1Skąd się wziął konflikt
- Polacy i Ukraińcy mieli za sobą napięcia z lat 1918–1919 (walki o Lwów) i z okresu II RP, kiedy część Ukraińców czuła się dyskryminowana.
- W czasie wojny okupanci rozgrywali oba narody przeciw sobie. Radykalna OUN-B dążyła do państwa ukraińskiego bez Polaków.
2Przebieg
- Od początku 1943 roku oddziały UPA (Ukraińskiej Armii Powstańczej, zbrojnego ramienia OUN-B) zaczęły mordować polską ludność wsi na Wołyniu. Pierwszy wielki mord: Parośla (9 II 1943).
- 11 VII 1943 (tzw. krwawa niedziela) i dzień później oddziały UPA zaatakowały ponad 100 polskich miejscowości. Szczyt rzezi trwał latem 1943 roku. W 1944 i 1945 mordy przeniosły się do Małopolski Wschodniej.
- Ofiary polskie szacuje się łącznie na około 100 tys. (na samym Wołyniu – ok. 40–60 tys.). Ludzie ginęli od siekier, noży i ognia, a nie tylko w walce.
- Polacy tworzyli samoobronę (np. Przebraże, Huta Stepańska), a na Wołyniu powstała 27. Wołyńska Dywizja Piechoty AK. Polskie oddziały przeprowadzały też akcje odwetowe, w których ginęła ukraińska ludność cywilna. Ofiary ukraińskie szacuje się na ok. 10–12 tys. (razem z Lubelszczyzną i latami powojennymi).
Jak okupanci wpłynęli na konflikt polsko-ukraiński?
Polityka okupantów zaostrzała napięcia.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Pamięć i ocena
- Sejm uchwałą z 22 VII 2016 ustanowił 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci ofiar ludobójstwa dokonanego na obywatelach II RP.
- Pamiętaj o rozróżnieniu: odpowiedzialność ponoszą sprawcy zbrodni i ich dowódcy, a nie współczesna społeczność ukraińska. Byli też Ukraińcy, którzy ratowali sąsiadów Polaków.
Wołyń i Małopolska Wschodnia 1943–1945: ludobójstwo Polaków przez OUN-B i UPA, apogeum 11 VII 1943, ok. 100 tys. ofiar. Od 2016 roku 11 lipca jest Narodowym Dniem Pamięci.
Obwinianie całego narodu ukraińskiego albo, przeciwnie, zrównywanie ludobójstwa z polskimi odwetami. Różniły się skalą i celem: OUN-B i UPA planowo usuwały całą ludność polską. Oceniaj zbrodnie konkretnych sprawców.
✎Ściąga: Ludobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Wołyń i Małopolska Wschodnia 1943–1945: ludobójstwo Polaków przez OUN-B i UPA, apogeum 11 VII 1943, ok. 100 tys. ofiar. Od 2016 roku 11 lipca jest Narodowym Dniem Pamięci.
- 11 VII 1943 (tzw. krwawa niedziela) i dzień później oddziały UPA zaatakowały ponad 100 polskich miejscowości. Szczyt rzezi trwał latem 1943 roku. W 1944 i 1945 mordy przeniosły się do Małopolski Wschodniej.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Jaka organizacja dążyła do ukraińskiego państwa bez Polaków?
- ABataliony Chłopskie
- BNSZ
- COUN-B
- DAK
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: OUN-B – Radykalne skrzydło nacjonalistów kierowało czystką etniczną.
Kiedy przypada apogeum rzezi na Wołyniu?
- A22 VII 1944
- B17 IX 1939
- C11 VII 1943
- D1 IX 1939
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 11 VII 1943 – 11 i 12 VII 1943 UPA zaatakowała ponad 100 polskich miejscowości.
Ile polskich ofiar szacuje się łącznie na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej?
- AOkoło 100 tysięcy
- BOkoło 1 miliona
- COkoło 10 tysięcy
- DOkoło 1 tysiąca
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Około 100 tysięcy – To szacunki historyków dla lat 1943–1945.
Jak okupanci wpłynęli na konflikt polsko-ukraiński?
- ARozgrywali narody przeciw sobie
- BŁagodzili go
- CNie mieli wpływu
- DPoparli Polaków przeciw Ukraińcom
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Rozgrywali narody przeciw sobie – Polityka okupantów zaostrzała napięcia.
Co zrobił Sejm w 2016 roku?
- APrzyjął ustawę o reparacjach
- BZniósł pamięć o Wołyniu
- CUznał rzeź za wypadek
- DUstanowił 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci ofiar ludobójstwa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Ustanowił 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci ofiar ludobójstwa – Uchwała z 22 VII 2016 upamiętnia ofiary ludobójstwa.
Co należy rozróżnić, oceniając Wołyń?
- ATylko polskie straty
- BTylko straty ukraińskie
- CWyłącznie datę
- DOdpowiedzialność sprawców i ocenę całej współczesnej społeczności
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Odpowiedzialność sprawców i ocenę całej współczesnej społeczności – Zbrodnie popełnili konkretni sprawcy, nie cały naród.
Co działo się w 1944 i 1945 roku?
- APolacy zaczęli mordy na Wołyniu
- BKonflikt całkiem ustał
- CNiemcy wycofali się z Wołynia bez walk
- DMordy objęły też Małopolskę Wschodnią
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Mordy objęły też Małopolskę Wschodnią – Zbrodnie rozszerzyły się na kolejne tereny.
Jakie były skutki akcji odwetowych?
- AUPA została rozwiązana
- BZwiększyła się pomoc dla wsi
- CZginęły kolejne tysiące ludzi, głównie Ukraińców
- DKonflikt się zakończył
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Zginęły kolejne tysiące ludzi, głównie Ukraińców – Odwety nakręcały spiralę przemocy; zginęło w nich ok. 10–12 tys. Ukraińców.
Cały dział „Okupacje i Zagłada”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.