1Teza i argumenty
- Teza to zdanie, które chcesz udowodnić: Warto codziennie czytać. Argument to powód, który ją uzasadnia.
- Fakt można sprawdzić (Ta książka ma 300 stron.), a opinia to czyjeś zdanie (Ta książka jest nudna.).
2Dwa rodzaje argumentów
- Odwołujące się do faktów i logiki – dane, przykłady, wiedza, logiczne wnioskowanie: Kto czyta, poznaje nowe słowa, więc łatwiej mu pisać.
- Odwołujące się do emocji – poruszają uczucia: współczucie, strach, dumę, radość: Wyobraź sobie, jak cudownie przeżyć przygodę razem z bohaterem!
- Dobra argumentacja może łączyć oba rodzaje, ale nie może opierać się tylko na emocjach.
Do czego odwołuje się argument z danymi i przykładami?
Dane i przykłady to argumenty rzeczowe.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Dobór wypowiedzeń do celu
- Przekonać: zdania oznajmujące z argumentami i wyrazy ponieważ, dlatego, po pierwsze.
- Zachęcić: zdania rozkazujące i wykrzyknikowe, mowa o korzyściach: Spróbuj!, Warto!
- Przestrzec: zdania warunkowe i zakazy: Jeśli nie zapniesz pasów, możesz zostać ranny.
- Pytanie retoryczne nie czeka na odpowiedź, tylko wzmacnia przekaz: Czy ktoś chce żyć bez przyjaciół?
4Akapit argumentacyjny – krok po kroku
- Krok 1: zacznij od argumentu: Po pierwsze, czytanie rozwija wyobraźnię.
- Krok 2: wyjaśnij go w 1–2 zdaniach.
- Krok 3: podaj przykład, np. z lektury: Czytając „Hobbita”, widzę Śródziemie, choć nikt mi go nie pokazał.
- Krok 4: zakończ wnioskiem, który łączy się z tezą.
- Styl dopasuj do funkcji: tekst, który przekonuje, brzmi inaczej niż ten, który tylko informuje.
Teza → argument → wyjaśnienie → przykład → wniosek.
Opinia zamiast argumentu: Bo tak jest najlepiej. Argument musi wyjaśniać, dlaczego.
Czym jest pytanie retoryczne?
Pytanie retoryczne służy perswazji.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Argumenty: fakty i emocje
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Teza → argument → wyjaśnienie → przykład → wniosek.
- Teza to zdanie, które chcesz udowodnić: Warto codziennie czytać. Argument to powód, który ją uzasadnia.
- Fakt można sprawdzić (Ta książka ma 300 stron.), a opinia to czyjeś zdanie (Ta książka jest nudna.).
- Odwołujące się do faktów i logiki – dane, przykłady, wiedza, logiczne wnioskowanie: Kto czyta, poznaje nowe słowa, więc łatwiej mu pisać.
- Odwołujące się do emocji – poruszają uczucia: współczucie, strach, dumę, radość: Wyobraź sobie, jak cudownie przeżyć przygodę razem z bohaterem!
- Przekonać: zdania oznajmujące z argumentami i wyrazy ponieważ, dlatego, po pierwsze.
- Zachęcić: zdania rozkazujące i wykrzyknikowe, mowa o korzyściach: Spróbuj!, Warto!
- Przestrzec: zdania warunkowe i zakazy: Jeśli nie zapniesz pasów, możesz zostać ranny.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Czym jest teza?
- Azakończeniem wypowiedzi
- Bzdaniem, które chcemy udowodnić
- Cprzykładem z lektury
- Dpytaniem do czytelnika
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: zdaniem, które chcemy udowodnić – Tezę uzasadniamy argumentami.
Do czego odwołuje się argument z danymi i przykładami?
- Ado faktów i logiki
- Bdo humoru
- Cdo wyglądu mówiącego
- Ddo emocji
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: do faktów i logiki – Dane i przykłady to argumenty rzeczowe.
Który argument odwołuje się do emocji?
- A„W upale temperatura w aucie szybko rośnie.”
- B„Pomyśl, jak bardzo cierpi pies zostawiony w upale!”
- C„Weterynarze zalecają szczepienia psów.”
- D„Psy potrzebują dziennie kilku spacerów.”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: „Pomyśl, jak bardzo cierpi pies zostawiony w upale!” – Ten argument budzi współczucie, a nie podaje dane.
Które zdanie jest faktem?
- A„Ta książka jest nudna.”
- B„Okładka jest brzydka.”
- C„Ta książka ma 300 stron.”
- D„To najlepsza powieść na świecie.”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: „Ta książka ma 300 stron.” – Fakt można sprawdzić, opinia wyraża czyjeś zdanie.
Jakich wypowiedzeń użyjesz, aby przestrzec?
- Awyłącznie pytań o pogodę
- Bzdań opisujących wygląd
- Czdań warunkowych i zakazów
- Dsamych wykrzykników radości
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: zdań warunkowych i zakazów – „Jeśli nie…, to…” ostrzega przed skutkami.
Jak najlepiej zachęcić odbiorcę?
- Awyliczyć kary
- Bnakrzyczeć na niego
- Cprzeczytać mu regulamin
- Dpokazać korzyści i użyć zwrotów „spróbuj”, „warto”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: pokazać korzyści i użyć zwrotów „spróbuj”, „warto” – Zachęta mówi o korzyściach i używa trybu rozkazującego.
Czym jest pytanie retoryczne?
- Apytaniem do nauczyciela
- Bpytaniem z testu
- Cpytaniem o drogę
- Dpytaniem, które nie czeka na odpowiedź, tylko wzmacnia przekaz
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: pytaniem, które nie czeka na odpowiedź, tylko wzmacnia przekaz – Pytanie retoryczne służy perswazji.
Jaka jest kolejność w akapicie argumentacyjnym?
- Awniosek, tytuł, argument
- Bcytat, cytat, cytat
- Cargument, wyjaśnienie, przykład, wniosek
- Dprzykład, pytanie, koniec
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: argument, wyjaśnienie, przykład, wniosek – Taki porządek sprawia, że argument jest przekonujący.
Cały dział „Formy wypowiedzi”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.