1Gdzie żyją bakterie
- Bakterie są wszędzie: w glebie, wodzie, powietrzu, w gorących źródłach i w lodzie, na skórze i w jelitach ludzi i zwierząt.
- W 1 gramie gleby mogą być ich miliony, a nawet miliardy.
2Budowa
- Bakteria to jedna komórka bez jądra. Ma ścianę komórkową, błonę, cytoplazmę i materiał genetyczny (DNA) leżący swobodnie w cytoplazmie.
- Niektóre mają wici – nitki, dzięki którym się poruszają.
Gdzie żyją bakterie?
Bakterie zasiedlają niemal każde środowisko na Ziemi.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Czynności życiowe
- Odżywianie: niektóre są samożywne (np. sinice prowadzą fotosyntezę), ale większość jest cudzożywna – rozkłada martwe szczątki, żyje z innymi organizmami albo pasożytuje.
- Oddychanie: tlenowe albo beztlenowe. Dla niektórych bakterii tlen jest wręcz szkodliwy, np. dla laseczek tężca.
- Rozmnażanie: przez podział komórki na dwie. W dobrych warunkach (ciepło, wilgoć, pokarm) podział może następować co 20–30 minut.
- Przetrwalniki: w złych warunkach niektóre bakterie tworzą przetrwalniki z grubą osłoną. Przetrwają suszę i wysoką temperaturę, a potem znów stają się zwykłymi komórkami.
Bakteria: jedna komórka bez jądra; rozmnaża się przez podział na dwie.
4Ile bakterii będzie po 2 godzinach?
- Bakteria dzieli się co 30 minut. 2 godziny = 120 minut, czyli 120 : 30 = 4 podziały.
- Po każdym podziale liczba się podwaja: 1 → 2 → 4 → 8 → 16 bakterii.
- Dlatego jedzenie zostawione w cieple szybko się psuje – lodówka spowalnia rozmnażanie bakterii.
„bakterie mają jądro, tylko bardzo małe”
Bakterie nie mają jądra – ich DNA leży w cytoplazmie.
Dlaczego jedzenie przechowuje się w lodówce?
W chłodzie bakterie dzielą się wolniej, więc jedzenie dłużej jest świeże.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Bakterie – budowa i czynności życiowe
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Bakteria: jedna komórka bez jądra; rozmnaża się przez podział na dwie.
- Odżywianie: niektóre są samożywne (np. sinice prowadzą fotosyntezę), ale większość jest cudzożywna – rozkłada martwe szczątki, żyje z innymi organizmami albo pasożytuje.
- Oddychanie: tlenowe albo beztlenowe. Dla niektórych bakterii tlen jest wręcz szkodliwy, np. dla laseczek tężca.
- Rozmnażanie: przez podział komórki na dwie. W dobrych warunkach (ciepło, wilgoć, pokarm) podział może następować co 20–30 minut.
- Przetrwalniki: w złych warunkach niektóre bakterie tworzą przetrwalniki z grubą osłoną. Przetrwają suszę i wysoką temperaturę, a potem znów stają się zwykłymi komórkami.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Czego nie ma komórka bakterii?
- Abłony komórkowej
- Bściany komórkowej
- Cjądra komórkowego
- Dcytoplazmy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: jądra komórkowego – DNA bakterii leży swobodnie w cytoplazmie.
Gdzie żyją bakterie?
- Atylko w organizmach chorych ludzi
- Btylko w glebie
- Ctylko w wodzie
- Dprawie wszędzie: w glebie, wodzie, powietrzu i w organizmach
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: prawie wszędzie: w glebie, wodzie, powietrzu i w organizmach – Bakterie zasiedlają niemal każde środowisko na Ziemi.
Jak rozmnażają się bakterie?
- Aprzez zarodniki w owocnikach
- Bprzez podział komórki na dwie
- Cprzez nasiona
- Dprzez pączkowanie jak drożdże
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: przez podział komórki na dwie – Z jednej komórki bakterii powstają dwie.
Bakteria dzieli się co 30 minut. Ile bakterii powstanie z jednej po 2 godzinach?
- A4
- B32
- C16
- D8
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 16 – 120 : 30 = 4 podziały, więc 1 → 2 → 4 → 8 → 16.
Do czego służą bakteriom wici?
- Ado oddychania
- Bdo ruchu
- Cdo fotosyntezy
- Ddo przechowywania DNA
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: do ruchu – Wici działają jak małe śruby napędowe.
Czym są przetrwalniki bakterii?
- Amłodymi bakteriami po podziale
- Bnasionami bakterii
- Cwirusami atakującymi bakterie
- Dformami odpornymi na suszę i wysoką temperaturę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: formami odpornymi na suszę i wysoką temperaturę – Przetrwalnik pozwala bakterii przeczekać złe warunki.
Które bakterie są samożywne?
- Asinice
- Bprątki gruźlicy
- Cbakterie salmonelli
- Dlaseczki tężca
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: sinice – Sinice prowadzą fotosyntezę.
Dlaczego jedzenie przechowuje się w lodówce?
- Azimno zwiększa ilość pokarmu dla bakterii
- Bw lodówce bakterie zamieniają się w wirusy
- Cniska temperatura spowalnia rozmnażanie bakterii
- Dzimno zabija wszystkie bakterie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: niska temperatura spowalnia rozmnażanie bakterii – W chłodzie bakterie dzielą się wolniej, więc jedzenie dłużej jest świeże.
Cały dział „Klasyfikacja, wirusy, bakterie i grzyby”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.