ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Gramatykaklasa 4 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/4/jezyk-polski/czesci-mowy/

Język polski · Gramatyka · kl. 4

Części mowy

Poznasz części mowy odmienne i nieodmienne i nauczysz się rozpoznawać je po pytaniach.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Odmienne i nieodmienne

  • Części mowy to grupy wyrazów, które łączy to, co nazywają, na jakie pytania odpowiadają i czy się odmieniają.
  • Odmienne zmieniają formę: kot – kota – kotem, piszę – piszesz.
  • Nieodmienne zawsze wyglądają tak samo: szybko, i, na.
Zapamiętaj

Spróbuj odmienić wyraz: jeśli zmienia końcówkę, jest odmienny

2Części mowy odmienne

część mowypytaniaprzykłady
rzeczownikkto? co?kot, Ola, radość
czasownikco robi? co się z nim dzieje?biegnie, śpi
przymiotnikjaki? jaka? jakie?mały, zielona
liczebnikile? który z kolei?trzy, trzeci
zaimekzastępuje inny wyrazja, on, ten, taki
Sprawdź, czy rozumiesz

Na jakie pytania odpowiada czasownik?

3Części mowy nieodmienne

część mowydo czego służyprzykłady
przysłówekjak? gdzie? kiedy? – określa czasownikszybko, wczoraj
przyimekłączy się z rzeczownikiemna, pod, w, z
spójnikłączy wyrazy i zdaniai, ale, bo
partykuładodaje znaczenie, np. przeczenienie, niech
wykrzyknikwyraża uczucia lub naśladuje dźwiękiach, hej, bum

4Krok po kroku: „Mały kot szybko wskoczył na płot.”

  • Krok 1. Zadaj pytania: kot – kto? → rzeczownik; wskoczył – co zrobił? → czasownik.
  • Krok 2. Mały – jaki? → przymiotnik; szybko – jak? → przysłówek.
  • Krok 3. Na stoi przed rzeczownikiem i sam nie odpowiada na pytanie → przyimek.
  • Krok 4. Sprawdź odmianę: mały – małego (odmienny), szybko – zawsze tak samo (nieodmienny).
Uwaga na błąd

Mylenie przymiotnika z przysłówkiem: szybki (jaki?) to przymiotnik, a szybko (jak?) – przysłówek.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jaką częścią mowy jest słowo „szybko”?

✎Ściąga: Części mowy

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Spróbuj odmienić wyraz: jeśli zmienia końcówkę, jest odmienny
  • Części mowy to grupy wyrazów, które łączy to, co nazywają, na jakie pytania odpowiadają i czy się odmieniają.
  • Odmienne zmieniają formę: kot – kota – kotem, piszę – piszesz.
  • Nieodmienne zawsze wyglądają tak samo: szybko, i, na.
  • Krok 1. Zadaj pytania: kot – kto? → rzeczownik; wskoczył – co zrobił? → czasownik.
  • Krok 2. Mały – jaki? → przymiotnik; szybko – jak? → przysłówek.
  • Krok 3. Na stoi przed rzeczownikiem i sam nie odpowiada na pytanie → przyimek.
  • Krok 4. Sprawdź odmianę: mały – małego (odmienny), szybko – zawsze tak samo (nieodmienny).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jaką częścią mowy jest słowo „szybko”?

    1. Arzeczownik
    2. Bprzymiotnik
    3. Cprzysłówek
    4. Dczasownik
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: przysłówek – Odpowiada na pytanie „jak?” i określa czasownik, np. biegnie szybko.

  2. Który wyraz jest przymiotnikiem w zdaniu „Mały kot śpi na oknie”?

    1. Akot
    2. Bmały
    3. Cśpi
    4. Dna
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: mały – „Mały” odpowiada na pytanie „jaki?” i określa rzeczownik.

  3. Czym są wyrazy „na”, „pod”, „przez”?

    1. Aspójnikami
    2. Bpartykułami
    3. Cprzyimkami
    4. Dzaimkami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: przyimkami – Przyimki łączą się z rzeczownikiem i tworzą wyrażenie przyimkowe, np. pod stołem.

  4. Który wyraz jest liczebnikiem?

    1. Atrzeba
    2. Btrzask
    3. Ctrzeci
    4. Dtrzcina
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: trzeci – „Trzeci” to liczebnik porządkowy – odpowiada na pytanie „który z kolei?”.

  5. Która część mowy odmienia się przez osoby?

    1. Awykrzyknik
    2. Bczasownik
    3. Cspójnik
    4. Dprzyimek
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: czasownik – Czasownik odmienia się przez osoby: ja piszę, ty piszesz, on pisze.

  6. Która część mowy jest nieodmienna?

    1. Aspójnik
    2. Bczasownik
    3. Cprzymiotnik
    4. Drzeczownik
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: spójnik – Spójnik (np. i, ale, bo) zawsze ma tę samą formę.

  7. Jaką częścią mowy jest wyraz „ach”?

    1. Aprzyimkiem
    2. Bwykrzyknikiem
    3. Cliczebnikiem
    4. Dzaimkiem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: wykrzyknikiem – „Ach” wyraża uczucie, np. zachwyt – to wykrzyknik.

  8. Na jakie pytania odpowiada czasownik?

    1. Ajaki? jaka? jakie?
    2. Bkto? co?
    3. Cco robi? co się z nim dzieje?
    4. Dile?
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: co robi? co się z nim dzieje? – Czasownik nazywa czynności i stany, np. biegnie, śpi.

Cały dział „Gramatyka”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Język polski, klasa 4