ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Geografia · powtórka działu · kl. 8

Afryka – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Geografia · klasa 8ściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/sp/8/geografia/powtorka/afryka/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Afryka”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (18 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Test z działu · 10 pytańPróbny sprawdzian na tej stronie ↓

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Cyrkulacja powietrza i opady w Afryce

  • Równik: wznoszenie → niż → deszcz. Zwrotniki: opadanie → wyż → susza. Pasaty wieją przy ziemi od zwrotników ku równikowi.
  • Zimne prądy morskie (Kanaryjski, Benguelski) ochładzają powietrze nad wybrzeżem: tworzą się mgły, ale prawie nie pada – stąd pustynia Namib tuż nad oceanem.
  • Wysokość i ukształtowanie: na stokach gór od strony wiatru (Wyżyna Abisyńska, góra Kamerun) pada więcej, po stronie zawietrznej – mniej.

Strefy klimatyczno-roślinno-glebowe Afryki

  • Od równika: las równikowy → sawanna → półpustynia → pustynia przy zwrotnikach → roślinność śródziemnomorska na północnym i południowym krańcu.
  • Strefowość – układ klimatu, roślinności i gleb w pasach zmieniających się wraz z odległością od równika. Przyczyna: różne nasłonecznienie i opady (cyrkulacja pasatowa).
  • Mbandaka (DR Konga, na równiku): ok. 25°C przez cały rok, ok. 1550 mm, deszcz w każdym miesiącu.

Sahel – gospodarowanie i pustynnienie

  • Pustynnienie to degradacja ziemi w suchym klimacie; przyczyny: susze oraz nadmierny wypas, wycinka drzew i zła uprawa.
  • Sahel (z arab. „brzeg”) – pas na południe od Sahary, od Senegalu po Sudan i Erytreę, szeroki na kilkaset kilometrów.
  • Pasterstwo koczownicze (bydło, kozy, owce, wielbłądy) – stada wędrują za wodą i paszą.

Turystyka w Kenii

  • Turystyka w Kenii = safari na sawannie + Rów Wschodnioafrykański + plaże + kultura Masajów; liczą się też transport i bezpieczeństwo.
  • Kenia leży we wschodniej Afryce, nad Oceanem Indyjskim; przecina ją równik. Stolica: Nairobi, główny port: Mombasa.
  • Sawanna z wielkimi zwierzętami – „wielka piątka”: lew, słoń, bawół, nosorożec, lampart. Parki i rezerwaty: Masai Mara (wielka wędrówka gnu w lipcu–październiku), Amboseli (widok na Kilimandżaro), Tsavo, Park Narodowy Nairobi.

Niedożywienie w Afryce – przyczyny i skutki

  • Niedożywienie ma wiele przyczyn: ubóstwo, wojny, susze, słabe rolnictwo i transport – susza nie jest jedyną.
  • Niedożywienie – stan, gdy człowiek przez dłuższy czas dostaje z pożywienia za mało energii (kalorii). Złe odżywianie to brak białka, witamin lub żelaza – może dotyczyć także osób, które jedzą do syta, ale monotonnie.
  • Klęska głodu – gdy żywności brakuje dla dużej grupy ludzi, np. po wojnie lub suszy.

Tradycyjne i nowoczesne działy gospodarki Afryki

  • Afryka łączy gospodarkę tradycyjną (rolnictwo na własne potrzeby, żarowo-odłogowe) z nowoczesną (plantacje, kopalnie, przemysł, usługi cyfrowe).
  • Rolnictwo na własne potrzeby: małe pola, praca ręczna, uprawa prosa, sorgo, manioku i kukurydzy. W wielu krajach pracuje tak ponad połowa ludzi.
  • Rolnictwo żarowo-odłogowe (np. w Afryce Zachodniej): wypala się kawałek lasu lub sawanny, popiół użyźnia glebę, pole uprawia się 2–3 lata, potem zostawia odłogiem na wiele lat. Gdy ludzi przybywa, odłogi się skraca – gleba jałowieje, ubywa lasu.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Co dzieje się z powietrzem nad równikiem?

    1. Apłynie przy ziemi ku zwrotnikom
    2. Bstoi w miejscu, bo nie ma wiatru
    3. Cnagrzewa się, wznosi i daje obfite opady
    4. Dochładza się, opada i jest suche
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: nagrzewa się, wznosi i daje obfite opady – Wznoszące się wilgotne powietrze ochładza się, a para wodna skrapla się w chmury.

  2. Pasaty na półkuli północnej wieją z kierunku

    1. Apółnocno-wschodniego
    2. Bpołudniowo-wschodniego
    3. Cpołudniowo-zachodniego
    4. Dpółnocno-zachodniego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: północno-wschodniego – Płyną z wyżu zwrotnikowego ku równikowi i odchylają się w prawo.

  3. Dlaczego przy zwrotnikach leżą wielkie pustynie?

    1. ASłońce nigdy nie góruje tam wysoko
    2. Bprzez cały rok wieją tam wiatry znad oceanu
    3. Cwznoszące się powietrze daje burze
    4. Dopadające powietrze ogrzewa się i wysycha – powstaje wyż
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: opadające powietrze ogrzewa się i wysycha – powstaje wyż – W wyżach zwrotnikowych niebo jest bezchmurne.

  4. Jaka roślinność dominuje w strefie klimatu równikowego wilgotnego?

    1. Awilgotny las równikowy
    2. Bsawanna
    3. Cpółpustynia
    4. Dmakia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: wilgotny las równikowy – Wysoka temperatura i opady przez cały rok sprzyjają bujnemu lasowi.

