✎Ściąga z działu
Części mowy
- Spróbuj odmienić wyraz: jeśli zmienia końcówkę, jest odmienny
- Części mowy to grupy wyrazów, które łączy to, co nazywają, na jakie pytania odpowiadają i czy się odmieniają.
- Odmienne zmieniają formę: kot – kota – kotem, piszę – piszesz.
Rzeczownik i jego odmiana
- Rzeczownik odpowiada na pytania kto? co?
- Rzeczownik nazywa osoby (uczeń), zwierzęta (kot), rzeczy (książka), miejsca (las), zjawiska (burza), a także uczucia (radość).
- Nazwy własne piszemy wielką literą (Anna, Wisła), pospolite – małą (dziewczynka, rzeka).
Czasownik i jego formy
- Bezokolicznik kończy się na -ć lub -c i nie odmienia się przez osoby
- Czasownik nazywa czynności (biegnie, pisze) i stany (śpi, choruje).
- Bezokolicznik to forma podstawowa, którą znajdziesz w słowniku. Kończy się na -ć (biegać, nieść) albo -c (móc, piec) i nie ma osoby, liczby ani czasu.
Przymiotnik, przysłówek i spójnik
- Przymiotnik określa rzeczownik i zgadza się z nim w przypadku, liczbie i rodzaju
- Przymiotnik określa rzeczownik i odpowiada na pytania jaki? jaka? jakie?: duży dom.
- Przysłówek określa czasownik i odpowiada na pytania jak? gdzie? kiedy?: biegnie szybko, mieszka blisko, wrócił późno.
Zdanie, równoważnik i typy wypowiedzeń
- Jest osobowa forma czasownika → zdanie; nie ma → równoważnik zdania
- Wypowiedzenie to wypowiedź, która ma sens i kończy się kropką, znakiem zapytania lub wykrzyknikiem.
- Zdanie to wypowiedzenie z osobową formą czasownika: Ola czyta książkę.
Alfabet, głoski, litery i sylaby
- Głoski słyszymy, litery piszemy; jedna głoska to czasem dwie litery
- Głoskę słyszymy i wymawiamy, literę piszemy i widzimy.
- Samogłoski zapisujemy literami a, ą, e, ę, i, o, ó, u, y; pozostałe głoski to spółgłoski.
Wyrazy bliskoznaczne, frazeologizmy i słowniki
- Wyrazy bliskoznaczne mają podobne znaczenie, przeciwstawne – odwrotne
- Wyrazy bliskoznaczne mają podobne znaczenie: ładny – piękny, duży – wielki.
- Wyrazy przeciwstawne znaczą coś odwrotnego: duży – mały, dzień – noc.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Jaką częścią mowy jest słowo „szybko”?
- Arzeczownik
- Bprzymiotnik
- Cprzysłówek
- Dczasownik
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: przysłówek – Odpowiada na pytanie „jak?” i określa czasownik, np. biegnie szybko.
Który wyraz jest przymiotnikiem w zdaniu „Mały kot śpi na oknie”?
- Akot
- Bmały
- Cśpi
- Dna
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: mały – „Mały” odpowiada na pytanie „jaki?” i określa rzeczownik.
Na jakie pytania odpowiada rzeczownik?
- Akto? co?
- Bjaki? jaka?
- Cco robi?
- Djak? gdzie?
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: kto? co? – Rzeczownik nazywa osoby i rzeczy.
Jaki rodzaj ma rzeczownik „okno”?
- Anijaki
- Bmnogi
- Cżeński
- Dmęski
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: nijaki – „To okno” – rodzaj nijaki.
Co nazywa czasownik?
- Akolory
- Bmiejsca
- Cwyłącznie osoby
- Dczynności i stany
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: czynności i stany – Czasownik nazywa np. biegnie i śpi.
Co to bezokolicznik?
- Apodstawowa forma czasownika, np. biegać
- Brzeczownik
- Cforma czasu przeszłego
- Dprzymiotnik
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: podstawowa forma czasownika, np. biegać – Bezokolicznik kończy się na -ć lub -c.
Co określa przymiotnik?
- Aczasownik
- Brzeczownik
- Cspójnik
- Dprzysłówek
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: rzeczownik – „Duży dom” – duży określa rzeczownik.
Co określa przysłówek?
- Arzeczownik
- Bprzyimek
- Cczasownik
- Dliczebnik
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: czasownik – „Biegnie szybko” – szybko określa czasownik.
Czym różni się zdanie od równoważnika?
- Arównoważnik ma dwa orzeczenia
- Bzdanie ma osobową formę czasownika
- Czdanie nie ma czasownika
- Dzdanie zawsze kończy się wykrzyknikiem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: zdanie ma osobową formę czasownika – Zdanie ma orzeczenie, równoważnik nie.
Które wypowiedzenie to równoważnik zdania?
- AIdziemy do szkoły
- BWstęp wzbroniony
- COla czyta książkę
- DMama gotuje obiad
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Wstęp wzbroniony – Równoważnik nie ma osobowej formy czasownika.
Ile liter ma alfabet polski?
- A26
- B24
- C35
- D32
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 32 – Alfabet polski ma 32 litery.
Co słyszymy i wymawiamy?
- Agłoski
- Blitery
- Czdania
- Dsylaby
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: głoski – Głoski słyszymy, litery piszemy.
Co to wyrazy bliskoznaczne?
- Awyrazy o podobnym znaczeniu
- Bwyrazy o przeciwnym znaczeniu
- Cwyrazy z błędem
- Dwyrazy obce
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: wyrazy o podobnym znaczeniu – Np. ładny – piękny.
Który wyraz jest przeciwstawny do „duży”?
- Aogromny
- Bmały
- Cwielki
- Dwysoki
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: mały – Wyraz przeciwstawny znaczy coś odwrotnego.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.