ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Polska Piastów i Jagiellonówklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/historia/ostatni-piastowie-lokietek-i-kazimierz-wielki/

Historia · Polska Piastów i Jagiellonów · kl. 5

Ostatni Piastowie: Łokietek i Kazimierz Wielki

Jak Władysław Łokietek zjednoczył Polskę, co zrobił Kazimierz Wielki i dlaczego rok 1370 był przełomem.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Zjednoczenie państwa

  • Pod koniec XIII w. książęta próbowali zjednoczyć ziemie polskie. Pomagał im Kościół – cała Polska miała jednego arcybiskupa w Gnieźnie.
  • Udało się to Władysławowi Łokietkowi (przydomek od niskiego wzrostu). Opanował Małopolskę i Wielkopolskę.
  • W 1320 r. koronował się w Krakowie na króla Polski – to umowny koniec rozbicia dzielnicowego.
  • Łokietek stracił Pomorze Gdańskie na rzecz Krzyżaków (1308 r.) i walczył z nimi, m.in. pod Płowcami (1331 r.). Poza królestwem zostały Śląsk i Mazowsze.

2Kazimierz Wielki (1333–1370)

  • Syn Łokietka, Kazimierz Wielki, wolał układy niż wojny. W 1343 r. zawarł z Krzyżakami pokój w Kaliszu i odzyskał Kujawy oraz ziemię dobrzyńską.
  • Od 1340 r. przyłączał Ruś Halicką ze Lwowem – państwo powiększyło się na wschodzie.
  • Budował zamki i mury miejskie. Mówiono, że „zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną”.
  • Spisał prawa w statutach (zbiorach praw), by w kraju sądzono według jednych zasad.
  • W 1364 r. założył Akademię Krakowską – pierwszy uniwersytet w Polsce.
  • W XIV w. zaczęła się kształtować monarchia stanowa: król rządził, ale radził się przedstawicieli stanów – duchowieństwa, rycerstwa i mieszczan.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co oznacza powiedzenie, że Kazimierz Wielki „zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną”?

3Koniec dynastii (1370 r.)

  • Kazimierz Wielki zmarł w 1370 r. bez syna. Był ostatnim Piastem na polskim tronie (inni Piastowie rządzili jeszcze na Mazowszu i Śląsku).
  • Królem został jego siostrzeniec, Ludwik Węgierski.
1138Śmierć Bolesława Krzywoustegopoczątek rozbicia dzielnicowego1226Sprowadzenie KrzyżakówKonrad Mazowiecki1308Krzyżacy zajmują Pomorze GdańskiePolska traci dostęp do morza1320Koronacja Władysława Łokietkaumowny koniec rozbicia1333Królem zostaje Kazimierz Wielkisyn Łokietkaod 1340Przyłączanie Rusi Halickiejze Lwowem1343Pokój w Kaliszupowrót Kujaw i ziemi dobrzyńskiej1364Akademia Krakowskapierwszy uniwersytet w Polsce1370Śmierć Kazimierza Wielkiegokoniec Piastów na polskim tronie
Od rozbicia do 1370 r.
Zapamiętaj

1320 r. – koronacja Łokietka; 1364 r. – Akademia Krakowska; 1370 r. – śmierć Kazimierza Wielkiego.

Uwaga na błąd

„Akademię Krakowską założył Władysław Łokietek” – założył ją jego syn, Kazimierz Wielki, w 1364 r.

✎Ściąga: Ostatni Piastowie: Łokietek i Kazimierz Wielki

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • 1320 r. – koronacja Łokietka; 1364 r. – Akademia Krakowska; 1370 r. – śmierć Kazimierza Wielkiego.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kto koronował się na króla Polski w 1320 r.?

    1. AKazimierz Wielki
    2. BWładysław Łokietek
    3. CBolesław Krzywousty
    4. DLudwik Węgierski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Władysław Łokietek – Koronacja Łokietka w Krakowie to umowny koniec rozbicia dzielnicowego.

  2. Kto założył Akademię Krakowską w 1364 r.?

    1. AJadwiga
    2. BWładysław Łokietek
    3. CMieszko I
    4. DKazimierz Wielki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Kazimierz Wielki – Akademia Krakowska była pierwszym uniwersytetem w Polsce.

  3. W którym roku zmarł Kazimierz Wielki?

    1. A1370 r.
    2. B1364 r.
    3. C1320 r.
    4. D1333 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 1370 r. – Jego śmierć zakończyła panowanie Piastów na polskim tronie.

  4. Jak nazywamy ustrój, w którym król rządzi, radząc się przedstawicieli stanów?

    1. Arozbicie dzielnicowe
    2. Bpryncypat
    3. Cunia personalna
    4. Dmonarchia stanowa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: monarchia stanowa – W monarchii stanowej król współpracował z duchowieństwem, rycerstwem i mieszczanami.

  5. Którą ziemię przyłączał od 1340 r. Kazimierz Wielki?

    1. AMazowsze
    2. BRuś Halicką
    3. CPomorze Gdańskie
    4. DŚląsk
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Ruś Halicką – Dzięki Rusi Halickiej ze Lwowem państwo powiększyło się na wschodzie.

  6. Kto został królem Polski po śmierci Kazimierza Wielkiego?

    1. AWładysław Łokietek
    2. BBolesław Krzywousty
    3. CLudwik Węgierski
    4. DWładysław Jagiełło
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Ludwik Węgierski – Ludwik Węgierski był siostrzeńcem Kazimierza Wielkiego.

  7. Którą ziemię Władysław Łokietek utracił na rzecz Krzyżaków w 1308 r.?

    1. ARuś Halicką
    2. BWielkopolskę
    3. CPomorze Gdańskie
    4. DMałopolskę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Pomorze Gdańskie – Krzyżacy zajęli Pomorze Gdańskie i odcięli Polskę od morza.

  8. Co oznacza powiedzenie, że Kazimierz Wielki „zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną”?

    1. Aże spalił drewniane miasta
    2. Bże zbudował wiele zamków i murów miejskich
    3. Cże sprowadzał cegły z Węgier
    4. Dże zakazał budowania z drewna
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: że zbudował wiele zamków i murów miejskich – Za jego panowania powstało kilkadziesiąt murowanych zamków i murów miejskich.

Cały dział „Polska Piastów i Jagiellonów”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 5

Średniowieczne społeczeństwoZasięg chrześcijaństwa w średniowiecznej EuropieŻycie codzienne i kultura średniowieczaPaństwo Mieszka IChrzest Polski i koronacja ChrobregoRozbicie dzielnicoweKrzyżacy i przemiany XIII wiekuPolska i Litwa pod JagiellonamiWielkie odkrycia geograficzneRenesans i reformacjaZłoty wiek: gospodarka i społeczeństwoRenesans w Polsce i kultura złotego wiekuUnia lubelska i wolna elekcjaRzeczpospolita w XVII wiekuSkutki wojen i kultura barokowaBlaski i cienie ustroju RzeczypospolitejŻycie codzienne w Rzeczypospolitej w XVIII wiekuPraca ze źródłem i mapą historyczną