✎Ściąga z działu
Ziemia w Układzie Słonecznym
- Kolejność planet zapamiętasz zdaniem: Mój Wujek Zbigniew Ma Jamnika Szalonego Urwisa Niesfornego.
- Układ Słoneczny to Słońce i wszystkie ciała niebieskie, które krążą wokół niego.
- Słońce jest gwiazdą – ogromną, gorącą kulą gazów, która sama świeci. Planety same nie świecą, tylko odbijają światło Słońca.
Ruch obrotowy Ziemi i jego skutki
- Najkrótszy cień w ciągu dnia = górowanie Słońca = południe słoneczne.
- Ruch obrotowy to obrót Ziemi wokół własnej osi. Oś to umowna prosta przechodząca przez biegun północny i biegun południowy.
- Wysokość Słońca to kąt między promieniami Słońca a powierzchnią Ziemi (horyzontem). Rano i wieczorem jest mała, w południe – największa.
Czas słoneczny i strefowy
- 15° długości geograficznej = 1 godzina; 1° = 4 minuty.
- Czas słoneczny zależy od położenia Słońca: gdy Słońce góruje, jest południe słoneczne (12:00).
- Dane: w Zgorzelcu (15°E) jest południe słoneczne, 12:00. Szukamy czasu słonecznego w miejscu na 24°E (wschodni kraniec Polski).
Ruch obiegowy Ziemi i pory roku
- Pory roku są skutkiem ruchu obiegowego i nachylenia osi Ziemi.
- Ruch obiegowy to wędrówka Ziemi wokół Słońca po orbicie (prawie kole), z zachodu na wschód.
- Oś Ziemi jest nachylona do płaszczyzny orbity pod kątem ok. 66°34′ i przez cały rok wskazuje ten sam kierunek.
Strefy oświetlenia Ziemi a strefy klimatyczne i krajobrazowe
- Stref oświetlenia jest 5: 1 gorąca, 2 umiarkowane, 2 podbiegunowe.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Które ciało niebieskie w Układzie Słonecznym samo świeci?
- AJowisz
- BZiemia
- CKsiężyc
- DSłońce
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Słońce – Słońce jest gwiazdą, a planety i Księżyc tylko odbijają jego światło.
Która planeta jest trzecia od Słońca?
- AWenus
- BMars
- CZiemia
- DJowisz
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Ziemia – Kolejność: Merkury, Wenus, Ziemia, Mars…
Ile planet krąży wokół Słońca?
- A7
- B10
- C9
- D8
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 8 – Od 2006 r. Pluton jest planetą karłowatą, więc planet jest 8.
W jakim kierunku obraca się Ziemia?
- Az północy na południe
- Bz zachodu na wschód
- Cz południa na północ
- Dze wschodu na zachód
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: z zachodu na wschód – Dlatego Słońce wschodzi na wschodzie, a zachodzi na zachodzie.
Ile trwa jeden obrót Ziemi wokół osi?
- Aok. 365 dni
- Bok. 12 godzin
- Cok. 24 godziny
- Dok. 30 dni
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: ok. 24 godziny – Pełny obrót trwa ok. doby; 365 dni to ruch obiegowy.
Co jest skutkiem ruchu obrotowego Ziemi?
- Anastępowanie po sobie dnia i nocy
- Bzmiana długości dnia w ciągu roku
- Cdzień polarny
- Dwystępowanie pór roku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: następowanie po sobie dnia i nocy – Pory roku i dzień polarny to skutki ruchu obiegowego i nachylenia osi.
O ile stopni obraca się Ziemia w ciągu 1 godziny?
- A24°
- B4°
- C1°
- D15°
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 15° – 360° : 24 h = 15° na godzinę.
Różnica długości geograficznej dwóch miejsc to 1°. Jaka jest różnica czasu słonecznego?
- A4 minuty
- B15 minut
- C1 minuta
- D1 godzina
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 4 minuty – 60 min : 15° = 4 min na 1°.
W Zgorzelcu (15°E) jest 12:00 czasu słonecznego. Która godzina słoneczna jest w miejscu na 24°E?
- A11:24
- B13:00
- C12:36
- D12:09
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 12:36 – 9° · 4 min = 36 min; na wschód dodajemy.
Ile trwa jeden obieg Ziemi wokół Słońca?
- Aok. 365 dni i 6 godzin
- Bok. 366 dni i 12 godzin
- Cdokładnie 360 dni
- Dok. 24 godziny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: ok. 365 dni i 6 godzin – Dodatkowe 6 h co 4 lata dają rok przestępny.
Nad którym równoleżnikiem Słońce jest w zenicie ok. 22 czerwca?
- Anad zwrotnikiem Koziorożca
- Bnad równikiem
- Cnad zwrotnikiem Raka
- Dnad kołem podbiegunowym północnym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: nad zwrotnikiem Raka – 22 VI półkula północna jest zwrócona ku Słońcu.
Kiedy na całej Ziemi dzień trwa tyle co noc?
- Aok. 21 marca i 23 września
- Bok. 22 czerwca i 22 grudnia
- Cok. 22 czerwca
- Dtylko 1 stycznia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: ok. 21 marca i 23 września – To równonoce – Słońce jest w zenicie nad równikiem.
Ile jest stref oświetlenia Ziemi?
- A4
- B7
- C5
- D3
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 5 – Jedna gorąca, dwie umiarkowane i dwie podbiegunowe.
Między jakimi równoleżnikami leży strefa gorąca?
- Amiędzy zwrotnikiem Raka a zwrotnikiem Koziorożca
- Bmiędzy równikiem a zwrotnikiem Raka
- Cmiędzy kołami podbiegunowymi
- Dmiędzy zwrotnikiem a kołem podbiegunowym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: między zwrotnikiem Raka a zwrotnikiem Koziorożca – Strefa gorąca to strefa międzyzwrotnikowa.
W której strefie oświetlenia występują dzień i noc polarna?
- Aw gorącej
- Bw podbiegunowej
- Cwe wszystkich strefach
- Dw umiarkowanej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: w podbiegunowej – Dzień i noc polarna występują za kołami podbiegunowymi.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.