ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Ruchy Ziemiklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/geografia/ruch-obiegowy-ziemi-i-pory-roku/

Geografia · Ruchy Ziemi · kl. 6

Ruch obiegowy Ziemi i pory roku

Zrozumiesz, dlaczego mamy pory roku, kiedy dzień jest najdłuższy i czym są dzień i noc polarna.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Ruch obiegowy

  • Ruch obiegowy to wędrówka Ziemi wokół Słońca po orbicie (prawie kole), z zachodu na wschód.
  • Jeden obieg trwa ok. 365 dni i 6 godzin, czyli rok. Co 4 lata z tych 6 godzin robi się dodatkowy dzień – rok przestępny ma 366 dni.
  • Oś Ziemi jest nachylona do płaszczyzny orbity pod kątem ok. 66°34′ i przez cały rok wskazuje ten sam kierunek.
  • Ruch obiegowy pokazujemy na modelu – tellurium.
SłońceNNNNok. 22 VIprzesilenie letnieok. 22 XIIprzesilenie zimoweok. 21 IIIrównonoc wiosennaok. 23 IXrównonoc jesiennaoś Ziemi przez cały rok nachylona w tę samą stronę
Położenie Ziemi na orbicie w pierwszych dniach astronomicznych pór roku.

2Oświetlenie Ziemi w ciągu roku

  • Przez nachylenie osi ku Słońcu zwraca się raz półkula północna, a raz południowa. Zmienia się wysokość Słońca i długość dnia – powstają pory roku.
DataPoczątek pory roku (półkula N)Słońce w zenicie nad
ok. 21 IIIwiosna – równonoc wiosennarównikiem
ok. 22 VIlato – przesilenie letniezwrotnikiem Raka
ok. 23 IXjesień – równonoc jesiennarównikiem
ok. 22 XIIzima – przesilenie zimowezwrotnikiem Koziorożca
  • Zenit to punkt na niebie dokładnie nad głową (Słońce świeci wtedy pionowo).
  • W dniach równonocy na całej Ziemi dzień trwa tyle co noc.
Ndzień polarnynoc polarnaok. 22 VIprzesilenie letnieNdzień = nocdzień = nocok. 21 III i 23 IXrównonoceNnoc polarnadzień polarnyok. 22 XIIprzesilenie zimoweSłońce w zenicie w południenoc
Oświetlenie Ziemi w dniach przesileń i równonocy.
Sprawdź, czy rozumiesz

Ile trwa jeden obieg Ziemi wokół Słońca?

3Dzień i noc polarna

  • Dzień polarny – Słońce nie zachodzi przez całą dobę lub dłużej. Noc polarna – Słońce nie wschodzi.
  • Występują za kołami podbiegunowymi. Na kole podbiegunowym trwają jedną dobę, a na biegunie – około pół roku.
  • 22 VI za kołem podbiegunowym północnym trwa dzień polarny, a za południowym – noc polarna. 22 XII jest odwrotnie.

4Pory roku w Polsce

  • W Warszawie ok. 22 VI dzień trwa prawie 17 h, a Słońce w południe stoi na ok. 61°. Ok. 22 XII dzień trwa niecałe 8 h, a Słońce wznosi się tylko na ok. 14°.
Zapamiętaj

Pory roku są skutkiem ruchu obiegowego i nachylenia osi Ziemi.

Uwaga na błąd

Pory roku nie zależą od odległości od Słońca – Ziemia jest najbliżej Słońca w styczniu, gdy u nas jest zima.

Sprawdź, czy rozumiesz

Na biegunie północnym dzień polarny trwa ok.

✎Ściąga: Ruch obiegowy Ziemi i pory roku

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Pory roku są skutkiem ruchu obiegowego i nachylenia osi Ziemi.
  • Ruch obiegowy to wędrówka Ziemi wokół Słońca po orbicie (prawie kole), z zachodu na wschód.
  • Oś Ziemi jest nachylona do płaszczyzny orbity pod kątem ok. 66°34′ i przez cały rok wskazuje ten sam kierunek.
  • Zenit to punkt na niebie dokładnie nad głową (Słońce świeci wtedy pionowo).
  • Dzień polarny – Słońce nie zachodzi przez całą dobę lub dłużej. Noc polarna – Słońce nie wschodzi.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Ile trwa jeden obieg Ziemi wokół Słońca?

    1. Aok. 365 dni i 6 godzin
    2. Bok. 366 dni i 12 godzin
    3. Cdokładnie 360 dni
    4. Dok. 24 godziny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ok. 365 dni i 6 godzin – Dodatkowe 6 h co 4 lata dają rok przestępny.

  2. Nad którym równoleżnikiem Słońce jest w zenicie ok. 22 czerwca?

    1. Anad zwrotnikiem Koziorożca
    2. Bnad równikiem
    3. Cnad zwrotnikiem Raka
    4. Dnad kołem podbiegunowym północnym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: nad zwrotnikiem Raka – 22 VI półkula północna jest zwrócona ku Słońcu.

  3. Kiedy na całej Ziemi dzień trwa tyle co noc?

    1. Aok. 21 marca i 23 września
    2. Bok. 22 czerwca i 22 grudnia
    3. Cok. 22 czerwca
    4. Dtylko 1 stycznia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ok. 21 marca i 23 września – To równonoce – Słońce jest w zenicie nad równikiem.

  4. Co dzieje się za kołem podbiegunowym północnym ok. 22 grudnia?

    1. ASłońce jest w zenicie
    2. Bdzień trwa tyle co noc
    3. Ctrwa noc polarna
    4. Dtrwa dzień polarny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: trwa noc polarna – Półkula północna jest wtedy odwrócona od Słońca.

  5. Co jest przyczyną pór roku?

    1. Azmiana odległości Ziemi od Słońca
    2. Bruch Księżyca wokół Ziemi
    3. Cruch obiegowy i nachylenie osi Ziemi
    4. Druch obrotowy Ziemi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: ruch obiegowy i nachylenie osi Ziemi – Nachylona oś sprawia, że półkule na przemian są bardziej zwrócone ku Słońcu.

  6. Kiedy w Polsce jest najdłuższy dzień w roku?

    1. Aok. 21 marca
    2. Bok. 22 grudnia
    3. Cok. 22 czerwca
    4. Dok. 23 września
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: ok. 22 czerwca – W dniu przesilenia letniego dzień w Warszawie trwa prawie 17 h.

  7. Ile dni ma rok przestępny?

    1. A360
    2. B364
    3. C366
    4. D365
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 366 – Co 4 lata dodajemy 29 lutego.

  8. Na biegunie północnym dzień polarny trwa ok.

    1. Ajedną dobę
    2. Bcały rok
    3. Cjeden miesiąc
    4. Dpół roku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: pół roku – Na kole podbiegunowym trwa dobę, a im bliżej bieguna, tym dłużej – na biegunie ok. pół roku.

Cały dział „Ruchy Ziemi”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Ten sam temat w innych klasach i przedmiotach

Więcej: Geografia, klasa 6