1Słońce i planety
- Układ Słoneczny to Słońce i wszystkie ciała niebieskie, które krążą wokół niego.
- Słońce jest gwiazdą – ogromną, gorącą kulą gazów, która sama świeci. Planety same nie świecą, tylko odbijają światło Słońca.
- Wokół Słońca krąży 8 planet. Kolejność od Słońca: Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun.
- Cztery pierwsze to planety skaliste (małe, twarde). Cztery dalsze to olbrzymy zbudowane głównie z gazów i lodu – największy jest Jowisz.
Kolejność planet zapamiętasz zdaniem: Mój Wujek Zbigniew Ma Jamnika Szalonego Urwisa Niesfornego.
2Inne ciała niebieskie
- Księżyc to naturalny satelita, który krąży wokół planety. Ziemia ma jeden Księżyc, oddalony o ok. 384 tys. km.
- Planetoidy to skalne bryły; najwięcej jest ich w pasie między Marsem a Jowiszem. Pluton od 2006 r. jest planetą karłowatą.
- Kometa to bryła lodu i pyłu; blisko Słońca tworzy świecący warkocz.
- Meteor to świetlny ślad okruchu skalnego spalającego się w atmosferze („spadająca gwiazda”). Okruch, który doleci do powierzchni Ziemi, to meteoryt.
„Spadająca gwiazda” to nie gwiazda, tylko meteor – mały okruch, który spala się w atmosferze.
Gdzie znajduje się najwięcej planetoid?
Pas planetoid leży między orbitami Marsa i Jowisza.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Ziemia – nasza planeta
- Ziemia jest 3. planetą od Słońca, średnio ok. 150 mln km od niego.
- Ma kształt kuli lekko spłaszczonej przy biegunach. Obwód Ziemi wzdłuż równika to ok. 40 tys. km.
- Tylko na Ziemi znamy życie: jest tu woda w stanie ciekłym, atmosfera z tlenem i odpowiednia temperatura.
- Ziemia wykonuje dwa ruchy: obrotowy (wokół własnej osi) i obiegowy (wokół Słońca).
✎Ściąga: Ziemia w Układzie Słonecznym
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Kolejność planet zapamiętasz zdaniem: Mój Wujek Zbigniew Ma Jamnika Szalonego Urwisa Niesfornego.
- Układ Słoneczny to Słońce i wszystkie ciała niebieskie, które krążą wokół niego.
- Słońce jest gwiazdą – ogromną, gorącą kulą gazów, która sama świeci. Planety same nie świecą, tylko odbijają światło Słońca.
- Księżyc to naturalny satelita, który krąży wokół planety. Ziemia ma jeden Księżyc, oddalony o ok. 384 tys. km.
- Planetoidy to skalne bryły; najwięcej jest ich w pasie między Marsem a Jowiszem. Pluton od 2006 r. jest planetą karłowatą.
- Kometa to bryła lodu i pyłu; blisko Słońca tworzy świecący warkocz.
- Meteor to świetlny ślad okruchu skalnego spalającego się w atmosferze („spadająca gwiazda”). Okruch, który doleci do powierzchni Ziemi, to meteoryt.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Które ciało niebieskie w Układzie Słonecznym samo świeci?
- AJowisz
- BZiemia
- CKsiężyc
- DSłońce
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Słońce – Słońce jest gwiazdą, a planety i Księżyc tylko odbijają jego światło.
Która planeta jest trzecia od Słońca?
- AWenus
- BMars
- CZiemia
- DJowisz
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Ziemia – Kolejność: Merkury, Wenus, Ziemia, Mars…
Ile planet krąży wokół Słońca?
- A7
- B10
- C9
- D8
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 8 – Od 2006 r. Pluton jest planetą karłowatą, więc planet jest 8.
Świetlny ślad okruchu spalającego się w atmosferze to
- Ameteor
- Bplanetoida
- Cmeteoryt
- Dkometa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: meteor – Meteoryt to okruch, który doleciał do powierzchni Ziemi.
Gdzie znajduje się najwięcej planetoid?
- Amiędzy Merkurym a Słońcem
- Bw pasie między Marsem a Jowiszem
- Cmiędzy Ziemią a Księżycem
- Dza Neptunem, w pasie komet
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: w pasie między Marsem a Jowiszem – Pas planetoid leży między orbitami Marsa i Jowisza.
Która planeta jest największa?
- ASaturn
- BNeptun
- CJowisz
- DZiemia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Jowisz – Jowisz to największy z gazowych olbrzymów.
Średnia odległość Ziemi od Słońca wynosi ok.
- A40 tys. km
- B15 mln km
- C150 mln km
- D384 tys. km
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 150 mln km – 384 tys. km to odległość do Księżyca, a 40 tys. km – obwód Ziemi.
Jaki kształt ma Ziemia?
- Akuli spłaszczonej przy równiku
- Bkuli lekko spłaszczonej przy biegunach
- Cidealnej kuli
- Ddysku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: kuli lekko spłaszczonej przy biegunach – Ziemia jest nieco spłaszczona przy biegunach, a najszersza na równiku.
Cały dział „Ruchy Ziemi”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.