuPorównania i syntezy problemowe na rozszerzeniu