Gramatyka – powtórka do sprawdzianu

Czasy teraźniejsze (w tym Present Perfect Continuous i stative verbs)

• Po polsku „uczę się angielskiego od pięciu lat” brzmi jak teraźniejszość, ale po angielsku potrzebujesz Present Perfect: I have been learning English for five years.
• Simple opisuje nawyki i fakty: I walk to school. Sygnały: always, usually, often, sometimes, never, every day.
• Continuous opisuje czynność w toku albo tymczasową sytuację: I'm staying with my aunt this week. Sygnały: now, at the moment, currently, this week.

Present Perfect czy Past Simple

• Jeśli w zdaniu pojawia się konkretny czas (yesterday, ago, in 2019, last week), Present Perfect odpada.
• Past Simple: wiesz kiedy, a czas jest zakończony. I lost my keys yesterday.
• Present Perfect: liczy się skutek teraz, a nie data. I have lost my keys (nie mam ich teraz).

Czasy przeszłe: Past Simple, Past Continuous, Past Perfect

• Kolejność zdarzeń ułóż na osi: co było pierwsze (Past Perfect), co tło (Continuous), co jedno zdarzenie (Simple).

Past Perfect i Past Perfect Continuous (rozszerzenie)

• Zapytaj siebie: czy to jest wcześniejsze niż inne zdarzenie w przeszłości (had + III)? Jeśli ważne jest, jak długo trwało, dodaj been + -ing.
• had + III forma wskazuje zdarzenie wcześniejsze. By the time we arrived, the film had started.

Czasowniki modalne

• mustn't to „nie wolno”, a don't have to to „nie musisz, ale możesz”. You mustn't enter (zakaz). You don't have to enter (jak chcesz).
• can / could: umiejętność (I can swim; I could swim at five), prośba (Could you help me?), pozwolenie (Can I go?). May I come in? brzmi bardzo uprzejmie.
• should / ought to: You should see a doctor. Mocniejsze: You'd better (lepiej, żebyś): You'd better take an umbrella.

Czasowniki modalne w odniesieniu do przeszłości (rozszerzenie)

• Gdy mówisz o przeszłości, modalne nie przechodzą w formę przeszłą pojedynczym słowem. Dodajesz have + III forma.
• should have + III (powinieneś był, ale nie zrobiłeś): You should have called me.
• shouldn't have + III (nie powinieneś był): I shouldn't have eaten so much.

Strona bierna (Passive Voice)

• Czas strony biernej bierzesz z be: Past Simple → was / were, Present Perfect → has / have been.

Zdania warunkowe (0–3)

• Po polsku „jeśli” można mówić w przyszłości (Jeśli będzie padać), ale po angielsku po if czasu przyszłego nie używasz: If it rains, nie If it will rain.

I wish, if only i konstrukcje życzeniowe (rozszerzenie)

• Zasada: wish cofa czas o jeden krok: teraz → Past Simple, przeszłość → Past Perfect.
• If only działa tak samo, tylko mocniej: If only I had more time!
• wish + would dotyczy cudzych nawyków lub rzeczy, które nas irytują, a nie naszych własnych: I wish it would stop raining. Nie mówimy I wish I would.

Zdania przydawkowe (Relative Clauses)

• Przecinki mówią czytelnikowi, że informacja jest dodatkowa. Brak przecinków znaczy, że informacja jest potrzebna, by wiedzieć, o kogo chodzi.

Stopniowanie przymiotników i przysłówków

• Dla krótkiego przymiotnika dodaj -er, dla długiego daj more. Gdy nie wiesz: sprawdź liczbę sylab.
• as … as (tak … jak): My bag is as heavy as yours.
• not as … as: The book wasn't as interesting as the film.

Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne

• Pytaj: czy mogę dodać liczbę (three …)? Tak: many, a few. Nie: much, a little.
• Policzalne: mają liczbę mnogą i możesz je policzyć: an apple, two apples, a book, three books.
• Niepoliczalne: nie liczysz ich sztuk, nie mają liczby mnogiej: water, milk, bread, information, advice, furniture, money.

Zaimki i określniki

• Zdanie z nobody / nothing ma już przeczenie w sobie. Dodając drugie, powstaje błąd: I don't know nothing.
• Określnik stoi przed rzeczownikiem: my book. Zaimek samodzielny zastępuje cały rzeczownik: This book is mine.
• Zwrotne: myself, yourself, himself, herself, itself, ourselves, yourselves, themselves. She hurt herself. Gdy ktoś robi coś sam: I did it myself.

Przyimki

• Przyimków po przymiotnikach i czasownikach uczysz się razem ze słowem, jak jednej cegły: good at, nie good in.
• in (w środku): in the kitchen. on (na powierzchni): on the table. at (w punkcie): at the bus stop.
• to (do), into (do środka), onto (na), from (z), out of (z wnętrza), through (przez), across (przez, w poprzek), along (wzdłuż). She walked across the street.

Spójniki

• Although nie łączymy z but w jednym zdaniu: Although it was cold, but we went out. Wybierz jedno.
• Because podaje powód, so podaje skutek. Nie używasz obu w jednym zdaniu.
• when (kiedy), while (podczas gdy): While I was cooking, he did his homework.

Pytania rozłączne, pytania pośrednie i wykrzyknienia

• Pytanie pośrednie brzmi uprzejmiej, bo nie jest wprost. Tag nie pyta o nic nowego, tylko prosi o potwierdzenie.
• What + (a/an) + przymiotnik + rzeczownik: What a great idea! What beautiful flowers!
• How + przymiotnik: How exciting! How kind of you!

Określniki ilości: all, every, each, both, either, neither, too i enough

• Pytanie pomocnicze: dwie rzeczy czy więcej? Dwie: both / either / neither. Więcej: all / every / each / none.
• too + przymiotnik: za bardzo: The room is too small.
• przymiotnik + enough: wystarczająco: The room isn't big enough for ten people.

Tryb rozkazujący

• Po Don't i Let's zawsze idzie czasownik w formie podstawowej, bez to i bez -ing.

Gerund i infinitive

• Po suggest dasz -ing albo zdanie z that: I suggest going by train. / I suggest (that) we go by train.
• want / ask / tell + osoba + to + czasownik: My parents want me to study law. She asked him to wait.
• to na początku celu to też bezokolicznik: I went out to buy bread. (Wyszedłem kupić chleb.)

Sposoby wyrażania przyszłości

• Bilet kupiony i umówiona godzina = Present Continuous. Ciemne chmury nad głową = going to. Decyzja w tej sekundzie = will.

Słowotwórstwo (rozszerzenie)

• Przykład: She is a very ___ driver. (CARE) → po very i przed driver potrzebny przymiotnik → careful.