✎Ściąga z działu
Państwo Mieszka I
- Gród chronił ludzi, a drużyna pozwalała księciu zdobywać nowe ziemie i ściągać daniny.
- Książę to władca państwa, który nie ma korony królewskiej. Dynastia to ród, w którym władza przechodzi z ojca na syna.
- Gród to osada otoczona wałem z ziemi i drewna. Był schronieniem w czasie wojny i siedzibą księcia lub jego urzędnika. Najważniejsze grody to Gniezno i Poznań.
Chrzest Polski i koronacja Chrobrego
- 966 r. – chrzest Mieszka I; 1000 r. – zjazd gnieźnieński; 1025 r. – koronacja Bolesława Chrobrego.
- Chrzest to obrzęd przyjęcia do wspólnoty chrześcijan. Mieszko I przyjął go w 966 r. – to początek chrystianizacji, czyli szerzenia chrześcijaństwa w Polsce.
- Koronacja to uroczyste włożenie korony na głowę władcy. W 1025 r. Bolesław Chrobry został pierwszym królem Polski.
Rozbicie dzielnicowe
- 1138 r. – śmierć Bolesława Krzywoustego i początek rozbicia dzielnicowego.
- Bolesław Krzywousty chciał uniknąć walk między synami. W testamencie, czyli ostatniej woli, podzielił państwo na dzielnice – części rządzone przez osobnych książąt.
- Zasada senioratu: zwierzchnią władzę obejmuje zawsze najstarszy z rodu Piastów – senior. Dostawał on dodatkowo dzielnicę senioralną z Krakowem.
Krzyżacy i przemiany XIII wieku
- 1226 r. – Konrad Mazowiecki sprowadza Krzyżaków.
- Zakon rycerski to wspólnota rycerzy-zakonników: składali śluby jak mnisi, ale walczyli z poganami. Krzyżacy nosili białe płaszcze z czarnym krzyżem.
- Lokacja to założenie wsi lub miasta według nowych zasad, często na prawie niemieckim. Przybywali osadnicy z Niemiec, ale lokowano też wsie miejscowych chłopów.
Ostatni Piastowie: Łokietek i Kazimierz Wielki
- 1320 r. – koronacja Łokietka; 1364 r. – Akademia Krakowska; 1370 r. – śmierć Kazimierza Wielkiego.
Polska i Litwa pod Jagiellonami
- 1385 r. – unia w Krewie; 15 lipca 1410 r. – Grunwald; 1466 r. – II pokój toruński.
- 15 lipca 1410 r. pod Grunwaldem wojska polsko-litewskie pod wodzą Jagiełły rozbiły armię zakonu. Zginął wielki mistrz Ulrich von Jungingen.
- II pokój toruński (1466 r.): Polska odzyskała Pomorze Gdańskie z Gdańskiem i zyskała m.in. ziemię chełmińską i Malbork. Reszta państwa zakonnego stała się lennem Polski – wielki mistrz musiał składać królowi przysięgę wierności.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Od nazwy którego plemienia pochodzi nazwa Polska?
- APomorzan
- BPolan
- CWiślan
- DMazowszan
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Polan – Polanie mieszkali na terenie dzisiejszej Wielkopolski.
Kto był pierwszym władcą Polski znanym ze źródeł pisanych?
- AMieszko II
- BMieszko I
- CBolesław Chrobry
- DWładysław Łokietek
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Mieszko I – Mieszko I z dynastii Piastów panował od ok. 960 r.
Jak nazywało się stałe wojsko księcia?
- Apospolite ruszenie
- Blegion
- Cdrużyna
- Dhusaria
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: drużyna – Drużyna to wojownicy stale służący księciu i utrzymywani z danin.
W którym roku Mieszko I przyjął chrzest?
- A965 r.
- B1025 r.
- C1000 r.
- D966 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 966 r. – Chrzest Mieszka w 966 r. to początek chrystianizacji Polski.
Kto został koronowany na pierwszego króla Polski w 1025 r.?
