ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →
Biologia · powtórka działu · kl. 5

Klasyfikacja, wirusy, bakterie i grzyby – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Biologia · klasa 5ściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/sp/5/biologia/powtorka/klasyfikacja-wirusy-bakterie-i-grzyby/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Klasyfikacja, wirusy, bakterie i grzyby”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (18 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Klasyfikacja organizmów

  • Nazwa gatunku = nazwa rodzaju + określenie gatunku (np. Canis lupus).
  • Gatunek – organizmy bardzo do siebie podobne, które mogą się ze sobą krzyżować i mieć płodne potomstwo.
  • Wirusy nie należą do żadnego królestwa, bo nie są organizmami.

Wirusy i choroby wirusowe

  • Wirus = materiał genetyczny + płaszcz białkowy. Namnaża się tylko w żywej komórce.
  • Wirus to cząstka zbudowana z materiału genetycznego (DNA lub RNA) otoczonego płaszczem białkowym (kapsydem). Niektóre mają jeszcze osłonkę, np. wirus grypy.

Bakterie – budowa i czynności życiowe

  • Bakteria: jedna komórka bez jądra; rozmnaża się przez podział na dwie.
  • Odżywianie: niektóre są samożywne (np. sinice prowadzą fotosyntezę), ale większość jest cudzożywna – rozkłada martwe szczątki, żyje z innymi organizmami albo pasożytuje.
  • Oddychanie: tlenowe albo beztlenowe. Dla niektórych bakterii tlen jest wręcz szkodliwy, np. dla laseczek tężca.

Znaczenie bakterii i choroby bakteryjne

  • Rozkładają martwe szczątki roślin i zwierząt na proste substancje – z nich korzystają znowu rośliny. Bez bakterii las tonąłby w opadłych liściach.
  • Bakterie brodawkowe w korzeniach grochu, fasoli i koniczyny pobierają azot z powietrza i dają go roślinie.
  • Bakterie w jelitach pomagają w trawieniu, wytwarzają witaminy i chronią przed bakteriami chorobotwórczymi.

Grzyby – budowa i czynności życiowe

  • Grzyb: ściana z chityny, brak chlorofilu, cudzożywność, ciało ze strzępek.
  • Brak chlorofilu – grzyby są cudzożywne. Cukier zapasowy to glikogen.
  • Jednokomórkowe – np. drożdże. Rozmnażają się przez pączkowanie: na komórce wyrasta pączek i odrywa się.

Porosty i znaczenie grzybów

  • Zbieraj tylko grzyby, które na pewno znasz. Przy objawach zatrucia (wymioty, bóle brzucha) natychmiast jedź do lekarza i weź resztki grzybów.
  • Porost to organizm złożony z grzyba i glonu (lub sinicy), które żyją razem i obie strony na tym korzystają.
  • Rozkładają martwe szczątki – zamykają obieg substancji w przyrodzie.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Która jednostka systematyczna jest najmniejsza?

    1. Arodzaj
    2. Bgatunek
    3. Ckrólestwo
    4. Drodzina
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: gatunek – Gatunek obejmuje najbardziej podobne do siebie organizmy.

  2. Który zapis przedstawia poprawną kolejność jednostek od największej?

    1. Atyp, królestwo, gromada, rodzina, rząd, rodzaj, gatunek
    2. Bgatunek, rodzaj, rodzina, rząd, gromada, typ, królestwo
    3. Ckrólestwo, typ, gromada, rząd, rodzina, rodzaj, gatunek
    4. Dkrólestwo, gromada, typ, rząd, rodzaj, rodzina, gatunek
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: królestwo, typ, gromada, rząd, rodzina, rodzaj, gatunek – Zaczynamy od królestwa, kończymy na gatunku.

  3. Kto wprowadził dwuczłonowe nazewnictwo gatunków?

    1. AMikołaj Kopernik
    2. BKarol Darwin
    3. CKarol Linneusz
    4. DLudwik Pasteur
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Karol Linneusz – Linneusz w XVIII wieku nadał gatunkom nazwy łacińskie złożone z dwóch członów.

  4. Z czego zbudowany jest wirus?

    1. Az komórki bez jądra ze ścianą komórkową
    2. Bz jednej komórki z jądrem
    3. Cz cytoplazmy i mitochondriów
    4. Dz materiału genetycznego otoczonego płaszczem białkowym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: z materiału genetycznego otoczonego płaszczem białkowym – Wirus nie ma budowy komórkowej.

