1Od plemion do państwa
- Słowianie żyli w plemionach. Na terenie dzisiejszej Wielkopolski mieszkali Polanie – od nich pochodzi nazwa Polski.
- Ok. 960 r. władzę objął Mieszko I z dynastii Piastów. To pierwszy władca Polski znany ze źródeł pisanych.
- Książę to władca państwa, który nie ma korony królewskiej. Dynastia to ród, w którym władza przechodzi z ojca na syna.
2Gród i drużyna – filary władzy
- Gród to osada otoczona wałem z ziemi i drewna. Był schronieniem w czasie wojny i siedzibą księcia lub jego urzędnika. Najważniejsze grody to Gniezno i Poznań.
- Drużyna to stałe wojsko księcia, utrzymywane z danin. Kupiec Ibrahim ibn Jakub pisał, że Mieszko miał ok. 3 tysięcy wojowników.
- Dzięki drużynie Mieszko podporządkował sąsiednie plemiona: przyłączył Pomorze, a później Śląsk i Małopolskę. W 972 r. pokonał pod Cedynią niemieckiego margrabiego Hodona.
Kto był pierwszym władcą Polski znanym ze źródeł pisanych?
Mieszko I z dynastii Piastów panował od ok. 960 r.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Dobrawa
- W 965 r. Mieszko poślubił czeską księżniczkę Dobrawę. Czesi byli już chrześcijanami, więc ten ślub przygotował chrzest księcia w 966 r.
4Skąd to wiemy?
- Źródła pisane: kroniki, np. kronika Galla Anonima, spisana ponad 100 lat po śmierci Mieszka, i relacje kupców.
- Źródła materialne: wykopaliska archeologiczne – resztki wałów grodów w Gnieźnie i na Ostrowie Tumskim w Poznaniu, broń i ozdoby.
- Oba rodzaje źródeł uzupełniają się. Poszukaj grodziska, czyli śladu dawnego grodu, w swojej okolicy.
Gród chronił ludzi, a drużyna pozwalała księciu zdobywać nowe ziemie i ściągać daniny.
Nazywanie Mieszka I królem. Był księciem – pierwszym królem Polski został dopiero jego syn, Bolesław Chrobry, w 1025 r.
Które źródło jest źródłem materialnym o czasach Mieszka I?
Źródła materialne to przedmioty i budowle, np. wały, broń i ozdoby.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Państwo Mieszka I
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Gród chronił ludzi, a drużyna pozwalała księciu zdobywać nowe ziemie i ściągać daniny.
- Książę to władca państwa, który nie ma korony królewskiej. Dynastia to ród, w którym władza przechodzi z ojca na syna.
- Gród to osada otoczona wałem z ziemi i drewna. Był schronieniem w czasie wojny i siedzibą księcia lub jego urzędnika. Najważniejsze grody to Gniezno i Poznań.
- Drużyna to stałe wojsko księcia, utrzymywane z danin. Kupiec Ibrahim ibn Jakub pisał, że Mieszko miał ok. 3 tysięcy wojowników.
- Źródła pisane: kroniki, np. kronika Galla Anonima, spisana ponad 100 lat po śmierci Mieszka, i relacje kupców.
- Źródła materialne: wykopaliska archeologiczne – resztki wałów grodów w Gnieźnie i na Ostrowie Tumskim w Poznaniu, broń i ozdoby.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Od nazwy którego plemienia pochodzi nazwa Polska?
- APomorzan
- BPolan
- CWiślan
- DMazowszan
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Polan – Polanie mieszkali na terenie dzisiejszej Wielkopolski.
Kto był pierwszym władcą Polski znanym ze źródeł pisanych?
- AMieszko II
- BMieszko I
- CBolesław Chrobry
- DWładysław Łokietek
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Mieszko I – Mieszko I z dynastii Piastów panował od ok. 960 r.
Jak nazywało się stałe wojsko księcia?
- Apospolite ruszenie
- Blegion
- Cdrużyna
- Dhusaria
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: drużyna – Drużyna to wojownicy stale służący księciu i utrzymywani z danin.
Czym był gród?
- Aosadą otoczoną wałem, siedzibą księcia lub jego urzędnika
- Bobozem kupców
- Cwsią bez umocnień
- Dklasztorem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: osadą otoczoną wałem, siedzibą księcia lub jego urzędnika – Gród chronił ludzi i był ośrodkiem władzy.
Które grody były najważniejsze w państwie Mieszka I?
- AKraków i Warszawa
- BGniezno i Poznań
- CGdańsk i Toruń
- DWilno i Lwów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Gniezno i Poznań – W Gnieźnie i Poznaniu znajdowały się siedziby księcia.
Kim była Dobrawa?
- Acórką Mieszka I
- Bczeską księżniczką, żoną Mieszka I
- Cniemiecką cesarzową
- Dkrólową z rodu Piastów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: czeską księżniczką, żoną Mieszka I – Dobrawa była chrześcijanką i pomogła przygotować chrzest Mieszka.
Czym różnił się książę od króla?
- Aksiążę nie mógł mieć wojska
- Bksiążę był wybierany przez chłopów
- Cksiążę rządził tylko jednym grodem
- Dksiążę nie miał korony królewskiej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: książę nie miał korony królewskiej – Mieszko I był księciem, a koronę zdobył dopiero jego syn.
Które źródło jest źródłem materialnym o czasach Mieszka I?
- Akronika Galla Anonima
- Brelacja Ibrahima ibn Jakuba
- Clegenda o Piaście
- Dwał grodu odkopany przez archeologów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: wał grodu odkopany przez archeologów – Źródła materialne to przedmioty i budowle, np. wały, broń i ozdoby.
Cały dział „Polska Piastów i Jagiellonów”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.