ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →
Język polski · powtórka działu · kl. 6

Formy wypowiedzi – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Język polski · klasa 6ściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/sp/6/jezyk-polski/powtorka/formy-wypowiedzi/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Formy wypowiedzi”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (18 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Notatka z różnych źródeł i plan szczegółowy

  • Notatka z różnych źródeł: pytania badawcze → wybór i ocena źródeł → własne słowa → podanie źródeł.
  • Notatka to krótki, uporządkowany zapis najważniejszych informacji. Notatka z różnych źródeł zbiera wiadomości na jeden temat z kilku miejsc: podręcznika, słownika, leksykonu, encyklopedii, rzetelnej strony internetowej.
  • Plan ramowy wymienia główne wydarzenia w kolejności chronologicznej, czyli po kolei. Plan szczegółowy dodaje pod nimi podpunkty – mniejsze zdarzenia.

Regulamin, prezentacja i sprawozdanie

  • Sprawozdanie: co, gdzie, kiedy, kto → przebieg po kolei → wnioski i ocena.
  • Regulamin to zbiór zasad obowiązujących w danym miejscu lub sytuacji, np. na wycieczce, w bibliotece, w konkursie.
  • Język normatywny to język nakazów i zakazów, bez emocji i żartów: Uczestnik ma obowiązek…, Należy…, Zabrania się….

Charakterystyka: motywy postępowania

  • Cecha + dowód z tekstu + motyw = dobry akapit charakterystyki.
  • Charakterystyka to opis postaci połączony z jej oceną. Odpowiada na pytania: kim jest? jaki jest? dlaczego tak postępuje? co o nim sądzę?
  • Motyw postępowania to powód działania bohatera: strach, przyjaźń, ciekawość, poczucie obowiązku, chęć pomocy, zazdrość.

Opis przeżycia i dzieła kultury

  • Opis dzieła: co to jest → co przedstawia → kompozycja → barwy i nastrój → moje wrażenia.
  • Opis przeżycia pokazuje, co ktoś czuł w ważnej chwili: strach, radość, zdziwienie, ulgę. Uczucia pokazujemy przez reakcje ciała (ręce mi drżały, serce waliło jak młotem), myśli (Co teraz?), porównania i metafory.
  • Słownictwo dynamizujące przyspiesza tempo: nagle, w mgnieniu oka, ni stąd, ni zowąd; pomagają też krótkie zdania i wykrzyknienia.

Argumenty: fakty i emocje

  • Teza → argument → wyjaśnienie → przykład → wniosek.
  • Teza to zdanie, które chcesz udowodnić: Warto codziennie czytać. Argument to powód, który ją uzasadnia.
  • Fakt można sprawdzić (Ta książka ma 300 stron.), a opinia to czyjeś zdanie (Ta książka jest nudna.).

Opowiadanie z dialogiem, formy dziennikarskie i komiks

  • Dialog: nowa linia + myślnik; komentarz narratora oddzielony myślnikiem.
  • Opowiadanie to wypowiedź o zdarzeniach ułożonych po kolei, z bohaterami, miejscem i czasem akcji. Ma wstęp (kto? gdzie? kiedy?), rozwinięcie (ciąg zdarzeń i punkt kulminacyjny, czyli najbardziej napięty moment) oraz zakończenie (rozwiązanie).
  • Opowiadanie twórcze to twoja własna historia: możesz wymyślić świat (np. fantastyczny), nietypowego narratora i zaskakujące zakończenie.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Co zawiera notatka z różnych źródeł?

    1. Ainformacje tylko z jednego podręcznika
    2. Bnajważniejsze informacje na jeden temat z kilku źródeł
    3. Cwyłącznie własne opinie
    4. Dsame ilustracje
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: najważniejsze informacje na jeden temat z kilku źródeł – Notatka łączy wiadomości z podręcznika, słownika i rzetelnych stron.

  2. Po co w notatce podajemy źródło informacji?

    1. Ażeby notatka była dłuższa
    2. Bnie ma to znaczenia
    3. Cżeby ją ozdobić
    4. Dżeby można było sprawdzić wiadomość
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: żeby można było sprawdzić wiadomość – Źródło pozwala sprawdzić i uzupełnić informację.

  3. Co warto zapisać, zanim zaczniesz szukać informacji?

    1. Apytania badawcze
    2. Blistę ulubionych gier
    3. Czakończenie notatki
    4. Dgotowe odpowiedzi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: pytania badawcze – Pytania badawcze mówią, czego dokładnie szukasz.

  4. Jakim językiem pisany jest regulamin?

    1. Ażartobliwym
    2. Bnormatywnym, czyli językiem nakazów i zakazów
    3. Cpotocznym, pełnym emocji
    4. Dpoetyckim
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: normatywnym, czyli językiem nakazów i zakazów – Regulamin używa rzeczowych zwrotów, np. „należy”, „zabrania się”.

