1Warunki przyrodnicze Sahelu
- Sahel (z arab. „brzeg”) – pas na południe od Sahary, od Senegalu po Sudan i Erytreę, szeroki na kilkaset kilometrów.
- Opady to ok. 200–600 mm rocznie, tylko w krótkiej porze deszczowej (lipiec–wrzesień), i bardzo różnią się z roku na rok. Rośnie tu sucha sawanna i step z akacjami.
- Częste są susze; najgorsze, w latach 1968–1974 i 1983–1985, wywołały klęski głodu.
2Gospodarowanie
- Pasterstwo koczownicze (bydło, kozy, owce, wielbłądy) – stada wędrują za wodą i paszą.
- Uprawy na własne potrzeby: proso, sorgo, orzeszki ziemne; w dolinach rzek Niger i Senegal – ryż i warzywa.
- Szybko przybywa ludzi, a w części krajów (Mali, Burkina Faso, Niger) trwają konflikty zbrojne – to utrudnia gospodarowanie.
Dominującą formą gospodarki w Sahelu jest
Zmienne opady sprzyjają wędrówkom ze stadami za wodą i paszą.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Pustynnienie
- Pustynnienie (desertyfikacja) – degradacja ziemi na obszarach suchych: gleba traci żyzność i wodę, znika roślinność. To nie tylko „przesuwanie się Sahary”, ale niszczenie ziemi w wielu miejscach naraz.
- Przyczyny przyrodnicze: susze, zmienne opady. Przyczyny związane z człowiekiem: nadmierny wypas, wycinanie drzew na opał, skracanie odpoczynku pól (odłogów), uprawa zbyt suchych terenów.
- Skutki: erozja gleby przez wiatr, niższe plony, głód, migracje, spory o wodę i pastwiska.
4Jak zachować równowagę?
- Sadzenie i ochrona drzew (Wielki Zielony Mur – projekt od 2007 r.), pozostawianie odrastających drzew na polach (Niger), kamienne wały i dołki zatrzymujące wodę (zaï w Burkina Faso), mniejsze stada, oszczędne kuchenki.
Pustynnienie to degradacja ziemi w suchym klimacie; przyczyny: susze oraz nadmierny wypas, wycinka drzew i zła uprawa.
Pustynnienia nie powodują wyłącznie susze – ogromną rolę odgrywa działalność człowieka.
Która przyczyna pustynnienia wynika z działalności człowieka?
Zbyt duże stada zjadają roślinność i ugniatają glebę.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Sahel – gospodarowanie i pustynnienie
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Pustynnienie to degradacja ziemi w suchym klimacie; przyczyny: susze oraz nadmierny wypas, wycinka drzew i zła uprawa.
- Sahel (z arab. „brzeg”) – pas na południe od Sahary, od Senegalu po Sudan i Erytreę, szeroki na kilkaset kilometrów.
- Pasterstwo koczownicze (bydło, kozy, owce, wielbłądy) – stada wędrują za wodą i paszą.
- Pustynnienie (desertyfikacja) – degradacja ziemi na obszarach suchych: gleba traci żyzność i wodę, znika roślinność. To nie tylko „przesuwanie się Sahary”, ale niszczenie ziemi w wielu miejscach naraz.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Sahel to
- Awilgotny las nad Zatoką Gwinejską
- Bpas suchej sawanny i stepu na południe od Sahary
- Cpustynia w południowej Afryce
- Dwyżyna we wschodniej Afryce
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: pas suchej sawanny i stepu na południe od Sahary – Nazwa oznacza „brzeg” – to skraj Sahary.
Ile mniej więcej wynoszą roczne opady w Sahelu?
- Aok. 2000–3000 mm
- Bok. 200–600 mm
- Cponiżej 5 mm
- Dok. 1000–1500 mm
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: ok. 200–600 mm – Deszcz pada tylko w krótkiej porze deszczowej latem.
Pustynnienie to
- Awyłącznie przesuwanie się granicy Sahary
- Bpowstawanie nowych oaz
- Czalewanie pól przez rzeki
- Ddegradacja ziemi na obszarach suchych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: degradacja ziemi na obszarach suchych – Gleba traci żyzność i wodę, znika roślinność – w wielu miejscach naraz.
Która przyczyna pustynnienia wynika z działalności człowieka?
- Asusza
- Bnadmierny wypas zwierząt
- Czmienność opadów
- Dwysoka temperatura
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: nadmierny wypas zwierząt – Zbyt duże stada zjadają roślinność i ugniatają glebę.
Dominującą formą gospodarki w Sahelu jest
- Aplantacje kakao
- Bpasterstwo koczownicze i uprawy na własne potrzeby
- Cuprawa ryżu na tarasach
- Dprzemysł elektroniczny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: pasterstwo koczownicze i uprawy na własne potrzeby – Zmienne opady sprzyjają wędrówkom ze stadami za wodą i paszą.
Wielki Zielony Mur to
- Aprojekt sadzenia i ochrony drzew w pasie Sahelu
- Bmur obronny wokół Sahary
- Ctama na Nilu
- Dpas lasu równikowego
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: projekt sadzenia i ochrony drzew w pasie Sahelu – Ma zatrzymać degradację ziemi na skraju Sahary.
Które uprawy są typowe dla Sahelu?
- Akakao i kauczuk
- Bpszenica i buraki cukrowe
- Cproso i sorgo
- Dherbata i kawa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: proso i sorgo – Proso i sorgo dobrze znoszą suszę.
Który skutek pustynnienia jest prawdziwy?
- Awzrost żyzności gleb
- Bwięcej lasów
- Cwyższe opady
- Dniższe plony, głód i migracje ludności
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: niższe plony, głód i migracje ludności – Zniszczona ziemia nie wyżywi mieszkańców.
Cały dział „Afryka”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.