- AMieszko I
- BMieszko II
- COtton III
- DBolesław Chrobry
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Bolesław Chrobry – Bolesław Chrobry był synem Mieszka I i Dobrawy.
Jaki polityczny powód przyjęcia chrztu miał Mieszko I?
- Achciał rozwiązać drużynę
- Bchciał zostać cesarzem
- Cchciał odebrać niemieckim sąsiadom pretekst do najazdów
- Dchciał zakazać używania pisma
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: chciał odebrać niemieckim sąsiadom pretekst do najazdów – Państwo chrześcijańskie trudniej było atakować pod hasłem nawracania pogan.
W którym roku zmarł Bolesław Krzywousty?
- A1025 r.
- B1138 r.
- C1226 r.
- D1102 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 1138 r. – Po jego śmierci w 1138 r. zaczęło się rozbicie dzielnicowe.
Jak nazywamy okres podziału Polski po 1138 r.?
- Apotop
- Brozbicie dzielnicowe
- Cmonarchia stanowa
- Dunia personalna
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: rozbicie dzielnicowe – Państwo podzielono na dzielnice rządzone przez osobnych książąt.
Co otrzymywał senior oprócz własnej dzielnicy?
- Atytuł cesarza
- BPomorze Gdańskie
- Cdzielnicę senioralną z Krakowem
- Dwszystkie dzielnice na własność
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: dzielnicę senioralną z Krakowem – Dzielnica senioralna z Krakowem należała do najstarszego Piasta.
Kto sprowadził Krzyżaków do Polski?
- AKazimierz Wielki
- BMieszko I
- CKonrad Mazowiecki
- DBolesław Chrobry
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Konrad Mazowiecki – Konrad Mazowiecki chciał, aby zakon bronił Mazowsza przed Prusami.
W którym roku sprowadzono Krzyżaków?
- A1385 r.
- B1138 r.
- C1226 r.
- D1320 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 1226 r. – W 1226 r. Krzyżacy otrzymali ziemię chełmińską.
Po co Konrad Mazowiecki sprowadził Krzyżaków?
- Ado obrony Mazowsza przed Prusami
- Bdo walki z Mongołami
- Cdo handlu zbożem
- Ddo budowy uniwersytetu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: do obrony Mazowsza przed Prusami – Książę liczył, że zakon pokona pogańskich Prusów.
Kto koronował się na króla Polski w 1320 r.?
- AKazimierz Wielki
- BWładysław Łokietek
- CBolesław Krzywousty
- DLudwik Węgierski
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Władysław Łokietek – Koronacja Łokietka w Krakowie to umowny koniec rozbicia dzielnicowego.
Kto założył Akademię Krakowską w 1364 r.?
- AJadwiga
- BWładysław Łokietek
- CMieszko I
- DKazimierz Wielki
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Kazimierz Wielki – Akademia Krakowska była pierwszym uniwersytetem w Polsce.
W którym roku zmarł Kazimierz Wielki?
- A1370 r.
- B1364 r.
- C1320 r.
- D1333 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 1370 r. – Jego śmierć zakończyła panowanie Piastów na polskim tronie.
W którym roku zawarto unię w Krewie?
- A1410 r.
- B1466 r.
- C1364 r.
- D1385 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 1385 r. – Unia w Krewie zapowiedziała połączenie Polski i Litwy wspólnym władcą.
Kto w 1386 r. został królem Polski?
- AKonrad Mazowiecki
- BKazimierz Wielki
- CZawisza Czarny
- DWładysław Jagiełło
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Władysław Jagiełło – Jagiełło przyjął chrzest i poślubił królową Jadwigę.
Kiedy rozegrała się bitwa pod Grunwaldem?
- A1411 r.
- B1466 r.
- C15 lipca 1409 r.
- D15 lipca 1410 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 15 lipca 1410 r. – Pod Grunwaldem wojska polsko-litewskie rozbiły armię krzyżacką.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.