  5. Które zdanie pasuje do regulaminu biblioteki?

    1. A„Kto je w czytelni, ten gapa!”
    2. B„Błagam, nie jedzcie tu!”
    3. C„Fajnie by było, gdybyście nie jedli.”
    4. D„Zabrania się wnoszenia jedzenia do czytelni.”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: „Zabrania się wnoszenia jedzenia do czytelni.” – Regulamin formułuje zasady rzeczowo i jednoznacznie.

  6. Jak zapisujemy zasady w regulaminie?

    1. Aw ponumerowanych punktach
    2. Bw formie zagadek
    3. Cw jednym długim akapicie
    4. Dwierszem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: w ponumerowanych punktach – Zasady w punktach są czytelne i jednoznaczne.

  7. Co to jest motyw postępowania?

    1. Atytuł rozdziału
    2. Bmiejsce akcji
    3. Cpowód, dla którego bohater tak postępuje
    4. Dwygląd bohatera
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: powód, dla którego bohater tak postępuje – Motyw wyjaśnia, dlaczego bohater podjął takie działanie.

  8. Z jakich źródeł czerpiemy informacje o bohaterze?

    1. Aod narratora, od innych bohaterów i z własnych wniosków
    2. Btylko z ilustracji
    3. Cz przypadkowych recenzji w internecie
    4. Dtylko z okładki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: od narratora, od innych bohaterów i z własnych wniosków – Charakterystyka łączy trzy źródła informacji.

  9. Czym popieramy każdą cechę bohatera?

    1. Akonkretną sytuacją z tekstu
    2. Bdatą wydania książki
    3. Copinią kolegi
    4. Dilustracją
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: konkretną sytuacją z tekstu – Cecha bez przykładu to tylko domysł.

  10. Co pokazuje opis przeżycia?

    1. Auczucia i emocje w ważnej chwili
    2. Bplan lekcji
    3. Cwygląd przedmiotu
    4. Dzasady gry
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: uczucia i emocje w ważnej chwili – Opis przeżycia mówi o tym, co ktoś czuł.

  11. Które wyrażenie najlepiej pokazuje strach przez reakcję ciała?

    1. A„było tak sobie”
    2. B„bałem się”
    3. C„ręce mi drżały, a serce waliło jak młotem”
    4. D„to był zwykły dzień”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: „ręce mi drżały, a serce waliło jak młotem” – Reakcje ciała pozwalają czytelnikowi poczuć emocje.

  12. Które wyrazy dynamizują opis?

    1. A„oraz”, „i”
    2. B„bardzo”, „całkiem”
    3. C„pierwszy”, „drugi”
    4. D„nagle”, „w mgnieniu oka”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: „nagle”, „w mgnieniu oka” – Wyrazy dynamizujące pokazują szybkie, niespodziewane zmiany.

  13. Czym jest teza?

    1. Azakończeniem wypowiedzi
    2. Bzdaniem, które chcemy udowodnić
    3. Cprzykładem z lektury
    4. Dpytaniem do czytelnika
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: zdaniem, które chcemy udowodnić – Tezę uzasadniamy argumentami.

  14. Do czego odwołuje się argument z danymi i przykładami?

    1. Ado faktów i logiki
    2. Bdo humoru
    3. Cdo wyglądu mówiącego
    4. Ddo emocji
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: do faktów i logiki – Dane i przykłady to argumenty rzeczowe.

  15. Który argument odwołuje się do emocji?

    1. A„W upale temperatura w aucie szybko rośnie.”
    2. B„Pomyśl, jak bardzo cierpi pies zostawiony w upale!”
    3. C„Weterynarze zalecają szczepienia psów.”
    4. D„Psy potrzebują dziennie kilku spacerów.”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: „Pomyśl, jak bardzo cierpi pies zostawiony w upale!” – Ten argument budzi współczucie, a nie podaje dane.

  16. Z jakich części składa się opowiadanie?

    1. Asam dialog
    2. Btytuł i pytania
    3. Cteza, argumenty, wniosek
    4. Dwstęp, rozwinięcie, zakończenie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: wstęp, rozwinięcie, zakończenie – Opowiadanie ma trójdzielną budowę.

  17. Czym jest punkt kulminacyjny?

    1. Atytułem
    2. Bopisem wyglądu bohatera
    3. Cnajbardziej napiętym momentem akcji
    4. Dpierwszym zdaniem opowiadania
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: najbardziej napiętym momentem akcji – Po punkcie kulminacyjnym napięcie opada i następuje rozwiązanie.

  18. Jak zapisujemy wypowiedź bohatera w dialogu?

    1. Awielkimi literami
    2. Bw nawiasie
    3. Cw cudzysłowie, w środku akapitu
    4. Dw nowej linii, po myślniku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: w nowej linii, po myślniku – Każda kwestia dialogu zaczyna się od nowej linii i myślnika.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.