1Bakterie pożyteczne
- Rozkładają martwe szczątki roślin i zwierząt na proste substancje – z nich korzystają znowu rośliny. Bez bakterii las tonąłby w opadłych liściach.
- Bakterie brodawkowe w korzeniach grochu, fasoli i koniczyny pobierają azot z powietrza i dają go roślinie.
- Bakterie w jelitach pomagają w trawieniu, wytwarzają witaminy i chronią przed bakteriami chorobotwórczymi.
- Bakterie mlekowe – jogurt, kefir, ser, kiszone ogórki i kapusta.
- Pomagają w oczyszczalniach ścieków i przy produkcji niektórych leków.
Jaką rolę w przyrodzie pełnią bakterie rozkładające szczątki?
Dzięki nim substancje krążą w przyrodzie.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
2Bakterie szkodliwe
- Psują żywność i wywołują choroby ludzi, zwierząt i roślin.
| Choroba | Jak się zarażamy | Jak się chronić |
|---|---|---|
| gruźlica (prątki gruźlicy) | drogą kropelkową od chorego | szczepienie noworodków, wietrzenie, leczenie chorych |
| borelioza (przenosi kleszcz) | przez ukłucie zakażonego kleszcza | długie spodnie i rękawy, środki odstraszające, oglądanie skóry po spacerze |
| tężec (laseczki tężca z gleby) | przez ranę zabrudzoną ziemią | szczepienia i dawki przypominające, dokładne oczyszczenie rany |
| salmonelloza (pałeczki salmonelli) | przez skażone jedzenie, np. surowe jaja, drób, lody | mycie rąk, gotowanie i smażenie mięsa i jaj, trzymanie żywności w lodówce |
- Kleszcza trzeba szybko usunąć (najlepiej pęsetą) i obserwować skórę. Czerwona, powiększająca się plama (rumień) to sygnał, by iść do lekarza.
- Choroby bakteryjne lekarz leczy antybiotykami. Bierzemy je tylko na zlecenie lekarza i do końca kuracji.
„wszystkie bakterie są groźne”
Większość bakterii jest dla nas niegroźna, a wiele – bardzo pożytecznych.
✎Ściąga: Znaczenie bakterii i choroby bakteryjne
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Rozkładają martwe szczątki roślin i zwierząt na proste substancje – z nich korzystają znowu rośliny. Bez bakterii las tonąłby w opadłych liściach.
- Bakterie brodawkowe w korzeniach grochu, fasoli i koniczyny pobierają azot z powietrza i dają go roślinie.
- Bakterie w jelitach pomagają w trawieniu, wytwarzają witaminy i chronią przed bakteriami chorobotwórczymi.
- Bakterie mlekowe – jogurt, kefir, ser, kiszone ogórki i kapusta.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Jaką rolę w przyrodzie pełnią bakterie rozkładające szczątki?
- Azjadają żywe rośliny
- Bzamieniają martwe szczątki w proste substancje, które znowu pobierają rośliny
- Czabijają wszystkie owady w lesie
- Dwytwarzają tlen w ciemności
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: zamieniają martwe szczątki w proste substancje, które znowu pobierają rośliny – Dzięki nim substancje krążą w przyrodzie.
Gdzie żyją bakterie, które dostarczają roślinom azotu z powietrza?
- Aw brodawkach na korzeniach roślin, np. grochu
- Bw kwiatach róży
- Cw żołądku człowieka
- Dw liściach sosny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: w brodawkach na korzeniach roślin, np. grochu – Bakterie brodawkowe żyją w korzeniach roślin motylkowych.
Który produkt powstaje dzięki bakteriom mlekowym?
- Achleb drożdżowy
- Bolej rzepakowy
- Cmiód
- Dkiszona kapusta
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: kiszona kapusta – Bakterie mlekowe zakwaszają kapustę i ogórki.
Jak można zarazić się boreliozą?
- Aprzez podanie ręki
- Bdrogą kropelkową
- Cprzez ukłucie zakażonego kleszcza
- Djedząc surowe jaja
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: przez ukłucie zakażonego kleszcza – Bakterie boreliozy przenoszą kleszcze.
Jak najczęściej dochodzi do zakażenia tężcem?
- Aprzez ranę zanieczyszczoną ziemią
- Bprzez ukłucie komara
- Cprzez kichanie chorego
- Dprzez picie mleka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: przez ranę zanieczyszczoną ziemią – Przetrwalniki laseczek tężca są w glebie.
Które zachowanie chroni przed salmonellozą?
- Adokładne smażenie jaj i drobiu
- Bjedzenie surowego ciasta z jajkami
- Czostawianie lodów na słońcu
- Dkrojenie surowego kurczaka i sałaty tą samą deską
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: dokładne smażenie jaj i drobiu – Wysoka temperatura zabija pałeczki salmonelli.
Jak szerzy się gruźlica?
- Adrogą kropelkową
- Bprzez zabrudzoną ranę
- Cprzez jedzenie surowych jaj
- Dprzez ukłucie kleszcza
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: drogą kropelkową – Prątki gruźlicy chory wydala przy kaszlu.
Czym leczy się choroby bakteryjne?
- Awyłącznie herbatą z miodem
- Bantybiotykami przepisanymi przez lekarza
- Cantybiotykami bez konsultacji z lekarzem
- Dszczepionkami podanymi po zachorowaniu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: antybiotykami przepisanymi przez lekarza – Antybiotyki zabijają bakterie lub hamują ich rozmnażanie.
Cały dział „Klasyfikacja, wirusy, bakterie i grzyby”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.