✎Ściąga z działu
Notatka z różnych źródeł i plan szczegółowy
- Notatka z różnych źródeł: pytania badawcze → wybór i ocena źródeł → własne słowa → podanie źródeł.
- Notatka to krótki, uporządkowany zapis najważniejszych informacji. Notatka z różnych źródeł zbiera wiadomości na jeden temat z kilku miejsc: podręcznika, słownika, leksykonu, encyklopedii, rzetelnej strony internetowej.
- Plan ramowy wymienia główne wydarzenia w kolejności chronologicznej, czyli po kolei. Plan szczegółowy dodaje pod nimi podpunkty – mniejsze zdarzenia.
Regulamin, prezentacja i sprawozdanie
- Sprawozdanie: co, gdzie, kiedy, kto → przebieg po kolei → wnioski i ocena.
- Regulamin to zbiór zasad obowiązujących w danym miejscu lub sytuacji, np. na wycieczce, w bibliotece, w konkursie.
- Język normatywny to język nakazów i zakazów, bez emocji i żartów: Uczestnik ma obowiązek…, Należy…, Zabrania się….
Charakterystyka: motywy postępowania
- Cecha + dowód z tekstu + motyw = dobry akapit charakterystyki.
- Charakterystyka to opis postaci połączony z jej oceną. Odpowiada na pytania: kim jest? jaki jest? dlaczego tak postępuje? co o nim sądzę?
- Motyw postępowania to powód działania bohatera: strach, przyjaźń, ciekawość, poczucie obowiązku, chęć pomocy, zazdrość.
Opis przeżycia i dzieła kultury
- Opis dzieła: co to jest → co przedstawia → kompozycja → barwy i nastrój → moje wrażenia.
- Opis przeżycia pokazuje, co ktoś czuł w ważnej chwili: strach, radość, zdziwienie, ulgę. Uczucia pokazujemy przez reakcje ciała (ręce mi drżały, serce waliło jak młotem), myśli (Co teraz?), porównania i metafory.
- Słownictwo dynamizujące przyspiesza tempo: nagle, w mgnieniu oka, ni stąd, ni zowąd; pomagają też krótkie zdania i wykrzyknienia.
Argumenty: fakty i emocje
- Teza → argument → wyjaśnienie → przykład → wniosek.
- Teza to zdanie, które chcesz udowodnić: Warto codziennie czytać. Argument to powód, który ją uzasadnia.
- Fakt można sprawdzić (Ta książka ma 300 stron.), a opinia to czyjeś zdanie (Ta książka jest nudna.).
Opowiadanie z dialogiem, formy dziennikarskie i komiks
- Dialog: nowa linia + myślnik; komentarz narratora oddzielony myślnikiem.
- Opowiadanie to wypowiedź o zdarzeniach ułożonych po kolei, z bohaterami, miejscem i czasem akcji. Ma wstęp (kto? gdzie? kiedy?), rozwinięcie (ciąg zdarzeń i punkt kulminacyjny, czyli najbardziej napięty moment) oraz zakończenie (rozwiązanie).
- Opowiadanie twórcze to twoja własna historia: możesz wymyślić świat (np. fantastyczny), nietypowego narratora i zaskakujące zakończenie.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Co zawiera notatka z różnych źródeł?
- Ainformacje tylko z jednego podręcznika
- Bnajważniejsze informacje na jeden temat z kilku źródeł
- Cwyłącznie własne opinie
- Dsame ilustracje
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: najważniejsze informacje na jeden temat z kilku źródeł – Notatka łączy wiadomości z podręcznika, słownika i rzetelnych stron.
Po co w notatce podajemy źródło informacji?
- Ażeby notatka była dłuższa
- Bnie ma to znaczenia
- Cżeby ją ozdobić
- Dżeby można było sprawdzić wiadomość
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: żeby można było sprawdzić wiadomość – Źródło pozwala sprawdzić i uzupełnić informację.
Co warto zapisać, zanim zaczniesz szukać informacji?
- Apytania badawcze
- Blistę ulubionych gier
- Czakończenie notatki
- Dgotowe odpowiedzi
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: pytania badawcze – Pytania badawcze mówią, czego dokładnie szukasz.
Jakim językiem pisany jest regulamin?
- Ażartobliwym
- Bnormatywnym, czyli językiem nakazów i zakazów
- Cpotocznym, pełnym emocji
- Dpoetyckim
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: normatywnym, czyli językiem nakazów i zakazów – Regulamin używa rzeczowych zwrotów, np. „należy”, „zabrania się”.
