ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Okupacje i Zagładaklasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/historia/ludobojstwo-na-wolyniu-i-w-malopolsce-wschodniej/

Historia · Okupacje i Zagłada · kl. 4

Ludobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej

W latach 1943–1945 ukraińscy nacjonaliści z OUN-B i UPA zamordowali około 100 tys. Polaków na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. Poznasz przyczyny, przebieg i sposób upamiętniania.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Skąd się wziął konflikt

  • Polacy i Ukraińcy mieli za sobą napięcia z lat 1918–1919 (walki o Lwów) i z okresu II RP, kiedy część Ukraińców czuła się dyskryminowana.
  • W czasie wojny okupanci rozgrywali oba narody przeciw sobie. Radykalna OUN-B dążyła do państwa ukraińskiego bez Polaków.

2Przebieg

  • Od początku 1943 roku oddziały UPA (Ukraińskiej Armii Powstańczej, zbrojnego ramienia OUN-B) zaczęły mordować polską ludność wsi na Wołyniu. Pierwszy wielki mord: Parośla (9 II 1943).
  • 11 VII 1943 (tzw. krwawa niedziela) i dzień później oddziały UPA zaatakowały ponad 100 polskich miejscowości. Szczyt rzezi trwał latem 1943 roku. W 1944 i 1945 mordy przeniosły się do Małopolski Wschodniej.
  • Ofiary polskie szacuje się łącznie na około 100 tys. (na samym Wołyniu – ok. 40–60 tys.). Ludzie ginęli od siekier, noży i ognia, a nie tylko w walce.
  • Polacy tworzyli samoobronę (np. Przebraże, Huta Stepańska), a na Wołyniu powstała 27. Wołyńska Dywizja Piechoty AK. Polskie oddziały przeprowadzały też akcje odwetowe, w których ginęła ukraińska ludność cywilna. Ofiary ukraińskie szacuje się na ok. 10–12 tys. (razem z Lubelszczyzną i latami powojennymi).
1918–1919Walki o Lwówwcześniejsze napięcia polsko-ukraińskieII 1943Początek masowych mordów UPAParośla; polska ludność wsi na Wołyniu11 VII 1943Apogeum rzezi11–12 VII atak na ponad 100 miejscowości1944–1945Mordy w Małopolsce Wschodniej22 VII 2016Uchwała Sejmu11 lipca – Narodowy Dzień Pamięci
Wołyń i Małopolska Wschodnia na osi czasu
Sprawdź, czy rozumiesz

Jak okupanci wpłynęli na konflikt polsko-ukraiński?

3Pamięć i ocena

  • Sejm uchwałą z 22 VII 2016 ustanowił 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci ofiar ludobójstwa dokonanego na obywatelach II RP.
  • Pamiętaj o rozróżnieniu: odpowiedzialność ponoszą sprawcy zbrodni i ich dowódcy, a nie współczesna społeczność ukraińska. Byli też Ukraińcy, którzy ratowali sąsiadów Polaków.
Zapamiętaj

Wołyń i Małopolska Wschodnia 1943–1945: ludobójstwo Polaków przez OUN-B i UPA, apogeum 11 VII 1943, ok. 100 tys. ofiar. Od 2016 roku 11 lipca jest Narodowym Dniem Pamięci.

Uwaga na błąd

Obwinianie całego narodu ukraińskiego albo, przeciwnie, zrównywanie ludobójstwa z polskimi odwetami. Różniły się skalą i celem: OUN-B i UPA planowo usuwały całą ludność polską. Oceniaj zbrodnie konkretnych sprawców.

✎Ściąga: Ludobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Wołyń i Małopolska Wschodnia 1943–1945: ludobójstwo Polaków przez OUN-B i UPA, apogeum 11 VII 1943, ok. 100 tys. ofiar. Od 2016 roku 11 lipca jest Narodowym Dniem Pamięci.
  • 11 VII 1943 (tzw. krwawa niedziela) i dzień później oddziały UPA zaatakowały ponad 100 polskich miejscowości. Szczyt rzezi trwał latem 1943 roku. W 1944 i 1945 mordy przeniosły się do Małopolski Wschodniej.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jaka organizacja dążyła do ukraińskiego państwa bez Polaków?

    1. ABataliony Chłopskie
    2. BNSZ
    3. COUN-B
    4. DAK
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: OUN-B – Radykalne skrzydło nacjonalistów kierowało czystką etniczną.

  2. Kiedy przypada apogeum rzezi na Wołyniu?

    1. A22 VII 1944
    2. B17 IX 1939
    3. C11 VII 1943
    4. D1 IX 1939
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 11 VII 1943 – 11 i 12 VII 1943 UPA zaatakowała ponad 100 polskich miejscowości.

  3. Ile polskich ofiar szacuje się łącznie na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej?

    1. AOkoło 100 tysięcy
    2. BOkoło 1 miliona
    3. COkoło 10 tysięcy
    4. DOkoło 1 tysiąca
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Około 100 tysięcy – To szacunki historyków dla lat 1943–1945.

