1Pojęcia
- Niedożywienie – stan, gdy człowiek przez dłuższy czas dostaje z pożywienia za mało energii (kalorii). Złe odżywianie to brak białka, witamin lub żelaza – może dotyczyć także osób, które jedzą do syta, ale monotonnie.
- Klęska głodu – gdy żywności brakuje dla dużej grupy ludzi, np. po wojnie lub suszy.
2Skala problemu
- Wg raportu ONZ (SOFI 2025) w 2024 r. głodowało ok. 673 mln ludzi na świecie (8,2%), w tym ok. 307 mln w Afryce – ponad 20% jej mieszkańców. W Afryce ten odsetek wciąż rośnie.
- Najtrudniej jest w krajach z wojną i suszą: Sudan (wojna od 2023 r., największy kryzys głodowy świata), Sudan Południowy, Somalia, część Etiopii.
Niedożywienie to
Niedożywienie trwa długo i osłabia cały organizm.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Przyczyny
- Ubóstwo – ludzi nie stać na żywność, nawet gdy jest na targu.
- Konflikty zbrojne – zniszczone pola, ucieczki ludności, blokowanie pomocy (Sudan, wojna w Tigraju w Etiopii 2020–2022).
- Warunki produkcji: susze, nieregularne opady, ubogie gleby, szarańcza, małe gospodarstwa bez nawozów i nawadniania.
- Transport i dystrybucja: złe drogi, brak magazynów i chłodni, wysokie ceny.
- Szybki przyrost ludności.
- Przykład Etiopii: w latach 1983–1985 susza i wojna domowa wywołały klęskę głodu z setkami tysięcy ofiar. Dziś kraj szybko się rozwija, ale w czasie susz potrzebuje pomocy żywnościowej.
4Skutki
- Zdrowie: słaba odporność, choroby (np. kwashiorkor z braku białka), u dzieci zahamowanie wzrostu, większa śmiertelność niemowląt.
- Edukacja i praca: głodne dziecko gorzej się uczy i częściej porzuca szkołę; dorośli mają mniej sił do pracy – ubóstwo trwa.
Niedożywienie ma wiele przyczyn: ubóstwo, wojny, susze, słabe rolnictwo i transport – susza nie jest jedyną.
Nie pisz, że głód w Afryce „bierze się z suszy” – często większą rolę odgrywają wojny i ubóstwo.
Klęska głodu w Etiopii w latach 1983–1985 była skutkiem
Susza zniszczyła zbiory, a wojna utrudniła dostarczanie pomocy.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Niedożywienie w Afryce – przyczyny i skutki
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Niedożywienie ma wiele przyczyn: ubóstwo, wojny, susze, słabe rolnictwo i transport – susza nie jest jedyną.
- Niedożywienie – stan, gdy człowiek przez dłuższy czas dostaje z pożywienia za mało energii (kalorii). Złe odżywianie to brak białka, witamin lub żelaza – może dotyczyć także osób, które jedzą do syta, ale monotonnie.
- Klęska głodu – gdy żywności brakuje dla dużej grupy ludzi, np. po wojnie lub suszy.
- Ubóstwo – ludzi nie stać na żywność, nawet gdy jest na targu.
- Konflikty zbrojne – zniszczone pola, ucieczki ludności, blokowanie pomocy (Sudan, wojna w Tigraju w Etiopii 2020–2022).
- Warunki produkcji: susze, nieregularne opady, ubogie gleby, szarańcza, małe gospodarstwa bez nawozów i nawadniania.
- Transport i dystrybucja: złe drogi, brak magazynów i chłodni, wysokie ceny.
- Zdrowie: słaba odporność, choroby (np. kwashiorkor z braku białka), u dzieci zahamowanie wzrostu, większa śmiertelność niemowląt.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Niedożywienie to
- Achoroba wywołana przez komary
- Bdostarczanie organizmowi przez dłuższy czas za mało energii z pożywienia
- Cjedzenie zbyt dużej ilości słodyczy
- Djednorazowe pominięcie posiłku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: dostarczanie organizmowi przez dłuższy czas za mało energii z pożywienia – Niedożywienie trwa długo i osłabia cały organizm.
Ile osób głodowało w Afryce w 2024 r. (raport ONZ SOFI 2025)?
- Aok. 307 mln
- Bok. 1,5 mld
- Cok. 673 mln
- Dok. 30 mln
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: ok. 307 mln – To ponad 20% mieszkańców Afryki; 673 mln to liczba dla całego świata.
Który kraj Afryki przeżywa obecnie największy kryzys głodowy świata?
- ASudan
- BMaroko
- CRPA
- DBotswana
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Sudan – Wojna domowa od 2023 r. zniszczyła rolnictwo i odcięła pomoc.
Która przyczyna niedożywienia NIE jest przyrodnicza?
- Anieregularne opady
- Bwojna domowa
- Csusza
- Dplaga szarańczy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: wojna domowa – Wojna to przyczyna społeczno-polityczna.
Kwashiorkor to choroba wywołana
- Aniedoborem białka w diecie
- Bugryzieniem komara
- Cnadmiarem cukru
- Dbrudną wodą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: niedoborem białka w diecie – Chore dzieci mają m.in. obrzęki i zahamowany wzrost.
Jak niedożywienie wpływa na edukację?
- Anie ma żadnego wpływu
- Bdzieci gorzej się uczą i częściej porzucają szkołę
- Cpoprawia koncentrację
- Ddzieci szybciej kończą szkołę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: dzieci gorzej się uczą i częściej porzucają szkołę – Brak energii utrudnia naukę, a dzieci muszą pomagać w zdobywaniu jedzenia.
Klęska głodu w Etiopii w latach 1983–1985 była skutkiem
- Asuszy i wojny domowej
- Btrzęsienia ziemi
- Cnadmiaru opadów monsunowych
- Dtsunami
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: suszy i wojny domowej – Susza zniszczyła zbiory, a wojna utrudniła dostarczanie pomocy.
Dlaczego żywność nie dociera do potrzebujących, nawet gdy jest w kraju?
- Azbyt dużo dróg i magazynów
- Bzłe drogi, brak magazynów i wysokie ceny
- Czbyt niskie ceny żywności
- Dzakaz jedzenia ryżu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: złe drogi, brak magazynów i wysokie ceny – Problemy transportu i dystrybucji to ważna przyczyna niedożywienia.
Cały dział „Afryka”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.