ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Gramatykaklasa 4 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/4/jezyk-polski/alfabet-gloski-litery-i-sylaby/

Język polski · Gramatyka · kl. 4

Alfabet, głoski, litery i sylaby

Nauczysz się odróżniać głoskę od litery, dzielić wyrazy na sylaby i poprawnie przenosić je do nowej linii.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Alfabet

  • Alfabet polski ma 32 litery: a, ą, b, c, ć, d, e, ę, f, g, h, i, j, k, l, ł, m, n, ń, o, ó, p, r, s, ś, t, u, w, y, z, ź, ż.
  • Liter q, v, x nie ma w polskim alfabecie – spotkasz je w wyrazach obcych, np. taxi.
  • Kolejność alfabetyczna pomaga szukać haseł w słownikach i encyklopediach.

2Głoska i litera

  • Głoskę słyszymy i wymawiamy, literę piszemy i widzimy.
  • Jedna głoska bywa zapisana dwiema literami – to dwuznak: ch, cz, dz, dź, dż, rz, sz.
  • Litera i przed samogłoską często tylko zmiękcza spółgłoskę: siano to głoski ś-a-n-o.
  • Samogłoski zapisujemy literami a, ą, e, ę, i, o, ó, u, y; pozostałe głoski to spółgłoski.
Zapamiętaj

Głoski słyszymy, litery piszemy; jedna głoska to czasem dwie litery

Sprawdź, czy rozumiesz

Co słyszymy i wymawiamy?

3Krok po kroku: liczymy głoski

  • Krok 1. Policz litery: czekolada – 9 liter.
  • Krok 2. Znajdź dwuznaki i i zmiękczające: cz to jedna głoska.
  • Krok 3. Policz głoski: cz-e-k-o-l-a-d-a – 8 głosek. Tak samo ciocia: 6 liter, ale 4 głoski (ć-o-ć-a).

4Sylaba i przenoszenie wyrazów

  • Sylaba to część wyrazu wymawiana jednym wydechem; w każdej sylabie jest samogłoska: ko-le-ga, sa-mo-lot.
  • Wyrazów jednosylabowych (dom, kot, las) nie dzielimy.
  • Wyraz przenosisz po sylabach: ko-lega lub kole-ga.
  • Nie zostawiaj jednej litery na końcu ani na początku linii (a-uto to błąd) i nie rozdzielaj dwuznaków (sza-la, a nie sz-ala).
Uwaga na błąd

Dzielenie wyrazu bez patrzenia na sylaby, np. mam-a. Poprawnie: ma-ma.

Sprawdź, czy rozumiesz

Co to sylaba?

✎Ściąga: Alfabet, głoski, litery i sylaby

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Głoski słyszymy, litery piszemy; jedna głoska to czasem dwie litery
  • Głoskę słyszymy i wymawiamy, literę piszemy i widzimy.
  • Samogłoski zapisujemy literami a, ą, e, ę, i, o, ó, u, y; pozostałe głoski to spółgłoski.
  • Krok 1. Policz litery: czekolada – 9 liter.
  • Krok 2. Znajdź dwuznaki i i zmiękczające: cz to jedna głoska.
  • Krok 3. Policz głoski: cz-e-k-o-l-a-d-a – 8 głosek. Tak samo ciocia: 6 liter, ale 4 głoski (ć-o-ć-a).
  • Sylaba to część wyrazu wymawiana jednym wydechem; w każdej sylabie jest samogłoska: ko-le-ga, sa-mo-lot.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Ile liter ma alfabet polski?

    1. A26
    2. B24
    3. C35
    4. D32
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 32 – Alfabet polski ma 32 litery.

  2. Co słyszymy i wymawiamy?

    1. Agłoski
    2. Blitery
    3. Czdania
    4. Dsylaby
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: głoski – Głoski słyszymy, litery piszemy.

  3. Ile głosek ma wyraz „czekolada”?

    1. A10
    2. B9
    3. C8
    4. D7
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 8 – „Cz” to jedna głoska, więc 9 liter to 8 głosek.

  4. Które litery tworzą jedną głoskę?

    1. Ala
    2. Bok
    3. Ccz
    4. Dab
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: cz – Dwuznak „cz” to jedna głoska.

  5. Co to sylaba?

    1. Acałe zdanie
    2. Bpojedyncza litera
    3. Cczęść wyrazu wymawiana jednym wydechem
    4. Dznak zapytania
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: część wyrazu wymawiana jednym wydechem – Sylaba zawsze zawiera samogłoskę.

  6. Ile sylab ma wyraz „samolot”?

    1. A3
    2. B7
    3. C2
    4. D4
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 3 – sa-mo-lot.

  7. Jak poprawnie przenieść wyraz „mama”?

    1. Ama-ma-a
    2. Bm-ama
    3. Cmam-a
    4. Dma-ma
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: ma-ma – Dzielimy po sylabach.

  8. Które głoski są samogłoskami?

    1. Ab, c, d, f
    2. Ba, e, i, o, u, y
    3. Ccz, sz, rz
    4. Dk, l, m, n
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: a, e, i, o, u, y – Samogłoski tworzą sylaby.

Cały dział „Gramatyka”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Język polski, klasa 4