  5. Sawanna występuje w klimacie

    1. Apodrównikowym z porą deszczową i suchą
    2. Bzwrotnikowym skrajnie suchym
    3. Crównikowym wilgotnym bez pory suchej
    4. Dśródziemnomorskim
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: podrównikowym z porą deszczową i suchą – Trawy przetrwają porę suchą, a drzew jest niewiele.

  6. Klimatogram: ok. 25°C przez cały rok, deszcz w każdym miesiącu, ok. 1550 mm rocznie. To stacja

    1. AKapsztad – klimat śródziemnomorski
    2. BNiamey – klimat podrównikowy suchy
    3. CAsuan – klimat zwrotnikowy suchy
    4. DMbandaka – klimat równikowy wilgotny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Mbandaka – klimat równikowy wilgotny – Brak pory suchej i stała temperatura to cechy klimatu równikowego.

  7. Sahel to

    1. Awilgotny las nad Zatoką Gwinejską
    2. Bpas suchej sawanny i stepu na południe od Sahary
    3. Cpustynia w południowej Afryce
    4. Dwyżyna we wschodniej Afryce
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: pas suchej sawanny i stepu na południe od Sahary – Nazwa oznacza „brzeg” – to skraj Sahary.

  8. Ile mniej więcej wynoszą roczne opady w Sahelu?

    1. Aok. 2000–3000 mm
    2. Bok. 200–600 mm
    3. Cponiżej 5 mm
    4. Dok. 1000–1500 mm
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: ok. 200–600 mm – Deszcz pada tylko w krótkiej porze deszczowej latem.

  9. Pustynnienie to

    1. Awyłącznie przesuwanie się granicy Sahary
    2. Bpowstawanie nowych oaz
    3. Czalewanie pól przez rzeki
    4. Ddegradacja ziemi na obszarach suchych
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: degradacja ziemi na obszarach suchych – Gleba traci żyzność i wodę, znika roślinność – w wielu miejscach naraz.

  10. Która cecha położenia Kenii jest prawdziwa?

    1. Anie ma dostępu do morza
    2. Bleży w całości na półkuli południowej
    3. Cprzecina ją równik, leży nad Oceanem Indyjskim
    4. Dleży nad Atlantykiem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: przecina ją równik, leży nad Oceanem Indyjskim – Kenia leży we wschodniej Afryce, nad Oceanem Indyjskim.

  11. Co to jest „wielka piątka”?

    1. Apięć największych parków Kenii
    2. Bpięć plemion Kenii
    3. Clew, słoń, bawół, nosorożec i lampart
    4. Dpięć szczytów Rowu Wschodnioafrykańskiego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: lew, słoń, bawół, nosorożec i lampart – Te zwierzęta najbardziej przyciągają turystów na safari.

  12. W którym rezerwacie można zobaczyć wielką wędrówkę gnu?

    1. AMombasa
    2. BLamu
    3. CMasai Mara
    4. DNakuru
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Masai Mara – W lipcu–październiku stada gnu przechodzą z Serengeti do Masai Mara.

  13. Niedożywienie to

    1. Achoroba wywołana przez komary
    2. Bdostarczanie organizmowi przez dłuższy czas za mało energii z pożywienia
    3. Cjedzenie zbyt dużej ilości słodyczy
    4. Djednorazowe pominięcie posiłku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: dostarczanie organizmowi przez dłuższy czas za mało energii z pożywienia – Niedożywienie trwa długo i osłabia cały organizm.

  14. Ile osób głodowało w Afryce w 2024 r. (raport ONZ SOFI 2025)?

    1. Aok. 307 mln
    2. Bok. 1,5 mld
    3. Cok. 673 mln
    4. Dok. 30 mln
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ok. 307 mln – To ponad 20% mieszkańców Afryki; 673 mln to liczba dla całego świata.

  15. Który kraj Afryki przeżywa obecnie największy kryzys głodowy świata?

    1. ASudan
    2. BMaroko
    3. CRPA
    4. DBotswana
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Sudan – Wojna domowa od 2023 r. zniszczyła rolnictwo i odcięła pomoc.

  16. Rolnictwo żarowo-odłogowe polega na

    1. Azalewaniu pól wodą
    2. Bwypaleniu roślinności, uprawie przez kilka lat i pozostawieniu pola odłogiem
    3. Cuprawie jednej rośliny na eksport przez dziesiątki lat
    4. Dhodowli ryb w stawach
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: wypaleniu roślinności, uprawie przez kilka lat i pozostawieniu pola odłogiem – Popiół na krótko użyźnia glebę, potem pole musi odpocząć.

  17. Jaki jest skutek skracania odłogów w rolnictwie żarowo-odłogowym?

    1. Awzrost żyzności gleby
    2. Bpowstawanie tarasów
    3. Cjałowienie gleby i ubywanie lasów
    4. Dwzrost opadów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: jałowienie gleby i ubywanie lasów – Gleba nie zdąży się odnowić między kolejnymi uprawami.

  18. Które dwa państwa dają ponad połowę światowych zbiorów kakao?

    1. AEgipt i Libia
    2. BKenia i Etiopia
    3. CWybrzeże Kości Słoniowej i Ghana
    4. DRPA i Botswana
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Wybrzeże Kości Słoniowej i Ghana – Kakao rośnie w gorącym i wilgotnym klimacie nad Zatoką Gwinejską.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Test z działu · 10 pytańWszystkie tematy: Geografia