  4. Jak okupanci wpłynęli na konflikt polsko-ukraiński?

    1. ARozgrywali narody przeciw sobie
    2. BŁagodzili go
    3. CNie mieli wpływu
    4. DPoparli Polaków przeciw Ukraińcom
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Rozgrywali narody przeciw sobie – Polityka okupantów zaostrzała napięcia.

  5. Co zrobił Sejm w 2016 roku?

    1. APrzyjął ustawę o reparacjach
    2. BZniósł pamięć o Wołyniu
    3. CUznał rzeź za wypadek
    4. DUstanowił 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci ofiar ludobójstwa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Ustanowił 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci ofiar ludobójstwa – Uchwała z 22 VII 2016 upamiętnia ofiary ludobójstwa.

  6. Co należy rozróżnić, oceniając Wołyń?

    1. ATylko polskie straty
    2. BTylko straty ukraińskie
    3. CWyłącznie datę
    4. DOdpowiedzialność sprawców i ocenę całej współczesnej społeczności
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Odpowiedzialność sprawców i ocenę całej współczesnej społeczności – Zbrodnie popełnili konkretni sprawcy, nie cały naród.

  7. Co działo się w 1944 i 1945 roku?

    1. APolacy zaczęli mordy na Wołyniu
    2. BKonflikt całkiem ustał
    3. CNiemcy wycofali się z Wołynia bez walk
    4. DMordy objęły też Małopolskę Wschodnią
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Mordy objęły też Małopolskę Wschodnią – Zbrodnie rozszerzyły się na kolejne tereny.

  8. Jakie były skutki akcji odwetowych?

    1. AUPA została rozwiązana
    2. BZwiększyła się pomoc dla wsi
    3. CZginęły kolejne tysiące ludzi, głównie Ukraińców
    4. DKonflikt się zakończył
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Zginęły kolejne tysiące ludzi, głównie Ukraińców – Odwety nakręcały spiralę przemocy; zginęło w nich ok. 10–12 tys. Ukraińców.

Cały dział „Okupacje i Zagłada”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Ten sam temat w innych klasach i przedmiotach

Więcej: Historia, klasa 4

Wojna obronna Polski w 1939 rokuKampania 1939: potencjały, decyzje i ocenyII wojna światowa: fronty i klęska OsiDaleki Wschód, Afryka i Włochy: inne fronty wojnyKonferencje Wielkiej Trójki: Teheran, Jałta, PoczdamWielka Koalicja i współpraca Niemiec z ZSRSLudność cywilna i jeńcy w II wojnie światowejŻycie pod okupacją, obozy i deportacjePolityka okupantów: Niemcy i ZSRS w PolsceZbrodnie niemieckie i sowieckie oraz pamięć o nichZagłada Żydów: etapy i opórPostawy wobec Holokaustu i SprawiedliwiKorzenie antysemityzmu i działania rządu RP wobec ZagładyRząd RP na uchodźstwie i układ Sikorski–MajskiPolacy na frontach i sprawa polska w polityce mocarstwArmia Andersa, Polskie Siły Zbrojne i położenie rządu RPPolskie Państwo Podziemne i Armia KrajowaAkcja „Burza” i powstanie warszawskieSkutki II wojny światowejRozliczenie zbrodni wojennych i ocena ONZPoczątek zimnej wojny, NATO i Układ WarszawskiSowietyzacja Europy Środkowo-Wschodniej i bunty: NRD, Węgry, CzechosłowacjaKonflikt arabsko-izraelski i Bliski WschódPowstanie Izraela i przemiany w ChinachDekolonizacja oraz Wietnam, Kuba i AfganistanRok Afryki i terroryzmIntegracja europejska, nauka i przemiany kulturyZagrożenia cywilizacyjne, Sobór Watykański II i kultura masowaUSA po II wojnie światowej: makkartyzm i prawa obywatelskiePolska po wojnie: straty, nowe granice i odbudowaPrzesiedlenia i nowe granice: skutki społeczneJak komuniści przejęli władzę w PolsceStalinizm w Polsce: ustrój, terror i KościółPropaganda, socrealizm, plan sześcioletni i odwilżPoznański Czerwiec 1956 i Październik 1956System władzy i gospodarka PRL w latach 60. i 70.Kryzysy: Marzec 1968, Grudzień 1970, Czerwiec 1976Kościół, opozycja i „Solidarność”Postawy wobec władzy, milenium 1966 i ludzie „Solidarności”Stan wojenny w PolsceStan wojenny: reakcje świata, Kościół i życie codzienneOkrągły Stół i wybory 1989Jesień Ludów, rozpad ZSRS i wojny lat 90.Obalanie komunizmu i transformacja w regionieTransformacja ustrojowa i Konstytucja 1997Spory polityczne i koszty transformacji w latach 90.Polska w NATO i Unii EuropejskiejPolska i sąsiedzi po 1989 rokuŚwiat po 2000 roku: Chiny, terroryzm i wojna na UkrainieŹródła XX wieku: jak je czytać i oceniaćSpory o XX wiek: interpretacje i argumentacjaPowtórka: cezury i problemy od starożytności do 2004 rokuPorównania i syntezy problemowe na rozszerzeniu