ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Gramatykaklasa 4 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/4/jezyk-polski/czasownik-i-jego-formy/

Język polski · Gramatyka · kl. 4

Czasownik i jego formy

Poznasz, co oznacza czasownik, i nauczysz się określać jego osobę, liczbę, czas oraz rodzaj.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Co oznacza czasownik

  • Czasownik nazywa czynności (biegnie, pisze) i stany (śpi, choruje).
  • Odpowiada na pytania co robi? co się z nim dzieje?.
  • Bezokolicznik to forma podstawowa, którą znajdziesz w słowniku. Kończy się na -ć (biegać, nieść) albo -c (móc, piec) i nie ma osoby, liczby ani czasu.
Zapamiętaj

Bezokolicznik kończy się na -ć lub -c i nie odmienia się przez osoby

2Osoba i liczba

  • Czasownik odmienia się przez osoby: ja, ty, on/ona/ono (liczba pojedyncza) oraz my, wy, oni/one (liczba mnoga).
  • Przykład: piszę, piszesz, pisze; piszemy, piszecie, piszą.

3Czas

czaskiedy?przykład
teraźniejszyterazczytam
przeszłyjuż byłoczytałem, czytała
przyszłydopiero będziebędę czytać, będę czytał, przeczytam
  • Czas przyszły bywa złożony (będę czytać, będę czytał) albo prosty (przeczytam).
Sprawdź, czy rozumiesz

Co to bezokolicznik?

4Rodzaj i formy męskoosobowe

  • W czasie przeszłym w liczbie pojedynczej jest rodzaj: męski (był), żeński (była), nijaki (było).
  • W liczbie mnogiej są formy: męskoosobowa (chłopcy szli) i niemęskoosobowa (dziewczynki szły, psy szły).
  • Formy męskoosobowej użyj, gdy w grupie jest choć jeden mężczyzna lub chłopiec: Ania i Kuba poszli.
Uwaga na błąd

Ania i Kuba poszły – gdy w grupie jest chłopiec, trzeba użyć formy męskoosobowej: poszli.

5Krok po kroku: określ formę „pisaliśmy”

  • Krok 1. Kto? my → 1. osoba, liczba mnoga.
  • Krok 2. Kiedy? To już było → czas przeszły.
  • Krok 3. Końcówka -liśmy (nie -łyśmy) → rodzaj męskoosobowy; dziewczynki powiedzą pisałyśmy.
Sprawdź, czy rozumiesz

Jak określisz formę „czytaliśmy”?

✎Ściąga: Czasownik i jego formy

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Bezokolicznik kończy się na -ć lub -c i nie odmienia się przez osoby
  • Czasownik nazywa czynności (biegnie, pisze) i stany (śpi, choruje).
  • Bezokolicznik to forma podstawowa, którą znajdziesz w słowniku. Kończy się na -ć (biegać, nieść) albo -c (móc, piec) i nie ma osoby, liczby ani czasu.
  • Krok 1. Kto? my → 1. osoba, liczba mnoga.
  • Krok 2. Kiedy? To już było → czas przeszły.
  • Krok 3. Końcówka -liśmy (nie -łyśmy) → rodzaj męskoosobowy; dziewczynki powiedzą pisałyśmy.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co nazywa czasownik?

    1. Akolory
    2. Bmiejsca
    3. Cwyłącznie osoby
    4. Dczynności i stany
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: czynności i stany – Czasownik nazywa np. biegnie i śpi.

  2. Co to bezokolicznik?

    1. Apodstawowa forma czasownika, np. biegać
    2. Brzeczownik
    3. Cforma czasu przeszłego
    4. Dprzymiotnik
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: podstawowa forma czasownika, np. biegać – Bezokolicznik kończy się na -ć lub -c.

  3. W jakim czasie jest forma „będę pisać”?

    1. Ateraźniejszym
    2. Bprzyszłym
    3. Cprzeszłym
    4. Dbezokolicznikowym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: przyszłym – „Będę” zapowiada czynność w przyszłości.

  4. Jaką osobę ma forma „piszemy”?

    1. Anie ma osoby
    2. Btrzecią
    3. Cpierwszą
    4. Ddrugą
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: pierwszą – „My” to pierwsza osoba liczby mnogiej.

  5. Która forma jest męskoosobowa?

    1. Adziewczynki szły
    2. Bdziewczyny biegły
    3. Cuczniowie szli
    4. Dkoty spały
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: uczniowie szli – Gdy w grupie jest chłopiec, używamy formy męskoosobowej.

  6. Jaki rodzaj ma forma „była”?

    1. Amnogi
    2. Bnijaki
    3. Cmęski
    4. Dżeński
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: żeński – „Ona była” – rodzaj żeński.

  7. Jak określisz formę „czytaliśmy”?

    1. A2. osoba, liczba pojedyncza, czas przyszły
    2. Bbezokolicznik
    3. C1. osoba, liczba mnoga, czas przeszły
    4. D3. osoba, liczba mnoga, czas teraźniejszy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 1. osoba, liczba mnoga, czas przeszły – „-śmy” wskazuje pierwszą osobę liczby mnogiej.

  8. Jak tworzymy czas przyszły złożony?

    1. Aod „mam” i przymiotnika
    2. Bod „nie” i przysłówka
    3. Cod „jestem” i rzeczownika
    4. Dz formy „będę, będziesz…” i bezokolicznika lub formy na -ł
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: z formy „będę, będziesz…” i bezokolicznika lub formy na -ł – Np. będę czytać albo będę czytał.

Cały dział „Gramatyka”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 4

Ó czy uRz czy żCh czy hWielka i mała literaPisownia „nie” – pierwsze zasadyPowtórka ortograficznaInterpunkcja: kropka, przecinek, cudzysłów„Akademia pana Kleksa”„Mazurek Dąbrowskiego” – hymn Polski„Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa”„Mikołajek”„Kajko i Kokosz. Szkoła latania”Części mowyRzeczownik i jego odmianaPrzymiotnik, przysłówek i spójnikZdanie, równoważnik i typy wypowiedzeńAlfabet, głoski, litery i sylabyWyrazy bliskoznaczne, frazeologizmy i słownikiKomunikacja i intencja wypowiedziGrzeczność językowa i mowa ciałaTemat, narrator i osoba mówiącaŚwiat przedstawiony: fabuła i bohaterowieŚrodki stylistyczne i budowa wierszaBaśń, legenda, opowiadanie i komiksTeatr i jego twórcyNotatka i planZaproszenie, przepis i instrukcjaList, e-mail i kartka pocztowaOpowiadanieOpis przedmiotu, miejsca i postaciOpinia i argumenty; akapityWartości, wspólnota i samoocenaŹródła informacji, fakty i reklamaBezpieczeństwo w sieci