  5. Dlaczego wirusy nie są organizmami?

    1. Ażyją tylko w organizmie człowieka
    2. Bwywołują choroby
    3. Cnie mają budowy komórkowej i namnażają się tylko w żywych komórkach
    4. Dsą za małe, by je zobaczyć gołym okiem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: nie mają budowy komórkowej i namnażają się tylko w żywych komórkach – Poza komórką wirus nie wykonuje żadnych czynności życiowych.

  6. Gdzie namnażają się wirusy?

    1. Atylko wewnątrz żywych komórek
    2. Bw każdym miejscu, gdzie jest pokarm
    3. Cw glebie i w wodzie
    4. Dna powierzchni skóry
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: tylko wewnątrz żywych komórek – Wirus wykorzystuje komórkę do wytwarzania swoich kopii.

  7. Czego nie ma komórka bakterii?

    1. Abłony komórkowej
    2. Bściany komórkowej
    3. Cjądra komórkowego
    4. Dcytoplazmy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: jądra komórkowego – DNA bakterii leży swobodnie w cytoplazmie.

  8. Gdzie żyją bakterie?

    1. Atylko w organizmach chorych ludzi
    2. Btylko w glebie
    3. Ctylko w wodzie
    4. Dprawie wszędzie: w glebie, wodzie, powietrzu i w organizmach
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: prawie wszędzie: w glebie, wodzie, powietrzu i w organizmach – Bakterie zasiedlają niemal każde środowisko na Ziemi.

  9. Jak rozmnażają się bakterie?

    1. Aprzez zarodniki w owocnikach
    2. Bprzez podział komórki na dwie
    3. Cprzez nasiona
    4. Dprzez pączkowanie jak drożdże
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: przez podział komórki na dwie – Z jednej komórki bakterii powstają dwie.

  10. Jaką rolę w przyrodzie pełnią bakterie rozkładające szczątki?

    1. Azjadają żywe rośliny
    2. Bzamieniają martwe szczątki w proste substancje, które znowu pobierają rośliny
    3. Czabijają wszystkie owady w lesie
    4. Dwytwarzają tlen w ciemności
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: zamieniają martwe szczątki w proste substancje, które znowu pobierają rośliny – Dzięki nim substancje krążą w przyrodzie.

  11. Gdzie żyją bakterie, które dostarczają roślinom azotu z powietrza?

    1. Aw brodawkach na korzeniach roślin, np. grochu
    2. Bw kwiatach róży
    3. Cw żołądku człowieka
    4. Dw liściach sosny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: w brodawkach na korzeniach roślin, np. grochu – Bakterie brodawkowe żyją w korzeniach roślin motylkowych.

  12. Który produkt powstaje dzięki bakteriom mlekowym?

    1. Achleb drożdżowy
    2. Bolej rzepakowy
    3. Cmiód
    4. Dkiszona kapusta
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: kiszona kapusta – Bakterie mlekowe zakwaszają kapustę i ogórki.

  13. Która cecha odróżnia grzyby od roślin?

    1. Aobecność jądra w komórkach
    2. Bobecność ściany komórkowej
    3. Cbudowa z komórek
    4. Dbrak chlorofilu i cudzożywność
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: brak chlorofilu i cudzożywność – Grzyby nie prowadzą fotosyntezy.

  14. Jak nazywają się nitki, z których zbudowane są grzyby wielokomórkowe?

    1. Astrzępki
    2. Bkorzenie
    3. Cchwytniki
    4. Dwici
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: strzępki – Splątane strzępki tworzą grzybnię.

  15. Jak rozmnażają się drożdże?

    1. Awyłącznie przez podział na cztery
    2. Bprzez nasiona
    3. Cprzez pączkowanie
    4. Dprzez kwiaty
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: przez pączkowanie – Na komórce drożdży wyrasta pączek, który się odrywa.

  16. Z czego zbudowany jest porost?

    1. Az bakterii i wirusa
    2. Bz dwóch gatunków roślin
    3. Cz mchu i paproci
    4. Dz grzyba i glonu lub sinicy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: z grzyba i glonu lub sinicy – Grzyb i glon żyją razem i oboje na tym korzystają.

  17. Co glon daje grzybowi w poroście?

    1. Awodę z solami mineralnymi
    2. Bchitynę
    3. Cochronę przed wyschnięciem
    4. Dcukry wytworzone w fotosyntezie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: cukry wytworzone w fotosyntezie – Grzyb nie ma chlorofilu, więc cukry dostaje od glonu.

  18. Dlaczego w centrach dużych miast rośnie mało porostów?

    1. Asą wrażliwe na zanieczyszczenie powietrza
    2. Bzjadają je gołębie
    3. Cpotrzebują wysokiej temperatury
    4. Dpotrzebują dużo nawozów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: są wrażliwe na zanieczyszczenie powietrza – Zanieczyszczone powietrze szkodzi porostom.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.