Które zdanie pasuje do regulaminu biblioteki?
- A„Kto je w czytelni, ten gapa!”
- B„Błagam, nie jedzcie tu!”
- C„Fajnie by było, gdybyście nie jedli.”
- D„Zabrania się wnoszenia jedzenia do czytelni.”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: „Zabrania się wnoszenia jedzenia do czytelni.” – Regulamin formułuje zasady rzeczowo i jednoznacznie.
Jak zapisujemy zasady w regulaminie?
- Aw ponumerowanych punktach
- Bw formie zagadek
- Cw jednym długim akapicie
- Dwierszem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: w ponumerowanych punktach – Zasady w punktach są czytelne i jednoznaczne.
Co to jest motyw postępowania?
- Atytuł rozdziału
- Bmiejsce akcji
- Cpowód, dla którego bohater tak postępuje
- Dwygląd bohatera
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: powód, dla którego bohater tak postępuje – Motyw wyjaśnia, dlaczego bohater podjął takie działanie.
Z jakich źródeł czerpiemy informacje o bohaterze?
- Aod narratora, od innych bohaterów i z własnych wniosków
- Btylko z ilustracji
- Cz przypadkowych recenzji w internecie
- Dtylko z okładki
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: od narratora, od innych bohaterów i z własnych wniosków – Charakterystyka łączy trzy źródła informacji.
Czym popieramy każdą cechę bohatera?
- Akonkretną sytuacją z tekstu
- Bdatą wydania książki
- Copinią kolegi
- Dilustracją
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: konkretną sytuacją z tekstu – Cecha bez przykładu to tylko domysł.
Co pokazuje opis przeżycia?
- Auczucia i emocje w ważnej chwili
- Bplan lekcji
- Cwygląd przedmiotu
- Dzasady gry
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: uczucia i emocje w ważnej chwili – Opis przeżycia mówi o tym, co ktoś czuł.
Które wyrażenie najlepiej pokazuje strach przez reakcję ciała?
- A„było tak sobie”
- B„bałem się”
- C„ręce mi drżały, a serce waliło jak młotem”
- D„to był zwykły dzień”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: „ręce mi drżały, a serce waliło jak młotem” – Reakcje ciała pozwalają czytelnikowi poczuć emocje.
Które wyrazy dynamizują opis?
- A„oraz”, „i”
- B„bardzo”, „całkiem”
- C„pierwszy”, „drugi”
- D„nagle”, „w mgnieniu oka”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: „nagle”, „w mgnieniu oka” – Wyrazy dynamizujące pokazują szybkie, niespodziewane zmiany.
Czym jest teza?
- Azakończeniem wypowiedzi
- Bzdaniem, które chcemy udowodnić
- Cprzykładem z lektury
- Dpytaniem do czytelnika
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: zdaniem, które chcemy udowodnić – Tezę uzasadniamy argumentami.
Do czego odwołuje się argument z danymi i przykładami?
- Ado faktów i logiki
- Bdo humoru
- Cdo wyglądu mówiącego
- Ddo emocji
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: do faktów i logiki – Dane i przykłady to argumenty rzeczowe.
Który argument odwołuje się do emocji?
- A„W upale temperatura w aucie szybko rośnie.”
- B„Pomyśl, jak bardzo cierpi pies zostawiony w upale!”
- C„Weterynarze zalecają szczepienia psów.”
- D„Psy potrzebują dziennie kilku spacerów.”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: „Pomyśl, jak bardzo cierpi pies zostawiony w upale!” – Ten argument budzi współczucie, a nie podaje dane.
Z jakich części składa się opowiadanie?
- Asam dialog
- Btytuł i pytania
- Cteza, argumenty, wniosek
- Dwstęp, rozwinięcie, zakończenie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: wstęp, rozwinięcie, zakończenie – Opowiadanie ma trójdzielną budowę.
Czym jest punkt kulminacyjny?
- Atytułem
- Bopisem wyglądu bohatera
- Cnajbardziej napiętym momentem akcji
- Dpierwszym zdaniem opowiadania
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: najbardziej napiętym momentem akcji – Po punkcie kulminacyjnym napięcie opada i następuje rozwiązanie.
Jak zapisujemy wypowiedź bohatera w dialogu?
- Awielkimi literami
- Bw nawiasie
- Cw cudzysłowie, w środku akapitu
- Dw nowej linii, po myślniku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: w nowej linii, po myślniku – Każda kwestia dialogu zaczyna się od nowej linii i myślnika.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.