ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język angielski · Gramatykaklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/jezyk-angielski/slowotworstwo/

Język angielski · Gramatyka · kl. 1 · zakres rozszerzony

Słowotwórstwo

Z jednego słowa zrobisz kilka, jeśli znasz końcówki i przedrostki: z succeed masz success, successful i unsuccessful.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Z czego składa się rodzina wyrazów

succeedczasownikzmianasuccessrzeczownik+ -fulsuccessfulprzymiotnik+ -lysuccessfullyprzysłówekun-unsuccessfulprzeciwieństwoNajpierw ustal część mowy,potem przeciwieństwo i liczbę.
Rodzina wyrazów od succeed: czasownik, rzeczownik, przymiotnik, przysłówek i przeciwieństwo.
  • Wyraz bazowy (success) plus końcówka (przyrostek) albo przedrostek (na początku słowa) daje nową część mowy lub przeciwne znaczenie.

2Najczęstsze końcówki

część mowykońcówkiprzykład (angielski)
rzeczownik (rzecz, cecha)-ment, -tion / -sion, -ness, -ity, -ance / -encedevelop → development, decide → decision, happy → happiness
rzeczownik (osoba)-er / -or, -ist, -ee, -antteach → teacher, art → artist, employ → employee
przymiotnik-ful, -less, -able / -ible, -ous, -al, -ivecare → careful / careless, rely → reliable, danger → dangerous
przysłówek-lyquick → quickly
Sprawdź, czy rozumiesz

Her ___ made everyone smile. (HAPPY)

3Przedrostki, które zmieniają sens

  • Przeciwieństwo: un- (unhappy), in- / im- / il- / ir- (incorrect, impossible, illegal, irregular), dis- (disagree), mis- (misunderstand, czyli „źle”).
  • Inne: re- (od nowa: rewrite), over- (za dużo: overtired), under- (za mało: underpaid).
  • Nie ma reguły, który przedrostek pasuje do słowa, więc ucz się całych form: impossible, ale unlikely.

4Jak rozwiązać lukę

  • Najpierw ustal część mowy: po a / the i przymiotniku szukaj rzeczownika, przed rzeczownikiem przymiotnika, przy czasowniku przysłówka. Potem sprawdź sens: czy ma być przeciwieństwo? liczba mnoga?
Zapamiętaj

Przykład: She is a very ___ driver. (CARE) → po very i przed driver potrzebny przymiotnik → careful.

Uwaga na błąd

He answered quick. → He answered quickly. (czasownik opisuje przysłówek). Drugi: unpossible → impossible.

Sprawdź, czy rozumiesz

My brother never has accidents. He is a very ___ driver. (CARE)

✎Ściąga: Słowotwórstwo

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Przykład: She is a very ___ driver. (CARE) → po very i przed driver potrzebny przymiotnik → careful.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. My brother never has accidents. He is a very ___ driver. (CARE)

    1. Acareful
    2. Bcarefully
    3. Ccareless
    4. Dcare
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: careful – Przed rzeczownikiem driver potrzebny jest przymiotnik, a sens mówi o ostrożności.

  2. It was a difficult ___. (DECIDE)

    1. Adecision
    2. Bdecided
    3. Cdecisive
    4. Ddecisively
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: decision – Po przymiotniku difficult i przedimku a potrzebny rzeczownik.

  3. It is ___ to park here. There's a sign. (LEGAL)

    1. Ainlegal
    2. Bdislegal
    3. Cillegal
    4. Dunlegal
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: illegal – Przeciwieństwo od legal to illegal.

  4. He answered the question very ___. (QUICK)

    1. Aquickly
    2. Bquick
    3. Cquickness
    4. Dquicker
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: quickly – Opisujemy czasownik, więc potrzebny jest przysłówek.

  5. Her ___ made everyone smile. (HAPPY)

    1. Ahappier
    2. Bhappily
    3. Chappy
    4. Dhappiness
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: happiness – Po zaimku dzierżawczym her stoi rzeczownik.

  6. I ___ the instructions, so I did the task wrong. (UNDERSTAND)

    1. Adisunderstood
    2. Bununderstood
    3. Cunderstood
    4. Dmisunderstood
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: misunderstood – Przedrostek mis- znaczy „źle”.

  7. She works for a big company. She's an ___ there. (EMPLOY)

    1. Aemployed
    2. Bemployer
    3. Cemployment
    4. Demployee
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: employee – Pracownik to employee, a szef to employer.

  8. The kitten had no owner. It was ___. (HOME)

    1. Ahomeful
    2. Bhomed
    3. Chomeless
    4. Dhomely
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: homeless – Końcówka -less znaczy „bez”.

Cały dział „Gramatyka”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Język angielski, klasa 1

Słownictwo: CzłowiekSłownictwo: DomSłownictwo: SzkołaSłownictwo: PracaSłownictwo: Życie rodzinne i towarzyskieSłownictwo: ŻywienieSłownictwo: Zakupy i usługiSłownictwo: Podróżowanie i turystykaSłownictwo: KulturaSłownictwo: SportSłownictwo: ZdrowieSłownictwo: Nauka i technikaSłownictwo: Świat przyrodySłownictwo: Państwo i społeczeństwoSłownictwo: Kraje anglojęzyczne, Polska i kontekst międzykulturowySłownictwo R: wartości, system oświaty i rynek pracySłownictwo R: finanse i bezpieczeństwo w podróżySłownictwo R: choroby cywilizacyjne i problemy sportuSłownictwo R: postęp, katastrofy ekologiczne i kosmosSłownictwo R: państwo, organizacje i prawa człowiekaCzasy teraźniejsze (w tym Present Perfect Continuous i stative verbs)Present Perfect czy Past SimpleCzasy przeszłe: Past Simple, Past Continuous, Past PerfectPast Perfect i Past Perfect ContinuousCzasowniki modalneCzasowniki modalne w odniesieniu do przeszłościStrona bierna (Passive Voice)Zdania warunkowe (0–3)I wish, if only i konstrukcje życzenioweZdania przydawkowe (Relative Clauses)Stopniowanie przymiotników i przysłówkówRzeczowniki policzalne i niepoliczalneZaimki i określnikiPrzyimkiSpójnikiPytania rozłączne, pytania pośrednie i wykrzyknieniaOkreślniki ilości: all, every, each, both, either, neither, too i enoughTryb rozkazującyGerund i infinitiveSposoby wyrażania przyszłościPrzedstawianie siebie i innychNawiązywanie kontaktów towarzyskichUzyskiwanie i przekazywanie informacjiUpodobania, preferencje i zainteresowaniaProśba i pozwolenieOpinia, zgoda i niezgodaPropozycje i sugestieZaproszeniaUczucia i emocjeOstrzeganie, nakazywanie, zakazywanieRady i zaleceniaŻyczenia i gratulacjePytanie o drogę i wskazywanie kierunkuDziękowanie i przepraszanieOferowanie pomocy i prośba o wyjaśnienieKomentowanie i negocjowanieSłuchanie (Listening)Mówienie (Speaking)Czytanie (Reading)Pisanie (Writing)Przetwarzanie wypowiedzi (Mediation)Umiejętności na poziomie rozszerzonym: nastawienie, argumentacja i syntezaWielka BrytaniaStany ZjednoczoneAustralia, Kanada, Irlandia, Nowa ZelandiaKultura popularnaPoszerzona wiedza o krajach anglojęzycznychTypy zadań maturalnychStrategie egzaminacyjneJak powtarzać materiał