ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Formy wypowiedziklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/jezyk-polski/charakterystyka-motywy-postepowania/

Język polski · Formy wypowiedzi · kl. 6

Charakterystyka: motywy postępowania

Dowiesz się, jak w charakterystyce wyjaśniać, dlaczego bohater postępuje w określony sposób, i jak łączyć informacje od narratora, innych postaci i własne wnioski.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Charakterystyka i motywy

  • Charakterystyka to opis postaci połączony z jej oceną. Odpowiada na pytania: kim jest? jaki jest? dlaczego tak postępuje? co o nim sądzę?
  • Motyw postępowania to powód działania bohatera: strach, przyjaźń, ciekawość, poczucie obowiązku, chęć pomocy, zazdrość.
  • Dwie postacie mogą zrobić to samo z różnych powodów – dlatego motyw trzeba wyjaśnić na podstawie tekstu, a nie zgadywać.

2Trzy źródła informacji o bohaterze

  • Narrator – co mówi o postaci wprost i co pokazuje w opisie.
  • Inni bohaterowie – co o niej mówią i jak ją traktują.
  • Ty – własne wnioski z zachowania postaci i własna opinia.
Sprawdź, czy rozumiesz

Z jakich źródeł czerpiemy informacje o bohaterze?

3Jak napisać charakterystykę – krok po kroku

  • Krok 1: wstęp – przedstaw postać: kim jest, z jakiego utworu pochodzi.
  • Krok 2: krótko opisz wygląd, jeśli jest ważny.
  • Krok 3: przedstaw 2–3 cechy charakteru i każdą udowodnij konkretną sytuacją z tekstu.
  • Krok 4: wyjaśnij motywy: Robi to, ponieważ…, Kieruje się…, Zależy mu na….
  • Krok 5: zakończenie – oceń postać i uzasadnij ocenę.

4Przykładowy akapit

  • Bilbo jest odważny, choć sam o sobie tak nie myśli. Mimo strachu schodzi samotnie tunelem do jamy smoka Smauga. Robi to, ponieważ zgodził się być „włamywaczem” drużyny krasnoludów i nie chce ich zawieść.
Zapamiętaj

Cecha + dowód z tekstu + motyw = dobry akapit charakterystyki.

Uwaga na błąd

Wyliczanie cech bez przykładów: miła, dobra, wesoła. Każdą cechę uzasadnij zdarzeniem z tekstu.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak zbudowany jest dobry akapit charakterystyki?

✎Ściąga: Charakterystyka: motywy postępowania

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Cecha + dowód z tekstu + motyw = dobry akapit charakterystyki.
  • Charakterystyka to opis postaci połączony z jej oceną. Odpowiada na pytania: kim jest? jaki jest? dlaczego tak postępuje? co o nim sądzę?
  • Motyw postępowania to powód działania bohatera: strach, przyjaźń, ciekawość, poczucie obowiązku, chęć pomocy, zazdrość.
  • Narrator – co mówi o postaci wprost i co pokazuje w opisie.
  • Inni bohaterowie – co o niej mówią i jak ją traktują.
  • Ty – własne wnioski z zachowania postaci i własna opinia.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co to jest motyw postępowania?

    1. Atytuł rozdziału
    2. Bmiejsce akcji
    3. Cpowód, dla którego bohater tak postępuje
    4. Dwygląd bohatera
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: powód, dla którego bohater tak postępuje – Motyw wyjaśnia, dlaczego bohater podjął takie działanie.

  2. Z jakich źródeł czerpiemy informacje o bohaterze?

    1. Aod narratora, od innych bohaterów i z własnych wniosków
    2. Btylko z ilustracji
    3. Cz przypadkowych recenzji w internecie
    4. Dtylko z okładki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: od narratora, od innych bohaterów i z własnych wniosków – Charakterystyka łączy trzy źródła informacji.

  3. Czym popieramy każdą cechę bohatera?

    1. Akonkretną sytuacją z tekstu
    2. Bdatą wydania książki
    3. Copinią kolegi
    4. Dilustracją
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: konkretną sytuacją z tekstu – Cecha bez przykładu to tylko domysł.

  4. Który fragment wyjaśnia motyw postępowania?

    1. A„Jest bohaterem powieści.”
    2. B„Mieszka w małym domu.”
    3. C„Robi to, ponieważ nie chce zawieść przyjaciół.”
    4. D„Ma ciemne włosy.”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: „Robi to, ponieważ nie chce zawieść przyjaciół.” – Motyw odpowiada na pytanie „dlaczego?”.

  5. Które zdanie podaje informację o bohaterze od innej postaci?

    1. A„Uważam, że Bilbo dojrzał podczas wyprawy.”
    2. B„Bilbo mieszkał w norce w Shire.”
    3. C„Moim zdaniem Bilbo jest dzielny.”
    4. D„Gandalf mówi krasnoludom, że w Bilbie kryje się więcej, niż sądzą.”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: „Gandalf mówi krasnoludom, że w Bilbie kryje się więcej, niż sądzą.” – Słowa Gandalfa to opinia innego bohatera o Bilbie.

  6. Co robimy we wstępie charakterystyki?

    1. Awystawiamy postaci ostateczną ocenę
    2. Bprzedstawiamy postać: kim jest i z jakiego utworu pochodzi
    3. Copisujemy życie autora
    4. Dstreszczamy całą książkę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: przedstawiamy postać: kim jest i z jakiego utworu pochodzi – Wstęp wprowadza czytelnika w temat.

  7. Co powinno się znaleźć w zakończeniu charakterystyki?

    1. Astreszczenie całej książki
    2. Bspis treści
    3. Copis krajobrazu
    4. Docena postaci z uzasadnieniem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: ocena postaci z uzasadnieniem – Ocena zamyka charakterystykę.

  8. Jak zbudowany jest dobry akapit charakterystyki?

    1. Acecha, dowód z tekstu, motyw
    2. Bcytat bez komentarza
    3. Ctylko lista cech
    4. Dsam opis wyglądu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: cecha, dowód z tekstu, motyw – Taki akapit pokazuje, jaka jest postać i dlaczego tak postępuje.

Cały dział „Formy wypowiedzi”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Język polski, klasa 6