ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Biologia · Klasyfikacja, wirusy, bakterie i grzybyklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/biologia/grzyby-budowa-i-czynnosci-zyciowe/

Biologia · Klasyfikacja, wirusy, bakterie i grzyby · kl. 5

Grzyby – budowa i czynności życiowe

Po czym rozpoznać grzyba, jak są zbudowane grzyby jedno- i wielokomórkowe, jak się odżywiają i oddychają.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Cechy grzybów

  • Komórki z jądrem i ścianą z chityny.
  • Brak chlorofilu – grzyby są cudzożywne. Cukier zapasowy to glikogen.
  • Lubią wilgoć i ciepło. Żyją w glebie i ściółce, na drewnie, na żywności, a także na i w innych organizmach.

2Budowa

  • Jednokomórkowe – np. drożdże. Rozmnażają się przez pączkowanie: na komórce wyrasta pączek i odrywa się.
  • Wielokomórkowe – zbudowane z cienkich nitek, czyli strzępek. Splątane strzępki to grzybnia.
  • U grzybów kapeluszowych nad ziemią wyrasta owocnik: kapelusz i trzon. Pod kapeluszem są blaszki (np. pieczarka, muchomor) albo rurki (np. borowik). Powstają w nich zarodniki, z których wyrasta nowa grzybnia.
kapeluszblaszkizarodnikitrzongrzybnia ze strzępekowocnikgleba
Owocnik i grzybnia.
Zapamiętaj

Grzyb: ściana z chityny, brak chlorofilu, cudzożywność, ciało ze strzępek.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak nazywają się nitki, z których zbudowane są grzyby wielokomórkowe?

3Odżywianie

  • Saprotrofy – rozkładają martwe szczątki, np. pieczarka, pleśnie.
  • Pasożyty – żyją kosztem żywych organizmów, np. grzyby wywołujące grzybicę stóp.
  • Grzyby żyjące we współpracy z roślinami – grzybnia oplata korzenie drzew (np. borowik ze świerkiem lub sosną). Grzyb dostarcza drzewu wody i soli mineralnych, a dostaje od niego cukry. To mikoryza.

4Oddychanie

  • Większość grzybów oddycha tlenowo.
  • Drożdże przy braku tlenu prowadzą fermentację alkoholową.
Uwaga na błąd

„grzyb to tylko to, co zbieramy w lesie”

To owocnik – a główna część grzyba, grzybnia, jest ukryta w glebie lub drewnie.

Sprawdź, czy rozumiesz

Pieczarka rozkłada martwe szczątki roślin. Jakim jest organizmem?

✎Ściąga: Grzyby – budowa i czynności życiowe

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Grzyb: ściana z chityny, brak chlorofilu, cudzożywność, ciało ze strzępek.
  • Brak chlorofilu – grzyby są cudzożywne. Cukier zapasowy to glikogen.
  • Jednokomórkowe – np. drożdże. Rozmnażają się przez pączkowanie: na komórce wyrasta pączek i odrywa się.
  • Wielokomórkowe – zbudowane z cienkich nitek, czyli strzępek. Splątane strzępki to grzybnia.
  • Saprotrofy – rozkładają martwe szczątki, np. pieczarka, pleśnie.
  • Pasożyty – żyją kosztem żywych organizmów, np. grzyby wywołujące grzybicę stóp.
  • Grzyby żyjące we współpracy z roślinami – grzybnia oplata korzenie drzew (np. borowik ze świerkiem lub sosną). Grzyb dostarcza drzewu wody i soli mineralnych, a dostaje od niego cukry. To mikoryza.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Która cecha odróżnia grzyby od roślin?

    1. Aobecność jądra w komórkach
    2. Bobecność ściany komórkowej
    3. Cbudowa z komórek
    4. Dbrak chlorofilu i cudzożywność
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: brak chlorofilu i cudzożywność – Grzyby nie prowadzą fotosyntezy.

  2. Jak nazywają się nitki, z których zbudowane są grzyby wielokomórkowe?

    1. Astrzępki
    2. Bkorzenie
    3. Cchwytniki
    4. Dwici
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: strzępki – Splątane strzępki tworzą grzybnię.

  3. Jak rozmnażają się drożdże?

    1. Awyłącznie przez podział na cztery
    2. Bprzez nasiona
    3. Cprzez pączkowanie
    4. Dprzez kwiaty
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: przez pączkowanie – Na komórce drożdży wyrasta pączek, który się odrywa.

  4. Gdzie powstają zarodniki grzyba kapeluszowego?

    1. Aw blaszkach lub rurkach pod kapeluszem
    2. Bw grzybni pod ziemią
    3. Cna górnej powierzchni kapelusza
    4. Dw trzonie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: w blaszkach lub rurkach pod kapeluszem – Z zarodników wyrasta nowa grzybnia.

  5. Na czym polega mikoryza?

    1. Ana fermentacji alkoholowej
    2. Bna pasożytowaniu grzyba na człowieku
    3. Cna rozkładaniu martwego drewna
    4. Dna współpracy grzyba z korzeniami drzewa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: na współpracy grzyba z korzeniami drzewa – Grzyb daje drzewu wodę i sole mineralne, a dostaje cukry.

  6. Pieczarka rozkłada martwe szczątki roślin. Jakim jest organizmem?

    1. Apasożytem
    2. Borganizmem samożywnym
    3. Csaprotrofem
    4. Ddrapieżnikiem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: saprotrofem – Saprotrofy odżywiają się martwą materią.

  7. Z czego zbudowana jest ściana komórkowa grzybów?

    1. Aze skrobi
    2. Bgrzyby nie mają ściany
    3. Cz celulozy
    4. Dz chityny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: z chityny – Chityna to cecha grzybów.

  8. Jakie warunki sprzyjają rozwojowi grzybów?

    1. Asusza i mróz
    2. Bbrak tlenu i mróz
    3. Csilne nasłonecznienie i susza
    4. Dwilgoć i ciepło
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: wilgoć i ciepło – Dlatego grzyby rosną po ciepłym deszczu.

Cały dział „Klasyfikacja, wirusy, bakterie i grzyby”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Biologia, klasa 5