Czas słoneczny i strefowy – ściąga i quiz

ogarniam.edu.pl · Geografia · Ruchy Ziemiklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/geografia/czas-sloneczny-i-strefowy/

Czas słoneczny i strefowy

Nauczysz się, skąd biorą się różnice czasu na Ziemi, czym są strefy czasowe i jak obliczać czas w innym miejscu.

1Czas słoneczny

Czas słoneczny zależy od położenia Słońca: gdy Słońce góruje, jest południe słoneczne (12:00).
Ziemia obraca się o 360° w 24 h, więc w ciągu 1 h obraca się o 15°, a o 1° w 4 minuty.
Każdy południk ma własny czas słoneczny. Na wschodzie jest „później”, bo tam Słońce wschodzi i góruje wcześniej.

Zapamiętaj

15° długości geograficznej = 1 godzina; 1° = 4 minuty.

2Przykład krok po kroku

Dane: w Zgorzelcu (15°E) jest południe słoneczne, 12:00. Szukamy czasu słonecznego w miejscu na 24°E (wschodni kraniec Polski).
Różnica długości: 24° − 15° = 9°.
Różnica czasu: 9 · 4 min = 36 min.
Kierunek: szukane miejsce leży na wschód, więc dodajemy: 12:00 + 0:36.
Odpowiedź: na 24°E jest 12:36 czasu słonecznego.

Sprawdź, czy rozumiesz

Różnica długości geograficznej dwóch miejsc to 1°. Jaka jest różnica czasu słonecznego?

3Strefy czasowe i czas urzędowy

Gdyby każde miasto miało własny czas, trudno byłoby układać rozkłady jazdy. Dlatego Ziemię podzielono na 24 strefy czasowe, każda ma ok. 15° szerokości.
W całej strefie obowiązuje jeden czas strefowy. Sąsiednie strefy różnią się o 1 h. Państwa ustalają czas urzędowy, a granice stref często biegną wzdłuż granic państw.
Polska ma czas środkowoeuropejski (strefa południka 15°E): zimą UTC+1, a latem czas letni UTC+2.
Przykład: w Warszawie zimą jest 12:00. W Londynie (UTC) jest wtedy 11:00, w Moskwie (UTC+3) – 14:00.

Sąsiednie strefy czasowe różnią się o 1 godzinę.

Uwaga na błąd

Idąc na wschód, godziny dodajemy, a na zachód – odejmujemy. Nie odwrotnie!

4Linia zmiany daty

Linia zmiany daty biegnie w pobliżu południka 180°, głównie przez Ocean Spokojny.
Gdy przekraczamy ją, płynąc na zachód (z Ameryki do Azji), dodajemy jeden dzień. Płynąc na wschód, cofamy datę o jeden dzień.

Sprawdź, czy rozumiesz

Statek płynie z Ameryki do Azji i przekracza linię zmiany daty. Co trzeba zrobić z datą?

✎Ściąga: Czas słoneczny i strefowy

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

15° długości geograficznej = 1 godzina; 1° = 4 minuty.
Czas słoneczny zależy od położenia Słońca: gdy Słońce góruje, jest południe słoneczne (12:00).
Dane: w Zgorzelcu (15°E) jest południe słoneczne, 12:00. Szukamy czasu słonecznego w miejscu na 24°E (wschodni kraniec Polski).
Różnica długości: 24° − 15° = 9°.
Różnica czasu: 9 · 4 min = 36 min.
Kierunek: szukane miejsce leży na wschód, więc dodajemy: 12:00 + 0:36.
Odpowiedź: na 24°E jest 12:36 czasu słonecznego.
Linia zmiany daty biegnie w pobliżu południka 180°, głównie przez Ocean Spokojny.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

O ile stopni obraca się Ziemia w ciągu 1 godziny?
1. A24°
2. B4°
3. C1°
4. D15°
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 15° – 360° : 24 h = 15° na godzinę.
Różnica długości geograficznej dwóch miejsc to 1°. Jaka jest różnica czasu słonecznego?
1. A4 minuty
2. B15 minut
3. C1 minuta
4. D1 godzina
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 4 minuty – 60 min : 15° = 4 min na 1°.
W Zgorzelcu (15°E) jest 12:00 czasu słonecznego. Która godzina słoneczna jest w miejscu na 24°E?
1. A11:24
2. B13:00
3. C12:36
4. D12:09
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 12:36 – 9° · 4 min = 36 min; na wschód dodajemy.
W miejscu na 20°E jest 12:00 czasu słonecznego. Która godzina słoneczna jest na 15°E?
1. A12:20
2. B11:40
3. C12:05
4. D11:55
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 11:40 – 5° · 4 min = 20 min; na zachód odejmujemy.
Ile jest głównych stref czasowych na Ziemi?
1. A15
2. B12
3. C360
4. D24
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 24 – Doba ma 24 h, a każda strefa ok. 15°.
Jaki czas urzędowy obowiązuje w Polsce zimą?
1. AUTC+1
2. BUTC+2
3. CUTC
4. DUTC+3
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: UTC+1 – Polska ma czas środkowoeuropejski, latem czas letni UTC+2.
Zimą w Warszawie (UTC+1) jest 12:00. Która godzina jest w Moskwie (UTC+3)?
1. A15:00
2. B14:00
3. C13:00
4. D10:00
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 14:00 – Moskwa leży o 2 strefy na wschód, więc dodajemy 2 h.
Statek płynie z Ameryki do Azji i przekracza linię zmiany daty. Co trzeba zrobić z datą?
1. Adodać jeden dzień
2. Bnic nie zmieniać
3. Ccofnąć datę o jeden dzień
4. Ddodać jedną godzinę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: dodać jeden dzień – Płynąc na zachód przez linię zmiany daty, dodajemy dzień.

Cały dział „Ruchy Ziemi”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 8 🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Geografia, klasa 6

Ziemia w Układzie Słonecznym Ruch obrotowy Ziemi i jego skutki Ruch obiegowy Ziemi i pory roku Strefy oświetlenia Ziemi a strefy klimatyczne i krajobrazowe Szerokość i długość geograficzna Położenie punktów i obszarów, rozciągłość i GPS Położenie i granice Europy Państwa Europy i Unia Europejska Ukształtowanie powierzchni Europy Islandia – wulkany i trzęsienia ziemi a granice płyt Klimat Europy Ludność Europy i starzenie się społeczeństw Migracje w Europie i społeczeństwa wielokulturowe Londyn i Paryż – europejskie metropolie Źródła energii w Europie Francja – przemysł, usługi i rolnictwo Turystyka w Europie Południowej Niemcy – przemiany przemysłu w Nadrenii Północnej-Westfalii Litwa i Białoruś – dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe Czechy i Słowacja – atrakcje turystyczne Ukraina – zasoby, gospodarka i skutki wojny Rosja – zróżnicowanie środowiska przyrodniczego Relacje Polski z sąsiadami